Chiều 31/10, tại Hà Nội, đông đảo đại biểu đã tham dự Hội thảo “Phát triển mạng lưới kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo - tập trung vào các công nghệ chiến lược và chuyển đổi số”. Hội thảo do Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) thuộc Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (NATEC), Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Cục Đổi mới sáng tạo, Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD - United Way Vietnam) và các cộng đồng công nghệ đồng tổ chức.
Phát biểu khai mạc, ông Lê Toàn Thắng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) nhấn mạnh: Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành động lực cốt lõi cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc hình thành mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo là yêu cầu tất yếu để kết nối các chủ thể-doanh nghiệp, viện-trường, tổ chức xã hội và nhà đầu tư, trong một hệ sinh thái thống nhất, hợp tác mở và cùng phát triển.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối, kết nối nguồn lực, thúc đẩy cơ chế phối hợp liên vùng, liên ngành, giúp hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam bền vững hơn, đồng bộ hơn và hướng đến quốc tế”, ông Thắng nói.
Phát triển mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo thống nhất, liên thông
Hội thảo đã ghi nhận nhiều ý kiến chuyên môn từ các chuyên gia, diễn giả chia sẻ các góc nhìn khác nhau liên quan đến phát triển mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo thống nhất và liên thông tại Việt Nam.
Theo Tiến sĩ Khổng Quốc Minh, Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, các định hướng chiến lược mới theo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 (Luật số 93/2025/QH15) và Nghị quyết 193/2025/QH15 của Quốc hội là bước ngoặt tư duy, lần đầu tiên đưa “đổi mới sáng tạo” trở thành một nội dung pháp lý độc lập, tạo hành lang thúc đẩy thị trường khoa học-công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm trên toàn quốc.
Do đó, doanh nghiệp cần trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam, phát triển dựa trên 5 trụ cột: đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, sáng tạo công nghệ mới, khởi nghiệp sáng tạo và xây dựng văn hóa đổi mới trong doanh nghiệp.
Ông Minh đề xuất mô hình mạng lưới ba tầng gồm trung tâm quốc gia và vùng (NIC, NSSC…), trung tâm theo ngành, lĩnh vực công nghệ chiến lược (AI, an ninh mạng, năng lượng, sinh học, vật liệu mới), và trung tâm địa phương-viện-trường, cùng 6 giải pháp trọng tâm về chuẩn hóa, hạ tầng số, thể chế, đầu tư, nhân lực và vai trò dẫn dắt của trung tâm quốc gia.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và trong nước liên quan tới thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo quốc gia liên quan đến các ngành chiến lược, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD – United Way Vietnam), trưởng cộng đồng Đổi mới sáng tạo mở xã hội đã phân tích sâu hai mô hình quốc tế tiêu biểu: Dutch Diamond (Hà Lan): mô hình hợp tác “bốn nhà” - chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và xã hội dân sự - hoạt động theo nguyên tắc Public-Private Co-creation. Mỗi sáng kiến đổi mới đều có sự đồng đầu tư, đồng sáng tạo và đồng đo lường tác động. Chính nhờ mô hình này, Hà Lan đã hình thành những “cực tăng trưởng đổi mới” như Brainport Eindhoven hay FoodValley Wageningen, trở thành top 5 toàn cầu về chỉ số đổi mới sáng tạo.
Dịp này, bà Linh cũng chia sẻ mô hình Shinhan Square Bridge (Hàn Quốc): mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo tư nhân do Tập đoàn tài chính Shinhan xây dựng, kết hợp ươm tạo, tăng tốc và đồng tác động xã hội. Mô hình này đã được triển khai tại các tỉnh thành khác nhau của Hàn Quốc và cả tại Việt Nam thông qua điều phối bởi Viện MSD.
Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam mở, liên kết và bền vững
Cũng theo bà Linh, tại Việt Nam, mô hình kết nối với nhà nước, tổ chức xã hội, và 200 chuyên gia, đối tác khác nhau để tạo hệ sinh thái hỗ trợ hơn 65 startups Việt Nam và Hàn Quốc trong các lĩnh vực công nghệ giáo dục, môi trường, sức khỏe...
“Kinh nghiệm từ quốc tế cho thấy cần hạ tầng thể chế mở và hội đồng hợp tác đa bên; ngoài khu vực Nhà nước, khu vực tư nhân có thể trở thành hạt nhân kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nếu họ nhìn đổi mới sáng tạo không chỉ là lợi nhuận mà là tác động xã hội.
Đổi mới sáng tạo mở xã hội không chỉ là công nghệ, mà là hạ tầng của niềm tin, tri thức và dữ liệu chung. Mỗi trung tâm, mỗi mạng lưới đều là một mắt xích trong bản đồ sáng tạo của Việt Nam. Để tận dụng cơ hội của chuyển đổi số và các công nghệ chiến lược, chìa khóa không nằm ở việc mỗi trung tâm làm tốt một mình, mà nằm ở khả năng kết nối và hợp tác giữa các trung tâm, mạng lưới và vùng và cùng chung mục tiêu cho sự phát triển bền vững”, bà Linh nhấn mạnh.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Trần Quang Hưng, Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội, chủ tịch Hub- Network và Tiến sĩ Vũ Việt Anh, Chủ tịch Học viện Thành công đã chia sẻ về các kinh nghiệm liên kết mạng lưới thanh niên khởi nghiệp và kết nối các hệ sinh thái khởi nghiệp EdTech và MarTech. Đây là các mạng lưới không chỉ dừng lại ở mạng lưới quốc gia mà còn lan tỏa quốc tế.
Trong khuôn khổ hội thảo, tại phiên tọa đàm thảo luận chuyên đề với chủ đề “Thúc đẩy hợp tác liên mạng lưới vì cơ chế đổi mới sáng tạo mở”, do ông Lê Toàn Thắng và bà Nguyễn Phương Linh đồng chủ trì, các diễn giả đã cùng trao đổi xoay quanh cơ chế hợp tác và chia sẻ giữa các trung tâm, mạng lưới đổi mới sáng tạo; vai trò của dữ liệu, sở hữu trí tuệ và bảo mật thông tin trong hệ sinh thái mở; cũng như liên kết giữa khu vực tư nhân-học thuật-tổ chức xã hội.
Chung quanh chủ đề về kết nối các mạng lưới và các chủ thể khác nhau từ hệ sinh thái, các diễn giả từ mạng lưới AI và An ninh mạng chia sẻ góc nhìn của các ngành công nghiệp chiến lược trước thách thức của thị trường và phát triển.
Ở khía cạnh viện trường cho thấy, các mạng lưới đổi mới sáng tạo ở các trường đại học đa dạng, sôi nổi và sáng tạo nhưng vẫn hạn chế khi kết nối với khối tư nhân nên cần có thêm nhiều cơ hội để kết nối với các mạng lưới doanh nghiệp, công nghệ chiến lược và các trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo khác. Đồng thời, các diễn giả cũng trao đổi thảo luận nhiều về tính cam kết trong tinh thần kết nối và chia sẻ giá trị.
Hội thảo không chỉ là diễn đàn chia sẻ, mà là bước khởi đầu cho Liên minh hợp tác các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, nơi mọi bên, từ nhà nước, doanh nghiệp, viện-trường đến cộng đồng công nghệ cùng tham gia phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam mở, liên kết và bền vững.
