Từ gia đình đến trường học

Việc giáo dục, định hướng văn hóa thần tượng nhằm định hình một cách đúng đắn tâm lý ngưỡng mộ của tuổi học trò hiện chưa được quan tâm đúng tầm mức.

Nghệ sĩ Xuân Bắc giao lưu và tặng quà cho người hiến máu, tình nguyện viên tại Lễ hội Xuân hồng lần thứ XIV-năm 2021. Ảnh: Công Thắng
Nghệ sĩ Xuân Bắc giao lưu và tặng quà cho người hiến máu, tình nguyện viên tại Lễ hội Xuân hồng lần thứ XIV-năm 2021. Ảnh: Công Thắng

Hãy tôn trọng, hãy lắng nghe

Gia đình là cái nôi giáo dục đầu tiên của các em. Không thể cấm đoán trẻ được sử dụng công nghệ hiện đại cho mục đích học tập và giải trí, nhưng thế giới giải trí trên mạng xã hội cũng thật sự bao la rộng lớn, và ngày càng trở nên rất khó lường. Ngày càng nhiều "thần tượng mạng" xuất hiện với phát ngôn gây sốc, những video chỉ nhằm câu view, đi trái với đạo đức hay thuần phong mỹ tục. Có điều, chúng lại gây ấn tượng với phần lớn các em đang ở độ tuổi học sinh tiểu học và trung học cơ sở-độ tuổi còn chưa hoàn thiện về nhận thức. Do đó, việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ khi các em sử dụng mạng xã hội cũng sẽ góp phần giúp các em hạn chế tiếp cận văn hóa thần tượng một cách lệch lạc.

Bên cạnh đó, cũng tồn tại thực tế đáng buồn là do thiếu kiến thức sư phạm, nhiều bậc phụ huynh áp dụng cách dạy con không phù hợp. Điều này xuất phát từ việc nuôi dạy con theo quan điểm cũ, khi cha nói con không được cãi lại. Nếu cãi lại là bất hiếu, là không ngoan, nên có thể bị đòn. Quan niệm đó khiến cho các em không được bày tỏ quan điểm, dễ khiến trẻ cảm thấy không được tôn trọng, bất mãn, buồn bực, ảnh hưởng nặng nề tâm lý, và tìm đến những hướng giải tỏa lệch lạc.

Cách để biết tâm tư, tình cảm và suy nghĩ của con, không gì khác là chúng ta buộc phải học cách lắng nghe con, dù ở bất cứ độ tuổi nào. Làm bạn với con luôn là điều tuyệt vời. Khi đó, con sẽ sẵn sàng chia sẻ tâm tư tình cảm. Nhờ đó, cha mẹ sẽ biết con đang yêu thích ai, coi ai là thần tượng, hoặc cách mà con bày tỏ với thần tượng liệu đã phù hợp chưa?

Làm bạn với con, nâng đỡ, yêu thương và chấp nhận suy nghĩ, quan điểm của con (dù có thể con chưa đúng) và dần chỉ ra cho con điểm chưa phù hợp sẽ giúp con thấy mình được tôn trọng hơn. Nếu bị áp đặt và làm thui chột đi cách tư duy, các con có thể sẽ tìm cách phóng chiếu suy nghĩ hành động của mình vào một hình mẫu nào đó, chỉ cần vài điểm tương đồng, cho dù là tiêu cực hay phản cảm.

Sợi dây gắn kết

Sau gia đình, nhà trường là môi trường rộng lớn mà các em được học hỏi nhiều hơn, cũng sẽ dễ dàng chịu ảnh hưởng từ bạn bè, kể cả việc chạy theo số đông cùng yêu thích thần tượng nào đó. Nếu kết nối chặt chẽ với nhà trường-thầy cô để hiểu thêm về con, cha mẹ sẽ có nhiều cơ hội kịp thời điều chỉnh những biểu hiện "quá đà" của con hơn.

Có thể nhắc đến câu chuyện về một bạn ca sĩ còn trẻ nhưng vướng phải scandal tình ái, bị nhiều người "bóc phốt". Tuy nhiên, các "fan ruột" vẫn một lòng trung thành, tự lập hội cá nhân và tuyên thệ "nếu anh sai thì chúng em sẽ sai cùng anh" khiến nhiều bậc phụ huynh và nhà trường lo ngại về nhận thức đúng-sai. Ranh giới giữa yêu thích và "cuồng thần tượng" trở nên quá mong manh. Khi một người được yêu thích, tất cả việc họ làm có thể đang "sai" hóa "đúng".

Hiện nay, mô hình xây dựng kiến thức trong việc định hình văn hóa thần tượng chưa được xem là một môn học phụ dành cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở-với nền tảng nhận thức cơ bản còn yếu, dễ bị ảnh hưởng bởi tác động từ bên ngoài. Đáng mừng là, tại các trường trung học cơ sở, việc nêu cao tấm gương cho các em đang ngày càng được quan tâm.

Hơn hết, việc tuyên truyền văn hóa thần tượng một cách chuẩn mực cũng là vấn đề cần rất được quan tâm của cả gia đình và nhà trường, để việc chọn một ai đó làm thần tượng thật sự giúp các em có thêm động lực phấn đấu, nâng tầm nhân cách, tự hoàn thiện bản thân, trở thành những chủ nhân đích thực và xứng đáng của đất nước mai sau.

Có thể bạn quan tâm