Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông trọng điểm, tỉnh Tây Ninh đã phát động các phong trào “Thi đua 90 ngày đêm”, “Thi đua thần tốc 60 ngày đêm” hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư. Với tinh thần quyết liệt, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, tỉnh đang tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng gắn với ổn định đời sống người dân.
Nhiều dự án hoàn thành, nhiều điểm còn vướng
Hiện tại, Tây Ninh đã chi trả bồi thường cho hơn 2.260 trường hợp (đạt 99,56%) của dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài. Tại dự án Đường tỉnh 827E, tỉnh đã chi trả bồi thường gần 96%, với 1.441 trường hợp nhận tiền. Trong khi đó, công tác thu hồi đất, kiểm đếm phục vụ dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận đang được triển khai tại bảy xã, phường.
Với nhóm sáu dự án khu công nghiệp trọng điểm, đã có 2.547 trường hợp nhận tiền bồi thường, đạt gần 66%, tỷ lệ bàn giao mặt bằng đạt 70,61%. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dự án gặp khó khăn về kinh phí, hồ sơ đất đai, phương án bồi thường và sự đồng thuận của người dân. Một số vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm, ảnh hưởng đến tiến độ.
Dự án đường cao tốc Gò Dầu-Xa Mát (giai đoạn 1) có chiều dài 28,04km, quy mô bốn làn xe cao tốc, có làn dừng khẩn cấp liên tục, vận tốc thiết kế 120km/giờ. Giai đoạn 1 của dự án, ngành chức năng tập trung giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư, có tổng mức đầu tư khoảng 2.281 tỷ đồng, diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 258ha, ảnh hưởng đến 956 hộ dân và tổ chức.
Tại phường Ninh Thạnh, công tác kiểm đếm, xác định hiện trạng đất và tài sản được tập trung thực hiện. Phường đã tổ chức họp dân để công khai chủ trương đầu tư, đồng thời hoàn tất việc ban hành 150/150 thông báo thu hồi đất đối với các trường hợp thuộc diện ảnh hưởng. Theo ông Trần Phước Hiệp (khu phố Ninh Bình), gia đình ông đồng tình với chủ trương đầu tư đường cao tốc và sẵn sàng thực hiện các quy định. Người dân mong tuyến cao tốc sớm được triển khai, đồng thời các tuyến đường gom dân sinh cũng được đầu tư đồng bộ để bảo đảm việc đi lại, sản xuất.
Tại xã Thạnh Đức, đường cao tốc đi qua khoảng 6km đất thuộc Công ty cổ phần cao su Tây Ninh. Đây là một trong những khu vực có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn. Chính quyền xã đã hoàn tất kiểm đếm toàn bộ phần đất này. Đối với khu dân cư, có 136 hộ bị ảnh hưởng, chính quyền xã và các đơn vị chức năng tiếp tục phối hợp để hoàn tất thủ tục với số hộ còn lại, đồng thời đã hoàn thành bàn giao mặt bằng sạch tại vị trí dự kiến tổ chức lễ khởi công dự án.
Tạo chuyển biến từ cơ sở
Phong trào “Thi đua 90 ngày đêm” được phát động nhằm hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, công trình giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Toàn tuyến dài khoảng 159km, đi qua nhiều địa phương, tạo trục kết nối Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn, việc triển khai các phong trào thi đua thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh, bởi đây đều là những dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống của nhiều hộ dân, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Và thật đáng ghi nhận khi đến ngày 15/10/2026, các dự án thành phần 2-4 và 2-5 (dự án đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh), tỉnh đã chi trả bồi thường, hỗ trợ cho 4.792/5.220 trường hợp, với diện tích khoảng 639/681ha, đạt hơn 94%.
Việc triển khai các phong trào thi đua thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh, bởi đây đều là những dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống của nhiều hộ dân, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Để đạt được kết quả nêu trên, các sở, ngành, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh cùng chính quyền cơ sở đã tập trung rà soát hồ sơ, tổ chức kiểm đếm, hoàn thiện phương án bồi thường, thực hiện chi trả và vận động người dân bàn giao đất. Tại nhiều địa phương, việc phân công cán bộ bám địa bàn, trực tiếp gặp gỡ, giải thích chính sách và giải quyết kiến nghị đã góp phần tháo gỡ những vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở. Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn còn những phần việc cần khẩn trương hoàn thành, đó là, một số trường hợp chưa đồng thuận với phương án bồi thường; phát sinh vướng mắc về nguồn gốc đất; tranh chấp, thừa kế; đơn giá đất; điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ…
Ghi nhận tại xã Bến Lức, nơi tuyến vành đai 4 đi qua, công tác giải phóng mặt bằng liên quan hàng trăm hộ dân và diện tích đất công lớn. Những kiến nghị về đơn giá bồi thường đối với đất tiếp giáp Đường tỉnh 830E, việc bố trí tái định cư cho các hộ tiếp tục bị ảnh hưởng sau khi đã bàn giao đất thực hiện dự án trước, hay chính sách hỗ trợ đối với người tự lo chỗ ở vẫn cần được rà soát trên cơ sở hồ sơ pháp lý và quy định hiện hành.
