Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)
Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Không khí sản xuất đầu năm của nông dân, doanh nghiệp... tại miền đất này hết sức nhộn nhịp, nhất là trên các cánh đồng muối trắng phau và những đầm tôm trải dài ven biển.

Từ “cánh đồng” điện gió, tôm

Xã Vĩnh Hậu, đơn vị hành chính mới được sáp nhập từ ba xã Vĩnh Hậu, Vĩnh Hậu A và Vĩnh Thịnh từ ngày 1/7/2025 được xác định là địa bàn có tiềm năng kinh tế biển nổi trội, với các thế mạnh như nuôi tôm công nghiệp, làm muối, phát triển các dự án điện gió, điện khí.

Đặc biệt, tuyến đê biển Đông (đoạn từ phường Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu cũ, đến xã Gành Hào, huyện Đông Hải cũ) dài hơn 30 km đang được các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm hoàn thành theo kế hoạch.

Đây là tuyến giao thông phòng thủ ven biển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội mà còn bảo đảm quốc phòng, an ninh cho toàn vùng ven biển phía Đông của tỉnh Cà Mau.

Riêng đoạn qua xã Vĩnh Hậu, tuyến đê biển Đông có chiều dài gần 20 km. Những ngày đầu năm, phóng xe bon bon trên tuyến đường mới được mở rộng, tráng nhựa phẳng lỳ, giữa lúc gió chướng bắt đầu thổi mạnh từ biển vào, chúng tôi cảm nhận rõ sức sống mới đang lan tỏa nơi vùng đất cuối trời Nam.

Phía trong đê là những đầm nuôi tôm công nghiệp quy mô lớn xen kẽ các dự án điện gió trên đất liền, với hàng trăm trụ tua-bin quay đều giữa trời xanh. Phía ngoài đê, giáp biển Đông, là những cánh rừng mắm, rừng đước xanh ngát, đóng vai trò như “lá chắn xanh”, bảo vệ tuyến đê và đời sống người dân ven biển.

Anh Đỗ Trọng Khái (40 tuổi), người có hơn 10 năm gắn bó với nghề nuôi tôm ở vùng ven biển xã Vĩnh Hậu, chia sẻ niềm phấn khởi khi được mùa, được giá: “Hiện nay, giá tôm sú, tôm thẻ nguyên liệu đang ở mức khá cao. Tôm sú loại 20 con/kg được thương lái vào tận đầm thu mua với giá khoảng 400 nghìn đồng/kg; loại 30 con/kg cũng bán trên 300 nghìn đồng/kg, cao hơn năm ngoái. Với mức giá này, các hộ nuôi tôm vùng ven biển Vĩnh Hậu thu lời khá. Gia đình tôi rất vui, khi năm 2025 lãi gần một tỷ đồng từ nuôi tôm”.

Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Hậu Trương Thanh Nhã cho hay, sau khi sáp nhập, toàn xã hiện có diện tích nuôi tôm lên tới 14.966 ha; ngoài ra còn có diện tích nuôi nghêu, sò huyết khá lớn. Đáng chú ý, tại vùng ven biển xã Vĩnh Hậu đang triển khai hai dự án nhà máy điện gió ngoài khơi với tổng vốn đầu tư hơn 5.200 tỷ đồng, gồm dự án điện gió Hòa Bình 1 và Hòa Bình 2 của Công ty Phương Anh.

Cụ thể, dự án Nhà máy điện gió Hòa Bình 1 giai đoạn 2 sử dụng chung hạ tầng với giai đoạn trước, nhằm tiết kiệm quỹ đất, với diện tích hơn 935 ha. Dự án Nhà máy điện gió Hòa Bình 2 có hệ thống tua-bin được xây dựng ngoài khơi, trên diện tích khu vực biển khoảng 1.119 ha.

