Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.
Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Sự thiếu thốn nước ngọt lại hiện hữu ngay bên bờ kênh Xáng Cùng. Chỉ cách một mặt kênh, bờ bên kia thuộc tỉnh An Giang đã có dòng nước máy róc rách đêm ngày. Còn bờ bên này, người dân trầy trật mua từng lu nước với giá đắt đỏ.

Những chiếc lu cạn nước...

Tuyến kênh Xáng Cùng vắt ngang ấp Thanh Tùng của xã Biển Bạch, dài chừng ba ki-lô-mét. Kênh không quá rộng. Đứng bên này cất tiếng gọi, bên kia nghe rõ mồn một. Ngay trước Tết Nguyên đán, nhà máy nước sạch bên bờ An Giang chính thức hoạt động, dẫn nước về tận gian bếp của từng nhà. Người dân bên ấy xài nước thoải mái. Trong khi bên bờ kênh phía tỉnh Cà Mau, ống nước rỗng nằm chờ ròng rã nhiều tháng trời.

Bà Lê Thị Đủ ở ấp Thanh Tùng khẽ thở dài cho biết, hơn một năm trước, khi thấy đường ống nước sạch kéo ngang nhà bà mừng rơi nước mắt. Lật đật đi mua ngay đồng hồ về lắp, bà tin rằng chuỗi ngày gồng gánh nước đã chấm dứt. Vậy mà cứ đợi hoài trong vô vọng. Hơn nửa năm qua, mặt đồng hồ vẫn im lìm với con số không tròn trĩnh...

Con gái bà Đủ lấy chồng ở bờ bên kia kênh Xáng Cùng. Lâu lâu về thăm mẹ, chị lại vô tư khoe nước bên ấy xài thoải mái mà giá chỉ có 6.000 đồng/khối. Trong khi đó, ở bên này bờ, bà Đủ đang phải chắt bóp từng đồng để mua một lu nước 700 lít với giá 60.000 đồng. Mọi sinh hoạt đều phải tính toán chi li, nước rửa rau xong phải nhường lại để rửa chén, tưới cây… Xót tiền, gia đình bà từng nảy ra ý định mua ống nhựa kéo ngầm qua đáy kênh để xin nước bên nhà con gái. Nhưng ngặt nỗi, ghe tàu qua lại con kênh này nườm nượp dễ bị chân vịt chém đứt ống. Nhắc chuyện nước non, giọng bà Đủ lại chùng xuống, rầu rĩ: “Bà con ở đây mong nước từng ngày, cuộc họp nào cũng mang chuyện nước sạch ra để kiến nghị. Thấy con gái có nước xài rẻ mà hắt hiu tủi thân cho bên mình”.

Gần nhà bà Đủ, bà Bùi Thị Vẹn cũng chung hoàn cảnh. Nghe tin mạng lưới nước sạch rục rịch về làng, dẫu cuộc sống nông thôn còn nhiều túng thiếu, bà Vẹn cũng ráng đi mua chịu đường ống kéo vào tận hiên. Thế nhưng, ống nhựa phơi nắng phơi sương vẫn khô rang. Ngày ngày, nhìn những chiếc lu dự trữ cạn dần, lòng bà lại dâng lên nỗi xót xa khó tả…

Cần lắm, sự sẻ chia qua đôi bờ

Câu chuyện khát nước ở Biển Bạch không phải chuyện ngày một ngày hai mà đã trải qua nhiều thế hệ. Ông Trần Chí Văn, Trưởng ấp Thanh Tùng là người thấu hiểu hơn ai hết những nhọc nhằn này, do địa chất trong vùng không khoan được giếng nước ngọt.

Toàn ấp hiện có gần 200 hộ thiếu nước nhưng hơn phân nửa trong số đó may mắn đã có nước sạch nối mạng. Tuy nhiên, hệ thống lại thường xuyên quá tải, chảy ri rỉ. Vì vậy, người dân phải canh suốt đêm khuya để hứng từng giọt. Khổ nhất là hơn 40 hộ dọc tuyến kênh Xáng Cùng, hoàn toàn chưa có một giọt nước sạch nào vào đến nhà.

Bằng kinh nghiệm bám nắm địa bàn, ông Văn đề xuất một hướng mở, bắt tay sẻ chia giữa hai trung tâm nước sạch của hai tỉnh giáp ranh. “Chỉ cần đặt một chiếc đồng hồ tổng, kéo nước từ bờ An Giang sang, sau đó đấu nối vào hệ thống đường ống đã chờ sẵn bên Cà Mau thì nước sạch sẽ về ngay. Cách làm này không chỉ nhanh mà còn hóa giải tức thời cơn khát cho bà con”, ông Văn gợi mở.

Nỗi lo của người dân cũng chính là trăn trở nhiều năm qua của chính quyền địa phương. Ông Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Biển Bạch cho hay, dù tình trạng thiếu nước trong những tháng mùa khô đã thuyên giảm phần nào nhờ sự đầu tư của cấp trên, nhưng riêng khu vực ấp Thanh Tùng và ấp 18 vẫn còn đó những hộ dân đang mỏi mòn ngóng nước. “Với trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền xã, tôi kiến nghị cấp trên và các ngành chức năng tiếp tục quan tâm, tháo gỡ. Phải sớm có giải pháp đầu tư linh hoạt, thiết thực để thỏa mãn cơn khát kéo dài của người dân”, ông Hải bày tỏ nguyện vọng.

Có thể thấy, những giải pháp linh hoạt, những cái bắt tay kết nối đôi bờ kênh để sẻ chia nguồn nước là điều cần sớm được hiện thực hóa.

Có thể bạn quan tâm

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc Hợp tác xã Trầu Vàng Vị Thủy chăm sóc vườn trầu của gia đình.

Nét đẹp hồn quê làng trầu Vị Thủy

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi phố thị đang đổi thay từng ngày, vẫn còn đó làng trầu Vị Thủy (xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ) yên bình, mộc mạc với sắc xanh mướt mắt của những giàn trầu trải dài.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.

Dự án Hạ tầng thiết yếu hỗ trợ phát triển vùng cây ăn trái hoa kiểng khu vực Mỏ Cày Bắc và Chợ Lách vừa hoàn thành đưa vào sử dụng.

Hoàn thiện hệ thống thủy lợi, thúc đẩy phát triển kinh tế

Những năm gần đây, hệ thống thủy lợi tại khu vực các cù lao Minh, Bảo và An Hóa (Vĩnh Long) được đầu tư nhằm ngăn mặn, trữ ngọt phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân. Nhờ vậy, nhiều “túi nước ngọt” được hình thành giúp tưới tiêu vườn cây ăn quả, ruộng lúa, hoa màu.