Triển vọng mới cho gạo phát thải thấp

Sau hơn hai năm triển khai đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 (Đề án), hệ thống chính sách dần hoàn thiện đã mở đường cho những thay đổi rõ nét trên đồng ruộng.

Đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk trao đổi về các chương trình canh tác lúa giảm phát thải tại Trại lúa giống Hòa Xuân. (Ảnh MINH ANH)
Đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk trao đổi về các chương trình canh tác lúa giảm phát thải tại Trại lúa giống Hòa Xuân. (Ảnh MINH ANH)

Các quy trình canh tác tiên tiến được chuyển giao đến nông dân; doanh nghiệp tập trung chuẩn hóa vùng nguyên liệu... tạo ra nền tảng vững chắc cho tiến trình xanh hóa ngành lúa gạo.

Vụ hè thu năm 2025, có 11 mô hình được triển khai với diện tích 543,5ha và 355 hộ dân tham gia; giảm chi phí 1,7 đến 4,9 triệu đồng/ha; lợi nhuận tăng từ 4,6 đến 15,8 triệu đồng/ha so với ngoài mô hình.

Kỹ thuật mới, hiệu quả cao

Ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Tiến Thuận (xã Thạnh Quới, thành phố Cần Thơ) cho biết: Hợp tác xã hiện có khoảng 70ha lúa sản xuất theo mô hình giảm phát thải cho năng suất, chất lượng cao. Riêng vụ hè thu năm 2025, năng suất lúa đạt gần 7,9 tấn/ha, tăng so với ngoài mô hình khoảng 1,6 tấn/ha.

Trong khi đó, giống lúa giảm 50-65%; giảm 15% lượng phân bón; giảm một nửa số lần phun thuốc bảo vệ thực vật; giảm số lần tưới nước nhờ thực hiện phương pháp ngập khô xen kẽ; đồng thời thực hiện thu gom rơm rạ ra khỏi đồng ruộng. “Trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận từ lúa và phụ phẩm tăng so với ngoài mô hình từ 7 đến 8 triệu đồng/ha. Do đó, nhiều hộ nông dân đã tăng diện tích tham gia mô hình. Dự kiến vụ đông xuân tới hợp tác xã sẽ mở rộng diện tích canh tác lúa phát thải thấp lên hơn 100 ha”, ông Khải nhấn mạnh.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính chung 11 mô hình trồng lúa chất lượng cao phát thải thấp vụ hè thu năm 2025, lượng phân bón giảm trung bình 31,3%; giảm 1 đến 3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật; giảm giống gieo sạ từ 70-130 kg/ha; hầu hết bảo đảm số lần rút nước.

Có 100% số mô hình thu gom rơm rạ khỏi ruộng, trong đó năm mô hình bán rơm với giá trị cao nhất 1 triệu đồng/ha.

Đặc biệt, về tổ chức lại sản xuất, tất cả nông dân được tổ chức sản xuất theo hợp tác xã, có liên kết đầu vào và tiêu thụ. Để tạo thuận lợi triển khai Đề án, mới đây, một công cụ đánh giá sự tuân thủ quy trình sản xuất đã được phát triển với tên gọi ViRiCert. Công cụ này được kỳ vọng trở thành “la bàn xanh” định hướng cho hàng triệu nông dân trong hành trình canh tác bền vững.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) cho biết, công cụ thiết kế hệ thống chấm điểm dựa trên 10 khâu thực hành với trọng số khác biệt cho từng yếu tố.

Trong đó, quản lý nước theo nguyên lý ướt khô xen kẽ và không đốt rơm rạ trên đồng ruộng là các ngưỡng yêu cầu bắt buộc; tiêu chí quản lý nước có trọng số gấp đôi vì đây là yếu tố quyết định nhất đến việc giảm phát thải khí nhà kính.

Điểm đặc biệt của công cụ là tính ứng dụng cao và khả năng tiếp cận dễ dàng giúp nông dân nhanh chóng tiếp cận. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, nông dân có thể truy cập website https://viricert.easyfarm.vn hoặc quét mã QR để đánh giá ngay thửa ruộng của mình theo 10 tiêu chí. Khi được chia sẻ rộng rãi, công cụ sẽ đồng hành, giúp nông dân theo dõi, cải thiện quy trình canh tác từng ngày.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA) Lê Thanh Tùng, sự cần thiết của công cụ đánh giá không chỉ ở việc đo lường sự tuân thủ theo quy trình mà còn tạo ra cơ chế minh bạch giúp nông dân tự tin khẳng định giá trị sản phẩm xanh của mình trước thị trường.

