Có chợ mà để không
Băng Adrênh và Dur Kmăn là hai xã vùng sâu, vùng khó khăn. Ở đây có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, giao thương chậm phát triển. Chợ trung tâm cụm xã được xây với đủ các hạng mục như nhà lồng, đài nước phục vụ sinh hoạt, điện chiếu sáng, nhà vệ sinh...
Tuy nhiên, hiện nay nhiều hạng mục công trình chợ đã xuống cấp, hư hỏng nặng. Hệ thống điện, nước hư hỏng hoàn toàn. Trong khuôn viên để cây cỏ mọc um tùm. Hiện đang thời kỳ cao điểm vụ thu hoạch cà-phê ở Tây Nguyên nên một số người dân sống quanh chợ tận dụng sân xi-măng để phơi cà-phê, nông sản. Chủ tịch UBND xã Băng Adrênh Nguyễn Minh Thu ý giải: Chợ không thu hút được tiểu thương là do quy hoạch thiếu khoa học. Chợ nằm khuất bên trong nên không thuận tiện cho nhu cầu trao đổi, mua bán của người dân. Bên cạnh đó, những năm trước đây, dân cư khu vực chợ còn thưa thớt, việc trao đổi hàng hóa chưa cao...
Cũng theo Chủ tịch xã, để thu hút người dân vào buôn bán, thời gian đầu xã thực hiện ưu đãi không thu phí thuê ki-ốt, thêm kinh phí làm nhà giữ xe, đồng thời hỗ trợ thêm 50.000 đồng/ngày cho mỗi tiểu thương vào chợ buôn bán. Xã cũng đã nhiều lần tổ chức họp dân, vận động vào chợ mua bán... Thế nhưng, do những bất hợp lý khi xây dựng chợ và những bất tiện sau này nên người dân không vào chợ, buộc các tiểu thương phải tràn ra ngoài.
Bà Vũ Thị Lựu, một tiểu thương ở thôn 2, nhà ở ngay trước cổng chợ cho biết: Lúc đầu, tôi cũng như nhiều tiểu thương khác, háo hức đăng ký vào kinh doanh, nhưng vào trong không có ai mua, đành phải ra ngoài bán. Chợ nằm khuất phía sau trục đường chính nên rất bất tiện, trong khi đó hầu hết bà con trong xã là nông dân, buổi sáng họ chỉ tranh thủ mua mớ rau, con cá rồi về đi làm đồng nên tiện đường là mua. Bà Lựu nhấn mạnh: Tiền xây dựng chợ này cũng là tiền thuế của dân nhưng không thấy ai quan tâm gì cả. Hàng ngày, người dân qua lại nhìn chợ bị bỏ hoang hóa, gây lãng phí lớn mà bức xúc. Tôi đề nghị, xã, huyện sớm có phương án chuyển đổi mục đích của chợ hoặc tìm giải pháp phù hợp để đưa chợ vào hoạt động trở lại, đáp ứng nhu cầu nhân dân trong vùng.
Còn chị Nguyễn Thị Liên, một người dân ở thôn 2 đang phơi cà-phê trước cổng chợ tâm sự: Trước đây tôi cũng làm nghề buôn bán thịt heo trong chợ, nhưng người dân không vào chợ mua. Do ế ẩm nên tôi bỏ nghề ở nhà phụ giúp chồng trồng cà-phê nhiều cho đến nay. Hằng ngày nhìn chợ bị bỏ hoang hóa, tôi thấy hoang phí quá!
Tràn ra đường buôn bán
Trái ngược với sự hoang tàn, đìu hiu của chợ trung tâm, cách đó không xa là chợ tạm nằm ngay trên trục đường chính dẫn vào xã, luôn tấp nập người mua, kẻ bán. Là chợ tạm nhưng ở đây có đầy đủ các mặt hàng, nhất là thịt, cá, rau, củ, quả…, bày bán dọc hai bên đường, thậm chí một số người còn tràn xuống lòng đường để bán, gây cản trở giao thông và gây mất mỹ quan, ô nhiễm môi trường... Đặc biệt, hằng ngày có hàng chục chiếc xe công nông của người dân xã Băng A drênh và thị trấn Buôn Trấp chở cà-phê qua lại khu vực này nên nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông là rất lớn.
Ông Nguyễn Hữu Lập buôn bán rau ở chợ tạm giãi bày: Vẫn biết kinh doanh ngoài đường là vi phạm, nhưng còn có khách hỏi mua chứ vào trong chợ ế ẩm lắm. Tôi chấp nhận mất tiền lô, bỏ chợ ra ngoài buôn bán. Còn chị Nguyễn Thị Thu, người dân ở thôn 2, cho rằng: Trước đây, ở chợ trung tâm cụm xã có ít tiểu thương buôn bán, lượng hàng hóa không nhiều, nhất là mỗi lần vào chợ mua thứ gì cũng phải gửi xe, bất tiện lắm nên tôi thường ra đây mua sắm vì thuận lợi hơn.
Theo Chủ tịch UBND xã Nguyễn Minh Thu, chợ tạm này nằm ở khu vực giáp ranh giữa xã và thị trấn Buôn Trấp nên chính quyền và các lực lượng chức năng hai địa phương nhiều lần ra quân dẹp. Nhưng do một số tiểu thương buôn bán nhờ trong khuôn viên gia đình người dân nên việc xử lý rất khó khăn. Đặc biệt người dân có thói quen mua hàng hóa dọc đường, chỗ nào tiện lợi là mua nên dẹp hôm nay, hôm sau đã hình thành lại.
UBND xã đã mời gọi các đơn vị, doanh nghiệp đầu tư nâng cấp, sửa chữa và quản lý chợ theo hình thức xã hội hóa. Hiện nay đã có Hợp tác xã dịch vụ Thành Đạt đứng chân trên địa bàn xã đồng ý thuê để đầu tư nâng cấp, sửa chữa đưa chợ vào hoạt động. Phó trưởng Phòng Kinh tế-hạ tầng huyện Krông Ana Trần Phước Cu Ba cho biết: UBND huyện đã làm tờ trình gửi Sở Tài chính xin thẩm định giá và hoàn thiện hồ sơ pháp lý để chuyển mô hình quản lý chợ sang cho Hợp tác xã dịch vụ Thành Đạt nhằm quản lý, khai thác và sử dụng chợ hiệu quả.
Tuy nhiên, do sự chậm trễ trong việc thẩm định giá nên đến nay chợ vẫn bị bỏ hoang...
