Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.
Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Phủ xanh rừng ngập mặn

Nhiều dự án khôi phục và phát triển rừng đã được triển khai tại Vĩnh Long, như: Bảo vệ và phát triển những vùng đất ngập nước ven biển nam Việt Nam; đầu tư bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ khu vực ven biển; tài trợ khôi phục, bảo vệ rừng của tổ chức Oxfam Anh; xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước ở Thạnh Phú;... Từ đó, diện tích rừng ngập mặn, rừng chắn sóng được khôi phục, tạo môi trường trú ngụ, sinh sản lý tưởng cho các loài động, thực vật, thủy, hải sản.

Từ năm 1995 đến nay, ngành nông nghiệp đã phối hợp chính quyền, người dân các xã Long Hòa, Hòa Minh, Mỹ Long tổ chức trồng mới, bảo vệ khoảng 1.800 ha rừng bần ven sông, ven biển và cồn mới nổi. Trong đó, 300 ha rừng bần được trồng mới tại Cồn Nạng, xã Mỹ Long, giúp cho quá trình bồi lắng phù sa tự nhiên nơi đây diễn ra nhanh hơn và nguồn lợi thủy, hải sản dồi dào.

Diện tích rừng bần được phủ xanh, có tác dụng chắn sóng, bảo vệ hơn 30 km đê sông hai xã đảo Hòa Minh, Long Hòa; 15 km tuyến đê ven sông Cổ Chiên chạy dài từ xã Vinh Kim đến phường Trường Long Hòa. Ngoài tác dụng chắn sóng, bảo vệ đê sông, rừng bần còn góp phần cải thiện môi trường, bảo vệ đất sản xuất của người dân.

Ông Phạm Văn Sánh, người dân Ấp 3, xã Mỹ Long cho biết, nhờ rừng bần được trồng mới, các loại thủy, hải sản như cua biển, nghêu cám xuất hiện ngày càng nhiều ở các bãi bồi ven sông, ven biển. Hằng năm, cứ vào khoảng tháng 8 đến hết tháng 12, dưới tán rừng bần ở xã Mỹ Long, cua nhướng xuất hiện rất nhiều, người dân địa phương dùng sệp bắt cua, bán cho các cơ sở ương dưỡng cua giống, thu nhập khoảng 150.000 đồng/ngày.

Khu bảo tồn thiên nhiên Thạnh Phú trên địa bàn hai xã Thạnh Hải, Thạnh Phong với diện tích 2.043 ha, có hệ sinh thái rừng ngập mặn rất đa dạng. Khu bảo tồn Thạnh Phú được chia thành bốn phân khu, thực hiện tốt công tác chăm sóc, bảo vệ rừng. Theo các chuyên gia khoa học, phân khu hệ động, thực vật khu bảo tồn thiên nhiên Thạnh Phú hiện có 119 loài động vật, 45 họ thực vật. Hệ thống kênh rạch chằng chịt của khu bảo tồn khi nước triều xuống là những bãi ăn lý tưởng cho nhiều loài sinh vật. Quần xã mắm trắng dày đặc ở khu bãi lầy còn là nơi trú ngụ, sinh sản của 27 loài bò sát, 8 loài lưỡng cư, 16 loài thú, 60 loài chim. Bên cạnh đó, phân khu hệ cá của khu bảo tồn Thạnh Phú còn có hàng chục loài cá thuộc 32 họ, 12 bộ cá khác nhau, có giá trị kinh tế cao.

Tạo sinh kế bền vững cho người dân

Tháng 12/2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh cũ phê duyệt dự án đầu tư khu bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn Long Khánh, xã Long Thành, với mục tiêu khôi phục và phát triển rừng, tái tạo sự đa dạng của hệ sinh thái rừng ngập mặn, phục vụ du lịch sinh thái. Khu bảo tồn rừng ngập mặn Long Khánh có diện tích 650 ha, gồm các loại cây đước, chà là, mắm, cốc, giá. Trong đó, 183 ha rừng đước nguyên sinh được chăm sóc, bảo vệ rất nghiêm ngặt. Trên địa bàn tỉnh chỉ duy nhất ở xã Long Thành tồn tại hệ sinh thái rừng đước lâu năm với nguồn đa dạng sinh học quý giá, nhiều loại động vật quý hiếm như, kỳ đà, rắn hổ mang, chồn, sóc, các loài chim hoang dã khắp nơi kéo đến cư trú, sinh sản.

Hộ ông Mai Văn Dững, ấp Đình Cũ, xã Long Thành, quản lý 5 ha đất rừng, kết hợp với nuôi tôm quảng canh cải tiến. Ngoài chăm sóc, bảo vệ rừng đước theo quy định, gia đình ông cũng đã đầu tư gần 300 triệu đồng hạ thế điện, đào ao, thực hiện mô hình nuôi tôm công nghiệp ao nổi. Với hai ao nuôi tôm công nghiệp, diện tích 1.800 m², hằng năm gia đình ông đạt lợi nhuận khoảng 700 đến 800 triệu đồng.

Phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở phường Trường Long Hòa trước đây chỉ có thể canh tác một vụ lúa hoặc một vụ dưa hấu, năng suất lúa bấp bênh, dưa hấu thường gặp thiệt hại do sương muối, gió biển. Khi tỉnh phối hợp địa phương triển khai trồng rừng chắn sóng, bảo vệ bờ biển, có hơn 100 ha đất sản xuất của phường được bố trí canh tác hai vụ màu và một vụ lúa/năm. Với các mô hình trồng khoai lang xuất khẩu, trồng đậu phộng tưới nhỏ giọt, người dân phường Trường Long Hòa có thu nhập bình quân đạt hơn 130 triệu đồng/ha/năm.

Cùng với đó, phường Trường Long Hòa đã huy động nhiều nguồn lực đầu tư hàng trăm tỷ đồng hoàn thiện hạ tầng giao thông, điện, viễn thông, trồng rừng, để phát triển du lịch biển. Khu du lịch biển Ba Động là điểm du lịch nổi tiếng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, với vẻ đẹp hoang sơ, không khí trong lành và hải sản tươi ngon. Địa phương tích cực phối hợp các sở, ngành hướng dẫn cộng đồng, doanh nghiệp, các cơ sở dịch vụ du lịch thực hành sản xuất sạch, thân thiện với môi trường, ghi dấu ấn biển Ba Động là một điểm đến trong lành, đặc sắc với du khách gần xa.

Thời gian tới, phường Trường Long Hòa sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, giúp người dân hiểu rõ các hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng, hệ sinh thái rừng bị nghiêm cấm. Mục tiêu ưu tiên của địa phương là bảo tồn hệ sinh thái rừng, kết hợp phát triển du lịch sinh thái, bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.