Lợi thế mới cho xuất khẩu

Ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An nhận định: Gạo chất lượng cao phát thải thấp đang ngày càng có ưu thế trên thị trường xuất khẩu. Khi doanh nghiệp xây dựng được vùng nguyên liệu đạt chuẩn, có thể chứng minh giảm phát thải thông qua đo đạc thì sẽ tăng cơ hội đàm phán mức giá tốt hơn với các nhà nhập khẩu, nhất là trong điều kiện nhiều đối tác nước ngoài đã quan tâm đến “dấu chân carbon” của sản phẩm.

“Hiện công ty đang đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu gạo phát thải thấp. Tháng 6/2025, công ty đã xuất khẩu 500 tấn sang Nhật Bản; đến tháng 9/2025 xuất khẩu 160 tấn vào thị trường Australia và tháng 12 xuất khẩu thêm khoảng 500 tấn vào thị trường này. Để gia tăng sản lượng gạo phát thải thấp, chúng tôi mong muốn sớm được duyệt các dự án thuộc Đề án để tạo liên kết chặt chẽ giữa các bên tham gia và làm cơ sở vay vốn từ ngân hàng”, ông Bình đề xuất.

Theo nhiều doanh nghiệp, giá trị thật sự của gạo phát thải thấp nằm ở “hai tầng” lợi ích là tăng giá bán trực tiếp, thiết lập thương hiệu gạo ở phân khúc cao cấp và tạo tiền đề để ngành lúa gạo Việt Nam tham gia các cơ chế tín chỉ carbon trong tương lai.

Xác định Đề án không chỉ là dự án sản xuất mà còn đóng vai trò cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo, thời gian tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thực hiện nhiều giải pháp để mở rộng diện tích và chất lượng mô hình.

Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam, Bộ sẽ hoàn thiện ban hành quy trình đo đạc-báo cáo-thẩm định các giải pháp giảm phát thải (MRV); ban hành quy chế liên kết chuỗi; huy động nguồn lực từ đối tác quốc tế; tuyên truyền quảng bá về gạo phát thải thấp.

Về phía địa phương, sẽ xây dựng kế hoạch theo vùng sinh thái gắn với tiêu thụ; hỗ trợ hợp tác xã nâng cao năng lực, cơ giới hóa sản xuất; đào tạo, tập huấn quy trình MRV cho nông dân, hợp tác xã; rà soát diện tích mở rộng bảo đảm mục tiêu của Đề án và thực hiện phê duyệt dự án liên kết doanh nghiệp-hợp tác xã theo đề nghị của doanh nghiệp…

Trong bối cảnh thương mại gạo toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang các tiêu chuẩn bền vững, việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án sẽ tác động lớn đến năng lực mở rộng thị trường của doanh nghiệp Việt Nam.

Đồng thời tạo ra giá trị mới trên đồng ruộng thông qua việc thúc đẩy nông dân đổi mới sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, có trách nhiệm hơn với các tiêu chuẩn nông nghiệp xanh.

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo tỉnh Tây Ninh kiểm tra quá trình tổ chức thực hiện dự án đã quy hoạch giao cho nhà đầu tư tại xã Bến Lức. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh: Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước từ chất lượng và tính đồng bộ của quy hoạch

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là để nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, bảo đảm đồng bộ giữa các quy hoạch, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đây là cơ sở để địa phương tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy tiềm năng, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững.

Đại diện Simexco 2-9 Daklak nhận giải thưởng Doanh nghiệp châu Á - Asia Pacific Enterprise Awards (APEA) 2026. (Ảnh: CỘNG TÁC VIÊN)

Doanh nghiệp nông sản Daklak được vinh danh tại hai giải thưởng cấp khu vực và quốc gia

Hai ngày liên tiếp được vinh danh tại hai giải thưởng cấp khu vực và quốc gia, Tổng Công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk (Simexco 2-9 Daklak) tiếp tục khẳng định vị thế doanh nghiệp nông sản hàng đầu Việt Nam, ghi dấu hành trình hơn ba thập niên kiến tạo uy tín, phát triển bền vững và đưa giá trị nông sản Việt vươn tầm quốc tế.

