Ông Lê Minh Giới (52 tuổi, ấp Đồng Tranh, xã Vĩnh Bình) mời khách hai đĩa tôm càng xanh luộc nước dừa, đỏ au, con nào cũng mập ú: “Ở đây nhiều lắm, nhà tôi nuôi 100 công đất, mỗi năm xuất bán cả chục tấn, thu vài trăm triệu đến cả tỷ đồng”.
Ông Giới là một trong nhiều người dân ở ấp Đồng Tranh đi đầu nuôi tôm càng xanh tại địa phương. Hơn 30 năm trước, ông đi nhiều nơi học hỏi kinh nghiệm nuôi tôm càng xanh ở các địa phương ven biển như Bạc Liêu, Sóc Trăng… sau đó về nuôi thử nghiệm: “Ban đầu tôi nuôi trong các mương khóm. Con tôm bắt lên khỏe mạnh, ú nần, nhìn là phát thèm. Thu hoạch tôm từ những mương khóm mang ra chợ bán giá rất cao, thậm chí chỉ nuôi ở vài mương khóm thu về cả trăm triệu đồng”. Từ một ít diện tích, nay ông Giới đã mua được hơn 100 công đất.
Theo nhiều lão nông nuôi tôm ở xã Vĩnh Bình, nép mình bên dòng sông Cái Lớn nhưng hơn 30 năm trước, nơi đây quanh năm chỉ trồng được khóm, dừa và một số loại cây chịu phèn, mặn. Dưới các ao, kênh, mương chỉ có một số ít loài thủy sản sinh sống được. Kể từ khi cơ giới hóa trên cánh đồng, nông dân dần trồng được 1 vụ lúa, xen vào đó là nuôi thử nghiệm tôm càng xanh mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, giai đoạn đầu, nông dân gặp trở ngại khi các cấp chính quyền lúc đó không cho chuyển đổi sang nuôi tôm vì sợ phá vỡ quy hoạch, ảnh hưởng chất lượng đất đai. Và rồi, hiệu quả của con tôm càng xanh qua từng năm chứng minh sự cần thiết phải chuyển đổi từ 2 vụ lúa kém hiệu quả sang trồng lúa-nuôi tôm kết hợp, nhất là đối với các địa bàn có nguồn nước lợ như Vĩnh Bình.
Cách đây hơn 15 năm, anh Phạm Quốc Đoàn (42 tuổi), ở ấp Đồng Tranh rất khó khăn do trồng lúa 2 vụ kém hiệu quả bởi lúa nhiễm mặn hạt lép. Phong trào nuôi tôm, nhất là càng xanh ở Vĩnh Bình nở rộ, anh Đoàn nuôi thử nghiệm tôm càng xanh trên mương khóm và trúng đậm. “Tôm càng xanh ở đây là tôm sạch, được nhiều người ăn khen ngon, bởi thịt dai, chắc và ngọt. Tôm vừa bắt lên luộc có màu đỏ rất đẹp nên thương lái và người ăn rất ưa chuộng”, anh Đoàn nói.
Theo lãnh đạo xã Vĩnh Bình, chưa có nghiên cứu khoa học lý giải vì sao tôm càng xanh ở đây ngon hơn nơi khác. Nhưng theo nhiều thực khách, rất có thể con tôm càng xanh đã tận dụng rong, rêu, gốc rạ từ lúa không sử dụng nhiều phân, thuốc hóa học làm thức ăn nên “sạch” và thơm ngon. Mặt khác, có thể nguồn nước lợ dẫn từ đầu nguồn con sông Cái Lớn vào cánh đồng nuôi tôm, tạo nên chất lượng thịt dai, ngọt và thơm hơn cho con tôm càng xanh.
Xã Vĩnh Bình được sáp nhập từ các xã Vĩnh Bình Nam, Vĩnh Bình Bắc, Bình Minh, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang cũ. Nơi đây là địa danh thân thương được nhắc đến trong bài vọng cổ “Dệt chặng Đường Xuân” của soạn giả Anh Động và cũng là căn cứ địa cách mạng vững chắc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Xã Vĩnh Bình có diện tích tự nhiên gần 160 km2, dân số trên 30.271 người. Đây là vùng đất có tiềm năng về nông nghiệp, thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm càng xanh. Lãnh đạo xã Vĩnh Bình cho biết, mỗi năm, xã thả nuôi hơn 12.000 ha tôm, sản lượng đạt trên 85.000 tấn, trong đó tôm nuôi đạt 61.000 tấn, vượt 9% kế hoạch. Các mô hình tôm-lúa, tôm xen canh gồm tôm sú, tôm càng xanh và tôm thẻ, giúp nông dân vừa tăng thu nhập, vừa thích ứng biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, địa phương còn có thế mạnh về trồng lúa, khóm, dưa lưới, dưa hoàng kim, rau màu...
Sau sáp nhập, Vĩnh Bình có 4 chợ và gần 1.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh, tạo thêm công ăn việc làm và động lực giao thương. Toàn xã hiện có 10 hợp tác xã, 45 tổ hợp tác, nhiều sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao như tôm khô, khô cá sặc, khô lóc, dưa lưới, chuối sấy…
Vĩnh Bình chuyển mình mạnh mẽ, nhờ được chú trọng đầu tư hạ tầng nông thôn. Tất cả các ấp có đường bê-tông hóa kết nối trung tâm xã. Đời sống nhân dân không ngừng cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế được quan tâm đầu tư, phát triển,… củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Đảng bộ xã Vĩnh Bình xác định trong 5 năm tới (2025-2030) huy động nguồn lực đầu tư giao thông, chợ, đô thị, văn hóa, môi trường, gắn với xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, đồng thời cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Vĩnh Bình phấn đấu đến năm 2030, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt hơn 12.000 tỷ đồng; sản lượng lúa trên 95.500 tấn, nuôi trồng thủy sản đạt 91.300 tấn, riêng sản lượng tôm nuôi 64.900 tấn. Đến năm 2030 thu nhập bình quân đầu người đạt từ 86 triệu đồng; hộ nghèo toàn xã còn dưới 2,4%.
“Xã từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành miền quê hương đáng sống bên dòng sông Cái Lớn. Ở đó, người dân không chỉ đủ đầy vật chất, mà còn được nâng cao chất lượng đời sống tinh thần, gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường bền vững”, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Võ Thanh Xuân khẳng định.
