Ở vòng bảng AFF Cup 2012 vừa qua, cả hai đội bóng phải tham dự vòng sơ loại là ÐT Mi-an-ma (Myanmar, bảng A) và ÐT Lào (bảng B) đều chơi khá tốt, đến mức gần như xóa nhòa mọi khoảng cách về chuyên môn so với nhóm sáu đội được vào thẳng VCK (bao gồm Việt Nam, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Thái-lan và Xin-ga-po). Thực tế, ÐT Mi-an-ma thiếu chút nữa đã giành chiến thắng trước ÐT Việt Nam trong trận mở màn bảng A, còn tại bảng B, ÐT Xin-ga-po cũng phải nhờ tới may mắn mới vượt qua ÐT Lào trong trận đấu cuối cùng vòng bảng để giành vé vào bán kết.
Trong bối cảnh đó, sự sa sút của ÐT Việt Nam ở sân chơi khu vực thật sự là một dấu hiệu báo động, trong khi ở cấp độ CLB, bóng đá Việt Nam cũng đang phải đối diện với khủng hoảng. Nếu không kịp thời có những biện pháp chấn chỉnh thích hợp, rất có thể đến AFF Cup 2014, một viễn cảnh u ám hoàn toàn có thể xảy ra: ÐT Việt Nam kết thúc vòng bảng ở vị trí đội sổ và buộc phải tham dự vòng sơ loại tại AFF Cup 2016.
Trước đây, trong mỗi lần ÐT Việt Nam tham dự các giải đấu khu vực, cho dù mạnh yếu thế nào, đông đảo dư luận vẫn luôn dành sự ủng hộ và động viên cho đội bóng. Tuy nhiên, năm nay, mọi chuyện rất khác. Thầy trò HLV Phan Thanh Hùng đã phải đối mặt với rất nhiều ý kiến chỉ trích ngay từ giai đoạn chuẩn bị, do ÐT Việt Nam thể hiện phong độ quá kém ở một loạt trận đấu giao hữu trước thềm AFF Cup 2012.
Lúc ấy, người ta vẫn kiên nhẫn chờ đợi, vì hy vọng có thể đấy chỉ là sự trục trặc trong giai đoạn chạy đà, còn khi bước vào giải đấu chính thức, các tuyển thủ quốc gia sẽ thể hiện được một diện mạo khác. Thế nhưng, nối tiếp thất vọng lại là thất vọng còn lớn hơn. Khi đến cả các CÐV Việt Nam theo chân ÐT Việt Nam sang Băng-cốc (Bangkok) còn không giữ nổi sự kiên nhẫn thì mọi chuyện đã trở nên vô cùng nghiêm trọng.
Tuy ở AFF Cup 2012 không có cảnh CÐV săn tìm HLV trưởng ÐT Việt Nam sau trận đấu để... "nói chuyện bằng chân tay" cho "bõ ghét", như chuyện từng xảy ra với HLV trưởng Ri-ét-đơn (Alfred Riedl) sau thất bại thê thảm của ÐT U23 Việt Nam ở SEA Games 24 (năm 2007), nhưng việc HLV trưởng ÐT Việt Nam Phan Thanh Hùng không hiện diện trong cuộc họp báo sau trận Thái-lan - Việt Nam (3-1) để đối mặt với sự chất vấn của các phóng viên cũng nói lên rất nhiều điều.
Trước khi diễn ra AFF Cup 2012, trong mỗi lần trao đổi với các phóng viên thân quen, HLV Phan Thanh Hùng luôn tỏ ra rất tự tin và lạc quan về triển vọng của ÐT Việt Nam ở AFF Cup. Thậm chí, ông Hùng còn nhận xét rằng, trình độ chuyên môn của một số đối thủ trong khu vực Ðông - Nam Á "cũng bình thường" và "chẳng có mấy bài vở đặc biệt". Thế nhưng, ÐT Việt Nam của ông Hùng ở AFF Cup 2012 thì có những "bài vở" gì, và thể hiện được gì ấn tượng hơn họ? Câu trả lời là "Không!". Trong khi ÐT Việt Nam bị loại một cách cay đắng ngay sau vòng bảng với một trận hòa và hai trận thua, thì đội bóng từng bị ông Hùng chê là đá "ít vị" như ÐT Ma-lai-xi-a đã lọt vào bán kết!
