Nuôi tôm công nghệ cao khắc phục bất lợi thời tiết, môi trường

Xác định thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn, những năm qua, thành phố Cần Thơ quan tâm đầu tư các vùng nuôi tôm nước lợ ven biển.

Nông dân phường Khánh Hòa ứng dụng mô hình nuôi tôm công nghệ cao.
Nông dân phường Khánh Hòa ứng dụng mô hình nuôi tôm công nghệ cao.

Tuy nhiên, do điều kiện thời tiết, môi trường luôn trong tình trạng bất lợi làm tôm chết hàng loạt khiến người nuôi bị thiệt hại nặng nề. Vì vậy, việc ứng dụng khoa học-công nghệ cao trong quá trình nuôi tôm đã giúp nông dân vượt qua khó khăn, tiếp tục phát triển nghề theo hướng bền vững.

Để tháo gỡ khó khăn cho người dân, ngành nông nghiệp địa phương khuyến cáo bà con áp dụng những mô hình nuôi tôm hiệu quả bằng cách ứng dụng khoa học-công nghệ cao theo hướng siêu thâm canh. Thực tế cho thấy, nuôi tôm theo mô hình này đạt hiệu quả cao hơn nhiều so với phương pháp truyền thống.

Cụ thể, lượng con giống thả nuôi được nhiều hơn, tôm ít gặp dịch bệnh, nuôi được nhiều vụ trong năm, người nuôi kiểm soát được diễn biến trong quá trình nuôi, tôm khi xuất bán đạt trọng lượng như mong muốn và cho sản lượng, chất lượng cao cho nên đầu ra luôn ổn định, giá bán hợp lý, lợi nhuận cũng cao hơn.

Hiện nay, thành phố Cần Thơ có hơn 51.000 ha nuôi tôm nước lợ, chủ yếu là tôm thẻ chân trắng và tôm sú. Trong đó, diện tích nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao theo hướng siêu thâm canh có 5.681 ha, đang có xu hướng tăng dần hằng năm vì người nuôi nhận thấy đây là mô hình rất hiệu quả.

Tại các vùng ven biển đã xuất hiện khá nhiều trang trại, mô hình nuôi tôm lót bạt 2 và 3 giai đoạn, được xem là mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao tương đối bền vững, hiệu quả, thích ứng tình trạng biến đổi khí hậu hiện nay. Một số trang trại và người dân nuôi tôm đạt sản lượng rất cao như ở khu vực Trần Đề đạt 21 tấn tôm/ha/vụ, Vĩnh Châu đạt 10,2 tấn/ha/vụ, Cù Lao Dung 3 tấn/ao 500 m²/vụ và Mỹ Xuyên từ 2-2,5 tấn/ao 500 m²/vụ...

Ông Tăng Văn Xúa ở phường Khánh Hòa có 14 ao nuôi tôm công nghệ cao, mỗi ao có diện tích 500 m². Theo ông Xúa, để vụ tôm nuôi hạn chế rủi ro dịch bệnh thì phải cải tạo ao thật kỹ bằng cách phơi ao, rải vôi bột quanh ao, “nuôi nước trước nuôi tôm”; nhất là ứng dụng công nghệ cao trong nuôi tôm bằng ao lót bạt, xây dựng ao lắng, ao lọc, ao chứa chất thải,... và cho tôm ăn bằng thiết bị tự động, áp dụng nuôi tôm 2 hoặc 3 giai đoạn.

Ông Xúa cho biết: “Mỗi năm gia đình tôi nuôi 2 vụ tôm. Năm 2025, vụ đầu tôi thả nuôi tôm thẻ chân trắng với mật độ từ 150-200 con/m², sản lượng thu hoạch được 45 tấn, trừ tất cả chi phí còn lãi gần 1,3 tỷ đồng. Ở vụ tôm thứ 2 có nhiều nỗi lo về thời tiết, bởi vụ này trời mưa bão liên tục, tôm rất dễ nhiễm bệnh phân trắng và chậm lớn, nhưng nhờ ứng dụng kỹ thuật nuôi theo công nghệ cao cho nên tôm phát triển tốt, trừ hết các khoản đầu tư, chi phí sản xuất trong 2 vụ vừa qua thì tôi thu lãi hơn 2 tỷ đồng”.

Nhờ ứng dụng hiệu quả khoa học-công nghệ cao và thực hiện tốt các biện pháp kỹ thuật trong quá trình nuôi mà vụ tôm nước lợ năm 2025 của nông dân được đánh giá là khá thành công. Cụ thể, tổng diện tích thả nuôi tôm nước lợ là hơn 51.000 ha, trong đó có hơn 5.000 ha tôm nuôi theo mô hình công nghệ cao siêu thâm canh, chủ yếu là tôm thẻ chân trắng với sản lượng 205.200 tấn, tôm sú 24.500 tấn.

Ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ cho biết: Hiện nay, diện tích nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao, siêu thâm canh của thành phố vẫn còn khiêm tốn, chỉ có hơn 5.000 ha, chiếm khoảng 10% so với tổng diện tích nuôi tôm nước lợ, cho nên chưa hình thành được vùng nuôi tập trung. Lý do là ở thời điểm hiện nay, người nuôi tôm công nghệ cao phải đầu tư khoảng từ 500-600 triệu đồng/ha, mức đầu tư này chủ yếu chỉ các doanh nghiệp hoặc hộ gia đình có điều kiện kinh tế mới có thể phát triển vùng nuôi lớn hoặc trang trại. Do đó, nhiều địa phương có quy hoạch mở rộng diện tích nuôi tôm công nghệ cao nhưng đang gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn đầu tư.

Thực hiện Đề án Phát triển nuôi tôm nước lợ giai đoạn 2025-2030, hướng đến hiệu quả và bền vững, thành phố Cần Thơ chỉ đạo ngành chức năng đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi cho vùng nuôi tôm tập trung, ưu tiên các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống kênh cấp, thoát nước đối với các vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao, đồng thời hướng dẫn người dân đầu tư hoàn chỉnh hệ thống ao nuôi.

Ngoài ra, Ban Quản lý đề án còn tiến hành củng cố các mô hình điểm nuôi tôm phù hợp với từng tiểu vùng sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo đảm 100% các cơ sở/hộ nuôi đáp ứng đủ điều kiện về nuôi trồng thủy sản và được cấp mã số ao nuôi, đối tượng nuôi chủ lực.

Thành phố cũng đang đầu tư phát triển ngành tôm, tổ chức lại sản xuất theo hướng hợp tác, liên kết các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ để tạo vùng sản xuất nguyên liệu tập trung quy mô lớn, làm đầu mối liên kết với các doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào, đầu ra.

Mặt khác, địa phương tổ chức đào tạo nguồn lao động có kỹ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ nông dân vay vốn đầu tư nuôi tôm công nghệ cao.

Có thể bạn quan tâm

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.