1 Xung đột và chiến tranh đã tiếp tục leo thang tại Áp-ga-ni-xtan (Afghanistan) trong những ngày qua, và sự thắng thế của phiến quân Hồi giáo đang gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế. Người phát ngôn Bộ Nội vụ Áp-ga-ni-xtan X.Xê-đi-ki (S.Sediqqi) vừa xác nhận: Thành phố chiến lược Cun-đu (Kunduz) đã rơi vào tay Ta-li-ban (Taliban) hôm 28-9. Đây là lần đầu tiên lực lượng phiến quân Hồi giáo này chiếm giữ một thành phố lớn kể từ khi chế độ Ta-li-ban bị lật đổ năm 2001.
Theo người phát ngôn cảnh sát tỉnh Cun-đu, các tay súng Ta-li-ban đã chiếm văn phòng tỉnh trưởng, phóng hỏa các trụ sở của chính quyền, treo cờ trên các tòa nhà, giải thoát hàng trăm tù nhân đang bị giam giữ tại nhà tù địa phương. Giao tranh kéo dài làm nhiều người thiệt mạng trên các đường phố. Các tay súng Ta-li-ban còn phong tỏa tuyến đường dẫn tới sân bay chính của thành phố - nơi lực lượng chính phủ đang kiểm soát. Trong một tuyên bố, Tổ chức Ân xá quốc tế kêu gọi các bên cần bảo đảm dân thường được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế, trong bối cảnh giao tranh không ngừng gia tăng tại Cun-đu.
2 Căng thẳng trên chính trường Thái-lan (Thailand) đã xuất hiện những diễn biến mới khi cựu Thủ tướng Dinh-lắc Xin-na-vắt (Yingluck Shinawatra) kiện ngược lại Tổng chưởng lý nước này, liên quan đến xử lý hồ sơ khởi tố bà. Trước đó, bà Dinh-lắc bị buộc tội và đối mặt với việc phải bồi thường hàng tỷ USD vì thiệt hại của chương trình thu mua lúa gạo mà bà triển khai khi còn đương chức.
Chương trình thu mua lúa gạo là một nội dung chủ đạo trong chiến dịch tranh cử của bà Dinh-lắc, đã giúp bà giành thắng lợi trong cuộc bầu cử năm 2011. Theo chương trình này, Chính phủ Thái-lan sẽ mua tất cả lúa gạo của nông dân theo giá gấp đôi giá thị trường và đưa về kho dự trữ quốc gia. Trong đơn kiện gửi tới Tòa án hình sự Băng-cốc (Bangkok) để phản đối Tổng chưởng lý Thái-lan, bà Dinh-lắc cáo buộc Tổng chưởng lý và những người khác thiếu tinh thần trách nhiệm và thông đồng để hủy hoại danh tiếng của bà, đồng thời viện dẫn ba hành vi được cho là trái luật có thể khiến những người vi phạm đối mặt với án phạt từ 6 tháng đến 10 năm tù giam.
3 Những giải pháp hòa hoãn tạm thời đã được Thượng viện Mỹ đưa ra nhằm tránh nguy cơ chính phủ phải đóng cửa vào hạn chót ngày 1-10 do thiếu kinh phí, vì Quốc hội lưỡng viện Mỹ chưa thể phê chuẩn dự thảo ngân sách mới cho tài khóa tới. Theo đó, Thượng viện Mỹ đã thông qua một dự luật cho phép gia hạn cấp ngân sách cho các cơ quan chính phủ trong tài khóa hiện tại đến ngày 11-12 tới. Giải pháp mang tính tình thế nói trên sẽ giúp Chính phủ Mỹ không lặp lại kịch bản đóng cửa từng xảy ra năm 2013.
Theo luật định, sau thời điểm 30-9, nếu Quốc hội lưỡng viện Mỹ không đạt được đồng thuận về ngân sách tài khóa 2016 thì một số cơ quan Chính phủ của Mỹ phải tạm ngừng hoạt động do không có kinh phí. Mâu thuẫn chính nằm ở chỗ các nghị sĩ Cộng hòa vẫn kiên quyết phản đối bất cứ kế hoạch nào kèm theo việc tiếp tục tài trợ cho tổ chức y tế ủng hộ việc phá thai “Planned Parenthood”. Bất chấp điều này, các nghị sĩ Dân chủ lại khẳng định sẽ ngăn chặn mọi dự luật chống lại tổ chức này.
4 Một động thái quan trọng mới diễn ra trong quan hệ Mỹ-Cuba (Cu-ba) sau hơn nửa thế kỷ đối địch là Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (B.Obama) kêu gọi chấm dứt lệnh cấm vận của Oa-sinh-tơn (Washington) nhằm vào La Ha-ba-na (La Havana) kéo dài suốt nhiều thập kỷ qua. Ông bày tỏ sự tin tưởng rằng Quốc hội Mỹ chắc chắn sẽ dỡ bỏ lệnh cấm vận vốn không nên kéo dài thêm nữa.
Giới phân tích nhận định: Cu-ba và Mỹ đang nỗ lực cùng nhau khép lại một chương đen tối trong lịch sử quan hệ song phương, tiếp nối những diễn biến tích cực sau khi lãnh đạo hai nước đạt được thỏa thuận bình thường hóa quan hệ ngoại giao cuối năm 2014. Chính quyền Tổng thống Ô-ba-ma thông báo đang cân nhắc việc bỏ phiếu trắng đối với nghị quyết hằng năm của LHQ chỉ trích các biện pháp bao vây cấm vận Cu-ba. Đây là điều chưa từng có trong lịch sử quan hệ hai nước. Nếu bỏ phiếu trắng, đây sẽ là lần đầu tiên chính quyền Oa-sinh-tơn không phản đối một nghị quyết trực tiếp chỉ trích và yêu cầu chấm dứt lệnh cấm vận do chính nước Mỹ áp đặt chống Cu-ba cách đây 54 năm.