Phát biểu trước các phóng viên tại Băng-cốc, lãnh đạo VFF khẳng định sẽ không sa thải ông Hùng trong mọi trường hợp. Trước những câu hỏi liên quan tới tương lai của mình, ông Hùng cũng luôn tìm cách từ chối với lý do "cần thêm thời gian để suy nghĩ". Tuy nhiên, ông Hùng có thể có thời gian để suy nghĩ và cân nhắc cho quyết định của mình, nhưng VFF thì không, bởi bóng đá Việt Nam đã có một quy luật bất thành văn: "quân thua thì chém tướng". Sau mỗi giải đấu quốc tế không thành công của ÐTQG, luôn có ai đấy "mất ghế". Năm ngoái, sau khi ÐT U23 Việt Nam chỉ đứng hạng tư tại SEA Games 26, cả Tổng Thư ký VFF Trần Quốc Tuấn cũng như HLV trưởng Gô-ét-dơ (Falko Goetz) đều phải ra đi. Năm nay, rất có khả năng HLV Phan Thanh Hùng cũng sẽ phải nối tiếp người tiền nhiệm, bởi thất bại của ÐT Việt Nam tại AFF Cup 2012 đã phơi bày toàn bộ những hạn chế trong cách cầm quân của ông.
Trước đây, khi đánh giá về năng lực chuyên môn của ông Hùng, Ủy viên Hội đồng HLV Quốc gia Lê Thế Thọ từng nói thẳng rằng, ông Hùng "tuy cũng có khả năng cầm quân thật đấy", nhưng thành công mà ông Hùng có được cùng CLB Hà Nội T&T ở V-League mấy năm qua "cũng có phần lớn nguyên nhân từ những liều doping tiền thưởng kếch xù của bầu Hiển", chứ nếu chỉ có một mình ông Hùng thì "chưa chắc đã làm nên chuyện".
Lúc ấy, có thể nhiều người nghĩ rằng ông Thọ đã quá khắt khe. Nhưng sau AFF Cup 2012, phải thừa nhận lời ông Thọ nếu không đúng 10 phần thì cũng phải có tới 7-8 phần chuẩn xác. Bây giờ, vấn đề chỉ còn là cách thức VFF giải quyết trường hợp của ông Hùng, bởi sau một giải đấu thất bại toàn tập như thế, không thể nào có chuyện HLV trưởng ÐTQG chỉ tuyên bố nhận trách nhiệm rồi tiếp tục yên vị.
Nhưng, thực ra, việc chỉ thay đổi nhân sự cho vị trí HLV trưởng ÐTQG liệu có tác động được một cách tích cực đến đồ thị đang đi xuống của cả một nền bóng đá?
* Trưởng đoàn ÐT Việt Nam kiêm Tổng Thư ký VFF Ngô Lê Bằng:Thất bại của ÐT Việt Nam ở AFF Cup 2012 quả thật là điều rất đáng tiếc, bởi VFF đã có sự chuẩn bị chu đáo hết mức có thể cho thầy trò HLV Phan Thanh Hùng. Tuy thế, đến lúc vào giải, chúng ta lại phải đối mặt với hàng loạt khó khăn khách quan cũng như chủ quan và cuối cùng dẫn tới kết quả không như ý muốn. Là trưởng đoàn ÐT Việt Nam, tôi xin nhận toàn bộ trách nhiệm về kết quả này. Thế nhưng, không phải vì thất bại của ÐT Việt Nam ở AFF Cup 2012 mà chúng tôi lại thay đổi chủ trương sử dụng HLV nội cho ÐT Việt Nam.