Tổng công suất hai dự án đạt 100 MW, tổng mức đầu tư 5.223 tỷ đồng (trong đó Hòa Bình 1-giai đoạn 2 là 2.400 tỷ đồng; Hòa Bình 2 là 2.823 tỷ đồng). Hằng năm, hai nhà máy sản xuất hơn 400 triệu kWh điện, doanh thu ước đạt hơn 800 tỷ đồng.

Theo ông Hoàng Cường, Giám đốc Nhà máy điện gió Hòa Bình, dự án điện gió ngoài khơi, cách đất liền hơn 12 km, không chỉ cung cấp nguồn năng lượng sạch quan trọng cho hệ thống điện quốc gia, mà còn trở thành một điểm đến du lịch mới, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm.

... Đến bạt ngàn những cánh đồng muối trắng

Đầu năm 2026 cũng là cao điểm của vụ sản xuất muối tại các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào... vốn từ lâu là “thủ phủ” muối của tỉnh. Nghề làm muối ở vùng ven biển này đã có lịch sử hơn 100 năm. Thời kỳ cao điểm giai đoạn 1985-1990, diện tích sản xuất muối lên tới hơn 6.000 ha.

Đến nay, do nhiều biến động, diện tích chỉ còn hơn 2.000 ha, song vẫn thu hút hàng nghìn lao động địa phương. Muối ở đây nổi tiếng bởi chất lượng hạt muối cao, vị mặn đậm nhưng không đắng chát.

Theo số liệu tổng hợp đến cuối năm 2025, các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào có hơn 900 hộ làm muối, với gần 2.500 lao động chuyên sản xuất, sản lượng ước đạt từ 15.000 đến 20.000 tấn muối hạt mỗi năm.

Gắn bó cả đời với ruộng muối, anh Hồ Văn Niên, diêm dân giỏi ở xã Long Điền, chia sẻ: “Nghề làm muối rất vất vả, luôn phải phơi mình giữa nắng gió. Nhưng đây là công việc đã gắn bó máu thịt với gia đình tôi và nhiều hộ dân gần trăm năm qua. Dù còn nhiều khó khăn, chúng tôi vẫn cố gắng giữ nghề”.

Theo ông Trần Văn Thưa, Chủ tịch Hợp tác xã Doanh Điền (xã Long Điền), hợp tác xã hiện có 76 thành viên, với diện tích làm muối gần 70 ha. Những ngày đầu năm cũng là chính vụ sản xuất muối, dự kiến gần Tết Nguyên đán, sẽ bước vào thu hoạch rộ. Hiện nay, hợp tác xã áp dụng song song hai mô hình: sản xuất muối truyền thống và muối trải bạt. Muối trải bạt cho chất lượng trắng, sạch hơn, giá bán cao hơn muối truyền thống từ 500-600 đồng/kg, thuận lợi cho tiêu thụ và xuất khẩu.

“Tuy nhiên, nỗi lo lớn nhất của diêm dân hiện nay vẫn là “được mùa mất giá”. Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, việc sản xuất và tiêu thụ muối còn nhiều trắc trở, thiếu ổn định, khiến bà con chưa thật sự yên tâm gắn bó lâu dài với nghề”, ông Trần Văn Thưa trăn trở.

Một năm mới lại về. Nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã vùng ven biển Cà Mau mong mỏi các chính sách phát triển kinh tế biển tiếp tục ổn định, đồng bộ; mong mưa thuận gió hòa, biển trời bình yên; giá tôm, giá muối, giá thu mua điện từ các dự án điện gió được giữ ở mức hợp lý, bền vững, để người dân và doanh nghiệp an tâm sản xuất, từng bước hiện thực hóa khát vọng “đi lên từ biển, làm giàu từ biển”.

Có thể bạn quan tâm

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc Hợp tác xã Trầu Vàng Vị Thủy chăm sóc vườn trầu của gia đình.

Nét đẹp hồn quê làng trầu Vị Thủy

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi phố thị đang đổi thay từng ngày, vẫn còn đó làng trầu Vị Thủy (xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ) yên bình, mộc mạc với sắc xanh mướt mắt của những giàn trầu trải dài.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.