Gần đây, các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga và Ukraine đang đẩy căng thẳng giữa hai bên lên cao độ. Truyền thông Ukraine cho biết, quốc gia bên bờ Biển Đen phải hứng chịu đợt không kích lớn chưa từng có kể từ đầu cuộc xung đột vào tháng 2/2022. Diễn biến khốc liệt trên chiến trường đã dập tắt hy vọng về hòa bình cho cuộc chiến kéo dài ròng rã sang năm thứ năm, sau khi một vài tín hiệu tích cực xuất hiện từ tuyên bố ngừng bắn của các bên.
Thông thường, trong các cuộc xung đột, thỏa thuận ngừng bắn được xem như một “khoảng dừng” mang tính chiến thuật để các bên vẫn duy trì áp lực nhưng tránh cho xung đột leo thang ngoài tầm kiểm soát. Thỏa thuận ngừng bắn cũng tạo điều kiện để các bên xung đột tái tổ chức lực lượng và giảm bớt tổn thất. Các tuyên bố ngừng bắn mới đây của Kiev và Moskva không nằm ngoài mục đích này.
![[Video] Ukraine đòi Nga bồi thường 44 tỷ USD vì lượng phát thải do chiến sự](https://cdn.nhandan.vn/images/bM-Xf8xPJ8WY6zrP0Y7Dr-6Lkd95BZ-kumToyk39zNkXlrKTUeKnDqADjeozcuKm_lG3UEF70s5iDV1_figBqA/avatar-of-video-1017111.png.avif){kind=avatar}
Tuy vậy, tuyên bố ngừng bắn của hai bên được cho là “lệch nhịp”, báo hiệu sự mong manh và dễ đổ vỡ của các lệnh ngừng bắn đơn phương. Trong khi Nga thông báo ngừng bắn ngắn hạn từ ngày 8 đến 9/5 đúng dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, Ukraine lại tuyên bố một lệnh ngừng bắn từ ngày 6/5 và bày tỏ mong muốn gia hạn.
Với sự khác biệt về mục đích, thiếu cơ chế thực thi và hệ thống giám sát, các đợt tấn công lẫn nhau của hai bên gần như xuất hiện ngay từ những giờ đầu của các lệnh ngừng bắn. Điều này cũng phản ánh sự xói mòn lòng tin sâu sắc giữa Kiev và Moskva, yếu tố cản trở các nỗ lực đàm phán hòa bình.
Cuộc chiến càng kéo dài, cả Nga và Ukraine càng đứng trước áp lực lớn phải duy trì nguồn lực quân sự và tài chính trong thời gian dài. Điều này đặc biệt gây khó khăn cho Ukraine - quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn viện trợ kinh tế, quân sự từ các đối tác phương Tây. Khói lửa xung đột tại Trung Đông đang phủ bóng tình hình tại Ukraine. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn cam kết thúc đẩy các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine, nhưng thực tế cho thấy cuộc chiến tại Trung Đông dần chuyển hướng sự chú ý của Washington, làm phân tán sự quan tâm của dư luận khỏi cuộc khủng hoảng tại Ukraine.
Khoản vay trị giá 90 tỷ euro mà Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine là một “phao cứu sinh” đối với quốc gia Đông Âu này. Tuy vậy, theo ước tính, Ukraine đang đối mặt mức thiếu hụt ngân sách ít nhất 135 tỷ euro trong giai đoạn 2026-2027 khi khả năng xung đột kết thúc trong năm nay khó xảy ra.
Bản thân các quốc gia EU cũng gánh chịu áp lực tài chính nặng nề bởi ảnh hưởng của giá năng lượng tăng vọt liên quan xung đột ở Trung Đông. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo, ngay cả khi chiến sự tại Trung Đông kết thúc, quá trình khôi phục nguồn cung năng lượng cũng khó diễn ra nhanh chóng.
Vấn đề lãnh thổ vẫn là “lằn ranh đỏ” mà cả Nga và Ukraine không thể nhượng bộ trong các cuộc thương lượng. Nga nhiều lần khẳng định chỉ chấp nhận một thỏa thuận hòa bình nếu Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi Donbass, trong khi Kiev kiên quyết bác bỏ khả năng nhượng bộ về lãnh thổ.
Cả Nga và Ukraine đều hiểu sâu sắc về quan điểm của đối phương thông qua các cuộc đàm phán từng được Mỹ thúc đẩy. Nhưng lập trường trái ngược hoàn toàn khiến khả năng xuất hiện một “cú bẻ lái” để sớm đạt được thỏa thuận hòa bình là khó khăn, nhất là khi các nhà lãnh đạo hai bên cũng chịu áp lực chính trị nội bộ liên quan việc đàm phán. Trong thế bế tắc ngoại giao ấy, chỉ một đòn trả đũa lẫn nhau trên chiến trường cũng có thể đẩy cuộc chiến sang cấp độ nguy hiểm hơn.
