Từ sản vật quê hương đến kinh tế sáng tạo

Những năm gần đây, khởi nghiệp từ tri thức bản địa, tài nguyên văn hóa và nông nghiệp địa phương trở thành hướng đi nhiều triển vọng của thế hệ trẻ Việt Nam. Ở đó, tinh thần sáng tạo kết hợp với tình yêu quê hương và ý thức bảo tồn văn hóa đang mở ra dòng chảy mới cho phát triển bền vững.

Các dự án đạt giải tại Cuộc thi Dự án Khởi nghiệp xanh năm 2025 chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: CAO TÂN)
Các dự án đạt giải tại Cuộc thi Dự án Khởi nghiệp xanh năm 2025 chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: CAO TÂN)

Các diễn đàn về khởi nghiệp ngày càng được chú trọng, phong phú hình thức, quy mô và gắn với đặc trưng vùng miền. Mới đây, vòng chung kết cuộc thi Dự án khởi nghiệp Xanh lần thứ 11-2025 do Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và Hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) phối hợp Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao tổ chức đã vinh danh 13 dự án xuất sắc nhất trong tổng số 220 bài dự thi. Theo Ban Tổ chức, điểm nổi bật năm nay là các nhóm khởi nghiệp đã biết khai thác, làm mới nguồn lực bản địa để đáp ứng xu hướng tiêu dùng bền vững.

Nhiều dự án chế biến thực phẩm, hóa mỹ phẩm từ nông sản, phụ phẩm nông nghiệp như lúa, ngô, sầu riêng, xơ mướp, bồ kết, lá dứa… hay cải tiến nghề thủ công truyền thống như dệt chiếu, nhuộm chàm, thêu tay, đan nón... được đánh giá cao. Một số mô hình trồng rừng, ươm dược liệu kết hợp du lịch cộng đồng cũng cho thấy cách tiếp cận mới trong khai thác tài nguyên địa phương.

Các sự kiện uy tín thường niên như Techfest Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì), Startup Wheel (Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp - BSSC và Hội Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh), hay Dự án khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn (Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) đã góp phần kết nối doanh nhân, nghệ nhân trẻ với chuyên gia, nhà đầu tư trên khắp cả nước.

Bên cạnh đó là các phiên bản thi khởi nghiệp, phiên chợ khởi nghiệp của địa phương hoặc vùng như Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long… cũng mở ra cơ hội tiếp cận thị trường và nâng cao năng lực cho nhiều dự án nông nghiệp, văn hóa, du lịch.

Ngày càng nhiều bạn trẻ khởi nghiệp không chỉ vì lợi nhuận mà còn hướng đến giá trị cộng đồng và môi trường. Tư duy “làm kinh tế từ bản sắc” phản ánh nhận thức và trách nhiệm về phát huy vai trò của tri thức bản địa. Khi khai thác sâu và nâng tầm nông sản, thảo dược, thủ công mỹ nghệ hay trải nghiệm văn hóa, họ vừa tạo sinh kế, vừa góp phần làm phong phú thương hiệu Việt.

Ở nhiều vùng nông thôn hay miền núi, hải đảo, việc khởi nghiệp còn mang ý nghĩa bảo tồn văn hóa, bảo vệ tài nguyên và khơi dậy nội lực.

Tuy vậy, xu hướng khởi nghiệp vẫn gặp không ít trở ngại. Phần lớn dự án còn nhỏ lẻ, thiếu chiến lược dài hạn, có ý tưởng tốt nhưng chưa có kỹ năng quản trị, marketing hay xây dựng chuỗi giá trị. Việc đăng ký sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và bảo hộ thương hiệu còn hạn chế, khiến sản phẩm khó mở rộng thị trường. Khoảng cách giữa “kể câu chuyện văn hóa” và “bán sản phẩm thương mại” vẫn lớn; nhiều sản phẩm độc đáo nhưng thiếu kênh phân phối, logistics và dịch vụ hậu mãi.

Cũng bởi vậy, đã có những dự án khởi nghiệp tạo tiếng vang, đoạt giải cao, nhưng sau một thời gian vận hành thì hoạt động cầm chừng hoặc buộc phải ngừng lại. Thêm vào đó, việc nghiên cứu, lưu trữ và chuyển giao tri thức bản địa ở nhiều địa phương chưa nghiêm túc, đồng bộ. Khi thiếu nền tảng khoa học và cơ chế bảo hộ, nguồn lực văn hóa dễ bị khai thác tự phát, làm giảm giá trị lâu dài. Hệ sinh thái khởi nghiệp tuy sôi động, nhưng rất cần cơ chế hỗ trợ thực chất. Sau các cuộc thi, nếu chỉ dừng ở tôn vinh ý tưởng mà thiếu hỗ trợ kỹ thuật, vốn và kết nối thị trường, việc khởi nghiệp dễ mang tính phong trào, khó tạo đột phá.

Từ thực tế đó, các giải pháp mang tính hệ thống cần được ưu tiên. Trước hết, nên tăng cường đào tạo kỹ năng quản trị, thương hiệu và ứng dụng công nghệ cho thanh niên, nghệ nhân, chủ cơ sở sản xuất. Các trường đại học, viện nghiên cứu cần làm cầu nối giữa khoa học và thực tiễn, hỗ trợ chuyển giao công nghệ phù hợp đặc thù địa phương.

Bên cạnh đó, cần phát triển các quỹ đầu tư vi mô, tín dụng ưu đãi và tư vấn cho dự án nông nghiệp-văn hóa. Có thể khuyến khích hình thành mạng lưới vườn ươm sáng tạo, liên kết vùng theo ngành hàng chủ lực như dược liệu, du lịch trải nghiệm, sản phẩm OCOP, giúp các dự án trẻ phát triển từ ý tưởng đến thương mại hóa. Bảo hộ tri thức bản địa và chỉ dẫn địa lý cũng cần được chú trọng để đầu tư lâu dài.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.