Nhờ lắp đặt cảm biến kết nối với ứng dụng thông báo trên điện thoại thông minh, đơn vị quản lý biết được khi nào sà-lan đầy để kéo về vị trí tập kết, chuyển rác lên bờ cho các đơn vị xử lý. Sông Cần Thơ dài 16km, đổ ra sông Hậu tại bến Ninh Kiều, là nơi bà con địa phương tập trung sinh sống, buôn bán. Hoạt động chợ nổi diễn ra thường xuyên và là một trong những “điểm nhấn” trên sông. Tuy nhiên, vấn nạn rác từ bao bì, vỏ chai nhựa vẫn đặt ra bài toán khó cho ban quản lý.
Trong bối cảnh đó, hệ thống Interceptor là một trong những giải pháp được áp dụng. Đại diện thành phố Cần Thơ đánh giá cao khi chia sẻ kết quả vận hành hệ thống thu gom rác nổi Interceptor 003 trên sông qua những năm qua. Theo đó, hệ thống cũng đang chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như điều kiện thủy văn, hạ tầng bốc dỡ, yêu cầu về dữ liệu, cũng như việc chưa có định mức chi phí và cơ chế tài chính chính thức để duy trì hoạt động lâu dài.
Nhận định về hoạt động của hệ thống Interceptor 003, ông Vũ Thái Trường, Trưởng ban Khí hậu, năng lượng và môi trường, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam chia sẻ: “Với sự quan tâm của địa phương, mô hình này nằm trong số những sáng kiến đổi mới trong thu gom và quản lý rác nổi, cho thấy vai trò bổ trợ của công nghệ, khu vực tư nhân và các sáng kiến cộng đồng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương nâng cao hiệu quả quản lý chất thải trên các thủy vực”.
Chuyên gia cũng khuyến nghị cần kết hợp các giải pháp thiết thực để lồng ghép hoạt động thu gom và vận chuyển rác thải vào kế hoạch ngân sách dài hạn của địa phương. Ông Vũ Thái Trường chia sẻ: “Yếu tố then chốt có thể duy trì hoạt động thu gom và quản lý chất thải trên mặt nước một cách bền vững là xây dựng khung định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp với đặc thù và nhu cầu thực tế của từng địa phương”.
Đại diện thành phố Cần Thơ nêu ra nhu cầu xây dựng quy trình chuẩn, cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các bên liên quan và nguồn ngân sách ổn định nhằm từng bước đưa hoạt động thu gom rác nổi trở thành một phần trong hệ thống quản lý môi trường đô thị. Việc xây dựng và áp dụng các định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp được xem là điều kiện quan trọng để các mô hình thí điểm có thể từng bước chuyển sang vận hành thường xuyên, nhân rộng và ứng dụng ở nhiều nơi của Việt Nam.
Interceptor 003 thực chất là chiếc sà-lan lớn vận hành dựa trên dòng chảy thủy triều và năng lượng mặt trời. Trên mái sà lan lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời, có thể hoạt động cả ngày lẫn đêm không gây tiếng ồn hay xả khói thải. Khi trôi trên sông, Interceptor thu gom rác trôi nổi theo dòng chảy bị chặn lại ở lưới chắn và dẫn tới hệ thống băng tải chạy bằng năng lượng mặt trời. Toàn bộ hệ thống có khả năng hoạt động liên tục ngày đêm cho tới khi các thùng chứa đầy.
