Thanh toán không dùng tiền mặt dần phổ biến ở Việt Nam trong những năm trở lại đây. Sự tiện lợi là một ưu thế của hình thức thanh toán hiện đại này, kéo theo những công cụ hỗ trợ để gia tăng niềm tin giữa người bán và người mua. Giải pháp về loa thông báo thanh toán tức thời ra đời trong hoàn cảnh đó.
Loa thông báo chuyển khoản
Trong một lần đi gặp đối tác ở quán cà-phê, ông Phùng Ngọc Hoàng, Founder kiêm CEO của Công ty cổ phần Công nghệ HENO, dừng lại, quan sát một cảnh tượng quen thuộc. Vị khách trẻ quét mã QR thành công, nhưng nhân viên phải mất thời gian liếc nhìn chiếc điện thoại để chờ dòng tin nhắn xác nhận. Có nơi, người bán lại yêu cầu chụp lại giao dịch của người mua. Giao dịch số hóa nhưng sự kết nối giữa người với người vẫn bị ngắt quãng bởi những thao tác thủ công khiến nhà khởi nghiệp công nghệ như ông Hoàng nảy ra ý tưởng.
Từng thành công ở một tập đoàn lớn, nhưng ông Phùng Ngọc Hoàng và bạn bè vẫn ấp ủ thực hiện giấc mơ khởi nghiệp vào cuối năm 2021. Hành trình đó không trải hoa hồng. Những dự án ban đầu của HENO không thể đi đến đích, tiền đầu tư bỏ ra không nhỏ. Dù vậy, từ những lần vấp ngã đó, đội ngũ start-up Việt mới có dịp nhìn lại, rút kinh nghiệm và tìm kiếm những ý tưởng để có thể "sống sót" trên thị trường cạnh tranh khốc liệt.
Khi đem giải pháp về một thiết bị thông báo thanh toán bằng âm thanh chia sẻ với bạn bè, cộng sự công nghệ, ông Phùng Ngọc Hoàng nhận được không ít cái lắc đầu. Với những kỹ sư phần mềm, việc tạo một thông báo (push notification) lên ứng dụng không khó. Nhưng ông Hoàng lại thấy tiềm năng lớn từ thứ công nghệ tưởng chừng rất "bình dân" này bởi môi trường kinh doanh thực tế cần sự tức thời và công khai. Giải pháp thuần Việt về loa thông báo thanh toán tức thời, mang tên Tingee ra đời.
Ở quán Phở gà bản (phường Phú Diễn, Hà Nội), chủ quán là ông Nguyễn Hữu Chính chia sẻ: Quán tôi thanh toán qua chuyển khoản từ lâu rồi, khá tiện ích nhưng phải kiểm tra thông báo giao dịch trên điện thoại mới yên tâm. Khi dùng ứng dụng phát thông báo bằng loa chuyển khoản, vấn đề đã được giải quyết hiệu quả. Sai sót và nhầm lẫn cũng giảm thiểu. Đặc biệt tránh được việc dán đè mã QR thanh toán, một mánh khóe hay bị kẻ gian lợi dụng, dẫn đến thiệt hại cho cửa hàng.
Dành nhiều thời gian để len lỏi, trải nghiệm thanh toán ở những cửa hàng, tiệm ăn... nhỏ đủ để ông Phùng Ngọc Hoàng nhận thức dưới góc độ doanh nghiệp, điều thị trường luôn tìm kiếm là một phương thức thanh toán vừa nhanh, vừa chính xác, vừa giảm rủi ro vận hành. Công nghệ nào càng rút ngắn thời gian xác nhận, càng giảm thao tác thừa và càng tăng độ tin cậy tại quầy thì công nghệ đó sẽ đi xa. Trong bối cảnh thanh toán bằng chuyển khoản và QR phát triển rất nhanh, khâu xác nhận và vận hành ở quầy lại chưa thật sự được số hóa trọn vẹn. Giải pháp công nghệ phù hợp thì phải giải quyết đúng bài toán rất đời thường của nhà bán hàng: Biết ngay tiền đã vào tài khoản chưa, không bị gián đoạn bán hàng và không bị lệ thuộc vào thao tác thủ công.
Sau nhiều thời gian nghiên cứu, bộ phận kỹ thuật của Tingee thiết lập một quy trình bảo đảm an toàn. Chỉ khi tiền từ người mua đã vào tài khoản ngân hàng của người bán, ngân hàng xác nhận nhận tiền thành công, thì chiếc loa mới phát thông báo. Đây là hình thức xác thực giao dịch chính xác nhằm loại bỏ hoàn toàn rủi ro từ ảnh chụp màn hình giả hay các chiêu trò lừa đảo. Chuyên gia về ngân hàng số Nguyễn Quang Huy, Thạc sĩ Tài chính ngân hàng Đại học Leicester (Anh) nhận định: "Người bán thấy tiền về rõ ràng, khách trả tiền thuận tiện hơn và giảm thất thoát trong quản lý tài chính, lúc đó rào cản tâm lý sẽ không còn. Trong kinh tế số, lợi thế về công nghệ đi kèm lợi thế về niềm tin và thói quen khách hàng".
