1/ Theo thông tin từ người dân, đã rất nhiều năm phiên chợ không được mở, thậm chí có người đã 60 tuổi nhưng chưa từng thấy chợ mở bao giờ, chỉ nghe các cụ kể lại. Sau một thời gian nghiên cứu, hội thảo, các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh đã bắt tay vào khôi phục nét đẹp truyền thống tâm linh đó.
Theo quan niệm dân gian, phiên chợ âm dương được tổ chức nhằm gặp gỡ, buôn bán giữa người âm và người dương. Người dương đi chợ mang phong thái vui vẻ, thoải mái thì sẽ được người âm phù hộ cho một năm cuộc sống được thanh thản, bình an. Đây cũng là dịp mà người ở khắp nơi đến để thắp hương, đốt tiền vàng cho người âm, thể hiện tấm lòng của mình và sự gắn kết không rời.
Theo ông Nguyễn Xuân Hùng, Trưởng khu phố Xuân Ổ - thành viên ban lãnh đạo tổ chức phiên chợ âm dương năm 2022, phiên chợ âm dương diễn ra vào mồng 4 tháng Giêng xuân Nhâm Dần vừa qua do Phòng Văn hóa và Thông tin thành phố và phường Võ Cường tổ chức thực hiện.
2/ Phiên chợ xuân 2022 đã bắt đầu bằng phần lễ lúc 17 giờ ngày mồng 4 tháng Giêng và tới 19 giờ, được ghi nhận là đã có nhiều người qua lại ghé thăm khu chợ. Theo truyền thống, tại phiên chợ, người bán không nói giá, người mua cũng không mặc cả. Mà người bán sẽ bày món hàng trước mặt, người mua tùy theo số lượng mua và giá bên ngoài, để tiền lại. Thực tế vừa qua, dù cơ bản đã thực hiện theo cách được các cụ truyền lại, nhưng là năm đầu phục dựng, nên chợ vẫn còn ở quy mô nhỏ và các mặt hàng chưa phong phú, khách đến chủ yếu bởi sự tò mò.
Đáng chú ý, việc phục dựng phiên chợ âm dương đã được đông đảo công chúng quan tâm và nhận được rất nhiều ý kiến khác nhau. Bạn Nguyễn Thanh Mai, sinh viên Trường đại học Hà Nội chia sẻ: “Theo quan điểm của mình, việc phục dựng là khá cần thiết bởi nó giúp thế hệ sau này biết nhiều hơn đến truyền thống đẹp đẽ của quê hương; thể hiện niềm khát khao tìm lại giá trị truyền thống, góp phần quảng bá nét đẹp quê hương”. Còn bạn Thanh Lam ở thị trấn Lim, huyện Tiên Du nhận xét: “Việc mở lại phiên chợ âm dương này khá là mới lạ. Nó thu hút người đến xem. Lần đầu mình nghe tới nên cũng tò mò muốn đi thử, nhưng đi xong cũng chưa thích lắm”.
3/ Với những nét độc đáo riêng có, phiên chợ âm dương được dự tính sẽ mở rộng quy mô vào những năm tới. Theo ông Hùng, lễ hội làng Xuân Ổ truyền thống có ba phần chính là lễ - hội - chợ âm dương. Sang năm 2023, địa phương sẽ đề xuất chương trình đầy đủ cả ba phần. Về phần chợ, sẽ mở rộng diện tích mặt bằng, bảo đảm được không gian, bãi đỗ xe, khu ẩm thực, khu trò chơi dân gian, nghi lễ. “Đợt mở lại đầu tiên này chỉ là mang tính khảo sát nên mọi thứ khá sơ sài nhưng mình cũng thấy được khá nhiều điều thú vị và những nghi lễ khá lạ thu hút sự tò mò. Vì vậy, nên mở rộng hơn ở những năm sau và nên thể hiện đầy đủ những bản sắc, nghi lễ của phiên chợ cho giống với phiên bản ngày xưa hơn”, ý kiến của bạn Thanh Mai có lẽ là chung cho nhiều bạn trẻ trên địa bàn, đang có sự quan tâm đối với di sản văn hóa đặc sắc của quê hương.
