Khởi tạo “quán tính phát triển” cho cả giai đoạn mới
Không dừng ở thủ tục mở đầu nhiệm kỳ như thông lệ, kỳ họp này mang vai trò định hình nền tảng thể chế và phương thức hành động cho toàn bộ nhiệm kỳ 2026-2031. Bởi trong bối cảnh mục tiêu “hai con số” không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà được xác định là mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, các quyết định được thông qua ngay từ kỳ họp đầu tiên sẽ tạo “quán tính phát triển” cho cả giai đoạn, đồng thời là thước đo năng lực của Quốc hội khóa mới.
Song, thực tiễn minh chứng: Mục tiêu tăng trưởng cao chưa bao giờ chỉ phụ thuộc vào nguồn lực, mà trước hết phụ thuộc vào chất lượng thể chế và năng lực tổ chức thực thi. Như nhận định của Tổng Bí thư Tô Lâm, nếu không có đột phá về thể chế, pháp luật và không có một Quốc hội bản lĩnh, hành động quyết liệt, thì các mục tiêu phát triển khó có thể trở thành hiện thực.
Hơn lúc nào hết, yêu cầu cải cách thể chế đã trở thành đòi hỏi cấp bách. Và định hướng nhất quán được nhấn mạnh tại Kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV là việc hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh; chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đồng thời bảo đảm pháp luật không chỉ đúng trong văn bản mà phải hiệu quả trong thực tiễn. Đây là sự chuyển đổi căn bản trong tư duy quản trị quốc gia.
Trong bối cảnh đó, Quốc hội khóa XVI được đặt vào vai trò trung tâm trong việc mở đường cho tăng trưởng. Một yêu cầu quan trọng được đặt ra tại kỳ họp lần này là chuyển từ tư duy “xây dựng chính sách” sang tư duy “tổ chức thực thi”.
Bởi theo Tổng Bí thư Tô Lâm, mục tiêu tăng trưởng “hai con số” thực chất và bền vững cuối cùng sẽ trở thành thước đo rõ ràng nhất cho năng lực kiến tạo thể chế, năng lực tổ chức thực thi và trách nhiệm hành động của Quốc hội khóa XVI trong kỷ nguyên phát triển mới. Do đó, Quốc hội phải đáp ứng kỳ vọng về “luật thông, việc thông, nguồn lực thông”, phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân, là một Quốc hội gần dân, hiểu dân, vì dân, hành động vì lợi ích của dân. Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn.
Kiện toàn bộ máy hành động vì nhân dân
Một nhiệm vụ trọng tâm thu hút sự chú ý đặc biệt của đông đảo cử tri và nhân dân cả nước trong kỳ họp nền móng này là công tác kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước. Việc xem xét, bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao mang ý nghĩa quyết định trực tiếp đối với chất lượng điều hành của hệ thống chính trị, trong trọn vẹn một nhiệm kỳ.
Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI cũng được tổ chức sớm hơn khoảng ba tháng so thông lệ, thể hiện quyết tâm rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và hành động. Việc kiện toàn 39 chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và xác lập chương trình lập pháp ngay từ đầu nhiệm kỳ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, việc khơi thông nguồn lực trở thành phép thử lớn nhất của cải cách thể chế. Tăng trưởng cao sẽ không thể đạt được nếu tiếp tục phụ thuộc vào các động lực truyền thống. Chính bởi vậy, các đại biểu Quốc hội cho rằng: Chất lượng quyết sách ngay từ kỳ họp đầu tiên sẽ là thước đo trực tiếp cho bản lĩnh, trí tuệ và năng lực hành động của Quốc hội khóa XVI. Nếu các quyết sách vừa đúng về chủ trương, vừa khả thi trong thực tiễn, vừa có được đội ngũ nhân sự đủ “Trí -
Lực - Tâm - Tài” có thể thực hiện hiệu quả các chủ trương đã đề ra thì mục tiêu tăng trưởng cao hoàn toàn có thể đạt được!
Thực tế, chỉ trong gần ba ngày làm việc đầu tiên của Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã tập trung kiện toàn nhân sự lãnh đạo cấp cao của bộ máy Nhà nước, Quốc hội. Với sự thống nhất cao, gần như tuyệt đối, công tác kiện toàn nhân sự đã được hoàn tất tốt đẹp. Các nhân sự cơ bản đều có kinh nghiệm thực tiễn trong lãnh đạo, quản lý, đồng thời có sự bổ sung những nhân tố mới với tư duy đổi mới, năng động, thích ứng với bối cảnh phát triển mới, có sự kết hợp giữa kế thừa và đổi mới, vừa ổn định vừa tạo đột phá.
Đây không chỉ đơn thuần là hoàn thành nhiệm vụ tổ chức bộ máy nhân sự cấp cao, mà là bước khởi đầu chính trị đặc biệt quan trọng thể hiện sự thống nhất của toàn Đảng, của những người đại biểu cho đông đảo cử tri cả nước, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đồng thời, hoàn thiện đầy đủ cấu trúc quyền lực Nhà nước theo Hiến pháp, bảo đảm tính liên tục, thông suốt trong lãnh đạo, điều hành đất nước, nhất là sau Đại hội XIV của Đảng.
Nhân dân, cử tri và chính các đại biểu Quốc hội cũng đặt kỳ vọng rất lớn vào một bộ máy quyết liệt trong hành động, sáng tạo trong tư duy và nhất là bảo đảm tính khả thi của từng quyết sách. Một bộ máy lãnh đạo vững mạnh sẽ có thể đưa ra được quyết sách kịp thời, khơi thông mọi nguồn lực xã hội, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế thông qua cải cách thể chế mang tính đột phá vì trách nhiệm với nhân dân và vì niềm tin của nhân dân ■
Không phải ngẫu nhiên, khi phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư bổ sung bốn nhiệm vụ lớn vào “khung hành động” cho Quốc hội khóa XVI. Đó là: đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp; nâng tầm giám sát tối cao; nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, phản ứng chính sách nhanh hơn.
