Theo báo cáo mới đây của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thiệt hại kinh tế mỗi ngày do giãn cách, cách ly là rất lớn. Nếu các DN bị dừng hoạt động quá lâu, không tránh khỏi làn sóng phá sản DN sẽ xuất hiện tại Việt Nam. Trong khi đó, tốc độ phục hồi nền kinh tế sẽ đi liền với tốc độ thực hiện miễn dịch cộng đồng trong tiêm vaccine phòng Covid-19. Đặc biệt, với các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nếu bị thiệt hại quá nhiều do dừng sản xuất, kinh doanh (SXKD) nhiều DN sẽ buộc phải rút khỏi thị trường. Như vậy sẽ dẫn tới đình đốn ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam, kéo theo đó là giá trị sản xuất công nghiệp và giá trị kim ngạch xuất khẩu (XK) sẽ sụt giảm đáng kể, ảnh hưởng nghiêm trọng tới thu ngân sách nhà nước. Những vấn đề về thất nghiệp, gánh nặng chi an sinh xã hội của Nhà nước theo đó sẽ gia tăng đáng kể.
Số liệu của Tổng cục Thống kê công bố mới đây cũng đã chỉ ra, một bức tranh không mấy sáng về “sức khỏe” DN, triển vọng phát triển kinh tế sáu tháng cuối năm nay. Trước đó, sáu tháng đầu năm 2021 có 70.200 DN tạm ngừng SXKD có thời hạn, ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 24,9% so cùng kỳ năm 2020. Trung bình mỗi tháng có 11.700 DN rút lui khỏi thị trường.
Chia sẻ tại Hội nghị sơ kết sáu tháng của ngành nông nghiệp vừa diễn ra, Cục trưởng Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Lê Đức Thịnh cho biết, trước diễn biến của dịch Covid-19, thị trường của nhiều mặt hàng nông sản bị đứt gãy, nhiều hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đã gặp khó khăn. Tuy nhiên, trong bối cảnh khó khăn, các HTX đã rất nỗ lực vượt lên, không xảy ra tình trạng giải thể như khu vực DN. Thế nhưng, dù nỗ lực vượt qua, thì quy mô sản xuất của các HTX vẫn rất nhỏ bé.
Với nhận định hoạt động SXKD rất khó khăn, song GS Trần Thọ Đạt, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cũng đã chỉ ra những kết quả khả quan mà nền kinh tế đạt được trong thời gian qua. Những chỉ số tăng trưởng về đầu tư, XK, thu ngân sách cho thấy nền kinh tế của chúng ta ở “sức khỏe” khá, tiên lượng phục hồi phát triển tốt. Cụ thể, tăng trưởng GDP sáu tháng đầu năm nay gấp ba lần so cùng kỳ năm ngoái, riêng quý II xấp xỉ bằng với mức tăng trưởng đạt được ở thời điểm trước khi chưa có dịch. Điều này thể hiện sức chống chịu của nền kinh tế, sự vượt lên khó khăn của khu vực HTX, DN.
Tuy nhiên, GS Trần Thọ Đạt cũng cho rằng, những thách thức cần phải vượt qua là rất lớn. Cần kiểm soát tốc độ tăng giá chi phí đầu vào của nền kinh tế, để nâng cao khả năng chống chịu của khu vực HTX, DN. Hiện nay, kịch bản tăng trưởng kinh tế phụ thuộc “biến số” kiểm soát dịch Covid-19 tới đâu. Tốc độ phục hồi nền kinh tế sẽ đi liền tốc độ thực hiện miễn dịch cộng đồng trong tiêm vaccine phòng dịch Covid-19. Theo đó, những ngành chịu tác động nặng nề nhất từ dịch Covid-19 như du lịch, hàng không, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp... sẽ là ngành phục hồi nhanh nhất khi nền kinh tế phục hồi.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5% trong năm 2021, quý III và IV cần tăng trưởng hơn 7%. Theo GS Trần Thọ Đạt, dư địa tăng trưởng của Việt Nam còn nhiều, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới phục hồi mạnh mẽ, cơ hội XK lớn. XK, đầu tư công, tiêu dùng là “cỗ xe tam mã” cần đẩy mạnh để giúp nền kinh tế đạt được mức tăng trưởng trong năm nay. Việt Nam cần chắt chiu từng cơ hội để hồi phục.
Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, một số dự báo từng lạc quan cho rằng, tăng trưởng GDP năm nay sẽ đạt 7%, nhưng tác động từ việc đại dịch bùng phát trở lại cần được đánh giá kỹ hơn trong các dự báo tăng trưởng. Đại dịch tác động ít nhất đến chín lĩnh vực khác nhau của kinh tế Việt Nam, nên thách thức để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP là rất lớn. Đặc biệt, chúng ta không chủ quan với lạm phát, chú trọng ổn định kinh tế vĩ mô để làm nền tảng cho kinh tế năm tới. Mặt khác, thời gian qua, Việt Nam triển khai gia hạn thời gian nộp thuế. Tuy nhiên, tình hình SXKD khó khăn, lợi nhuận thấp, thuế phải nộp không cao nên biện pháp này hiệu quả không cao như các biện pháp tài khóa trực tiếp khác. Những hỗ trợ trong thời gian tới cần tập trung cho DN nhỏ và vừa, HTX, lao động nghèo. Ngắn hạn hỗ trợ bằng tiền để trang trải cuộc sống, dài hạn là hỗ trợ việc làm và đào tạo nghề cho người dân.
Theo đại diện VCCI, do tình hình mới của dịch Covid-19, Việt Nam cần chuyển mạnh sang giai đoạn mới vừa phòng, chống dịch hiệu quả, vừa SXKD liên tục an toàn. Đồng thời, có cách thức hỗ trợ phù hợp đối với các HTX, DN ở từng ngành, lĩnh vực và từng giai đoạn, chú trọng các DN thuộc các ngành bị tổn thương nặng nề bởi dịch Covid-19.
Chủ trì họp phiên Chính phủ thường kỳ tháng 6/2021 thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội (KT-XH) sáu tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ sáu tháng cuối năm 2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng nêu rõ: “Tới thời điểm này, chúng ta vẫn chưa thay đổi mục tiêu đã đề ra, nhưng phải chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hài hòa giữa phòng, chống dịch bệnh và phát triển KT-XH. Theo đó, có nơi, có lúc phải ưu tiên cho nhiệm vụ phòng, chống dịch, có nơi, có lúc phải ưu tiên cho nhiệm vụ phát triển KT-XH, có nơi, có lúc phải cân bằng cả hai mục tiêu, nhiệm vụ này”.