Phân luồng giao thông trục đường Nguyễn Thị Minh Khai phục vụ thi công tuyến Metro số 2. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

TP Hồ Chí Minh: Thi công tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương theo phương châm “làm đến đâu gọn đến đó”

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 15/10, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, việc điều tiết, phân luồng giao thông phục vụ thi công Metro số 2 trên tinh thần “làm đến đâu gọn đến đó”, nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và giảm thiểu thấp nhất ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tiếp tục giảm điểm phiên thứ 5 liên tiếp. Kết phiên 15/10, VN-Index giảm 14,55 điểm (-0,85%) về mức 1.704,87 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 2,9% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị 772,7 tỷ đồng trên HoSE.

Ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản lý hải quan góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. (Ảnh: Cục Hải quan)

Giảm chi phí cho doanh nghiệp từ đổi mới quản lý hải quan

Cải cách hải quan đang chuyển từ cắt giảm thủ tục sang đổi mới quy trình xử lý hồ sơ, phân bổ nguồn lực kiểm tra và khai thác dữ liệu. Kết quả bước đầu của mô hình thông quan tập trung cùng việc số hóa chứng từ đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ và nhân lực để giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Cát thi công san lấp là nguồn vật liệu khan hiếm tại các công trình trọng điểm của Thành phố. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Gỡ điểm nghẽn vật liệu, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến huy động 55 triệu m³ cát biển làm vật liệu san lấp, mở thêm nguồn cung cho các công trình hạ tầng trọng điểm trong bối cảnh nhu cầu vật liệu tăng cao. Tuy nhiên, từ nguồn tài nguyên đến công trường là cả chuỗi công việc liên quan đến thủ tục, chất lượng, vận chuyển và điều phối...

Thiết bị, công nghệ tinh luyện vonfram hàng đầu thế giới được kỹ sư Việt Nam tiếp nhận, vận hành hoàn hảo và cải tiến để tối ưu trong vận hành. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Từ thu hút FDI đến làm chủ công nghệ

Vượt qua mục tiêu vốn đầu tư và giải quyết việc làm, yêu cầu then chốt đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiện nay là chuyển giao công nghệ, phát triển R&D (Nghiên cứu và Phát triển), đồng thời, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Kinh tế sinh học và thương mại hóa công nghệ sinh học, động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi xanh, kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, nhất là khi nước ta đang đẩy nhanh tiến độ đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050.

Lãnh đạo Trung ương và tỉnh Tây Ninh ấn nút khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15/10, tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ khởi động Dự án thành phần 2-4 và 2-5 thuộc Dự án đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, với tổng chiều dài khoảng 78,3km, tổng mức đầu tư khoảng 43.298 tỷ đồng. Công trình kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp cần xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. (Ảnh: KIM DUNG)

Nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Gia tăng tỷ lệ nội địa hóa là bài toán thay thế nguồn hàng nhập khẩu, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, quản trị chất lượng và khả năng cung ứng ổn định. Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp cần xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Lãnh đạo EVN, TKV, Tổng Công ty Đông Bắc chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành cấp than cho sản xuất điện, phiên 2 năm 2026. (Ảnh: EVN cung cấp)

Bảo đảm cung cấp đủ than cho sản xuất điện cuối năm 2026 và năm 2027

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp các đơn vị cung cấp than chủ động nguồn nhiên liệu, bảo đảm hoạt động của các nhà máy nhiệt điện trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027. Dự kiến nhu cầu than cho các nhà máy thuộc EVN trong 3 tháng cuối năm khoảng 9,68 triệu tấn. 

Quang cảnh hội nghị (Ảnh: ITPC)

Kết nối doanh nghiệp Việt với kênh HORECA

Ngày 15/10, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp Trung và Đông Âu tại Việt Nam (ECCE) tổ chức Hội nghị Kết nối với hệ thống kênh nhà hàng, khách sạn với chủ đề “HORECA-Hiểu đúng để đi xa”.