Thực tế cho thấy, việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng không đồng nghĩa với chạy theo tỷ lệ hoàn thành bằng mọi giá. Tiến độ phải đi đôi với công khai, minh bạch, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi. Những nội dung người dân chưa rõ phải được giải thích thấu đáo; những kiến nghị chính đáng cần được xem xét, xử lý kịp thời; các trường hợp có vướng mắc pháp lý phải được phân loại để giải quyết đúng thẩm quyền, trình tự.
Cùng với giải phóng mặt bằng, tỉnh đang chuyển mạnh sang giai đoạn tổ chức thi công đối với các dự án thành phần đã khởi công. Hai dự án thành phần 2-4 và 2-5 có tổng chiều dài khoảng 78,3 km, tổng mức đầu tư khoảng 43.298 tỷ đồng, thực hiện theo phương thức đối tác công-tư, đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2029. Mốc thời gian này đòi hỏi các cơ quan quản lý, nhà đầu tư và nhà thầu chủ động chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thiết bị, nguồn vật liệu, tổ chức thi công khoa học, đồng bộ.
Không để công việc tồn đọng kéo dài
Từ kết quả và kinh nghiệm thực tiễn của phong trào “Thi đua 90 ngày đêm”, Tây Ninh tiếp tục phát động phong trào “Thi đua thần tốc 60 ngày đêm” hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án đường Tân An-Bình Hiệp (từ ngày 20/9 đến hết ngày 19/11/2026). Đây là đợt cao điểm nhằm huy động tổng lực, tập trung giải quyết các khâu còn vướng, tạo quỹ đất sạch để chủ đầu tư triển khai dự án theo kế hoạch. Theo ghi nhận, dự án có chiều dài khoảng 62,7km, tổng diện tích đất dự kiến thu hồi 417,92ha, đi qua chín xã, phường và xây dựng bốn khu tái định cư. Khối lượng công việc lớn trong khi thời gian thực hiện ngắn, đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm chỉ đạo, khả năng phối hợp và tiến độ xử lý hồ sơ của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Đợt cao điểm nhằm huy động tổng lực, tập trung giải quyết các khâu còn vướng, tạo quỹ đất sạch để chủ đầu tư triển khai dự án theo kế hoạch.
Đồng chí Lê Văn Hẳn yêu cầu: Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trực tiếp chỉ đạo, bám sát tiến độ, kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc; phân công nhiệm vụ theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả. Chậm nhất ngày 20/10/2026 phải hoàn thành giải phóng mặt bằng bốn khu tái định cư; đến ngày 19/11/2026 hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng phần tuyến, bàn giao quỹ đất sạch cho chủ đầu tư. Đây là những mốc tiến độ quan trọng, đòi hỏi các địa phương tập trung tối đa nguồn lực, đồng thời chủ động phối hợp các sở, ngành để xử lý ngay những vấn đề phát sinh.
Thực tế triển khai cho thấy, công tác chuẩn bị mặt bằng dự án Tân An-Bình Hiệp đã được thực hiện tại chín xã, phường gồm Khánh Hậu, Kiến Tường, Mỹ An, Tân Tây, Thạnh Hóa, Thạnh Phước, Mộc Hóa, Tuyên Thạnh, Bình Hiệp. Các địa phương đã triển khai những công việc liên quan ranh mốc, thông báo thu hồi đất, kiểm đếm, xác định giá đất cụ thể và thành lập các hội đồng phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Song, tiến độ giữa các địa phương chưa đồng đều; một số khâu kiểm đếm, hoàn thiện hồ sơ, áp giá và lập phương án bồi thường cần được tăng tốc.
Ủy ban nhân dân tỉnh cũng yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan tập trung thực hiện quyết liệt phong trào “Thi đua thần tốc 60 ngày đêm”, bám sát các mốc thời gian đã đề ra. Đối với những dự án còn vướng mắc, nhất là các vấn đề về hồ sơ địa chính, ranh mốc, định giá đất, nguồn vốn và thủ tục tái định cư, các sở, ngành phải phối hợp chặt chẽ, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn xử lý. Những nội dung vượt thẩm quyền cần được báo cáo, đề xuất kịp thời, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Từ thực tiễn triển khai giải phóng mặt bằng các dự án giao thông và khu công nghiệp, yêu cầu đặt ra không chỉ là tháo gỡ từng hồ sơ riêng lẻ mà còn phải nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan. Việc kiểm tra, cập nhật và báo cáo tiến độ hằng tuần cần được duy trì; đầu mối phụ trách từng phần việc phải được xác định cụ thể, gắn trách nhiệm với thời hạn hoàn thành. Từng phần mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Tinh thần ấy cần tiếp tục được phát huy trong từng ngày của các đợt thi đua cao điểm, để mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng không dừng lại ở những con số báo cáo, mà trở thành kết quả thực chất.