Ra mắt ở thị trường miền bắc, Tingee nhanh chóng có chỗ đứng với số lượng đăng ký tăng nhanh. Thế nhưng, hành trình của start-up Việt chưa hết khó khăn. Khi "đưa quân" vào miền nam với văn phòng đại diện ở Thành phố Hồ Chí Minh, Tingee gặp trở ngại bởi "bức tường" văn hóa. Nếu ở miền bắc, tiếng loa là sự bảo đảm, thì ở miền nam, người dân vốn phóng khoáng lại thấy có phần phiền toái. Thời điểm này, tốc độ tăng trưởng tại thị trường phía nam gần như dậm chân tại chỗ.
Không bỏ cuộc, ông Hoàng cùng cộng sự lại một lần nữa "bám riết" tại các chợ, cửa hàng, quán ăn... để lắng nghe, thay đổi thông điệp truyền thông phù hợp văn hóa địa phương. Chỉ một thời gian sau, ứng dụng Việt non trẻ này đã lội ngược dòng ngoạn mục: 200.000 tài khoản đăng ký toàn quốc sau chỉ bốn năm phát triển, đứng hàng đầu thị phần hiện nay.
Ứng dụng thuần Việt, Tingee, đã đoạt Giải hạng mục API-Financial Technology (Vietnam) của Asian Technology Excellence Awards 2025 cùng nhiều giải thưởng khác.
Khát vọng vượt "bóng" start-up
Với Start-up HENO và rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ trong nước hiện nay, khó khăn lớn nhất trong giai đoạn đầu là xây dựng niềm tin cho một nhóm khách hàng vốn cực kỳ thực tế. Khách hàng không mua công nghệ vì thấy mới, họ chỉ dùng khi thấy nó giải quyết được việc ngay tại quầy. Bên cạnh đó là bài toán kết nối trực tiếp với ngân hàng, bảo đảm trải nghiệm ổn định và làm sao để sản phẩm đủ đơn giản cho nhiều mô hình kinh doanh khác nhau.
Tingee là một ứng dụng Việt tạo dấu ấn, nhưng rõ ràng chỉ là một phần nhỏ trong hệ sinh thái Fintech mà nhiều công ty công nghệ Việt mong muốn xây dựng được để có sức cạnh tranh lớn hơn. Sau khi vượt qua những khó khăn ban đầu của thời kỳ khởi nghiệp, CEO Phùng Ngọc Hoàng cho biết: "Khát vọng của HENO là góp phần xây dựng lớp hạ tầng tài chính số gần gũi hơn với đời sống kinh doanh hằng ngày của người Việt. Một tính năng thông báo giao dịch chỉ giúp doanh nghiệp tiến dần sang bài toán lớn hơn: Tự động hóa thanh toán chuyển khoản, số hóa dòng tiền, hỗ trợ quản trị đa điểm bán và phát triển các mô hình kết nối ngân hàng mở cho doanh nghiệp".
Năm 2025, ông Hoàng và cộng sự tập trung nghiên cứu để đưa ra sản phẩm mới với chức năng thanh toán không biên giới. Đây được xem là bước phát triển mới của thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Sản phẩm có thể giúp một khách du lịch quốc tế quét mã thanh toán tại Việt Nam liền mạch, trong khi người bán vẫn nhận được tiếng báo tiền về dõng dạc bằng tiếng Việt. Khả năng làm chủ công nghệ lõi, kết nối trực tiếp với hạ tầng tài chính quốc tế của đội ngũ kỹ sư trong nước đã được khẳng định. Họ còn cho thấy sự sáng tạo không giới hạn của mình khi đối diện với bài toán toàn cầu.
Với chủ quán phở như ông Chính thì tiếng loa vang tiếng Việt mỗi ngày tại quầy thanh toán xen lẫn sự tự hào. "Qua truyền thông, tôi được biết độ phủ thanh toán bằng mã QR ở Việt Nam chúng ta lớn hàng đầu thế giới. Chính vì thế, cá nhân tôi luôn luôn ủng hộ hàng Việt Nam, nhất là những công cụ chất lượng cao", ông Nguyễn Hữu Chính nói.
Ông Phùng Ngọc Hoàng thì luôn cho rằng: Điều lớn nhất mà các sản phẩm thuần Việt như Tingee chứng minh được là doanh nghiệp công nghệ Việt hoàn toàn có thể tạo ra giải pháp có giá trị thực, miễn là xuất phát từ bài toán rất cụ thể của thị trường Việt Nam.
