Hiệu quả kinh tế từ cây trồng truyền thống
Nghề trồng rau hẹ ở xã Nhuận Phú Tân hình thành cách nay gần bốn thập kỷ. Theo người dân địa phương, cây rau hẹ được đưa về từ tỉnh Trà Vinh (cũ), sau đó bén rễ trên vùng đất ven sông Cổ Chiên và dần phát triển thành một nghề mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Qua thời gian, nghề trồng hẹ không chỉ được duy trì mà còn mở rộng thành vùng chuyên canh rau màu có tiếng ở địa phương.
Tại xã Nhuận Phú Tân, nhiều ấp như Giồng Nâu, Giồng Đắc, Giồng Lớn, Giồng Xép, Giồng Giữa, Giồng Chùa… đã gắn bó với nghề trồng hẹ suốt hàng chục năm qua. Từ những thửa đất nhỏ lẻ ban đầu, đến nay, nơi đây đã hình thành vùng sản xuất tập trung, tạo nguồn cung rau hẹ ổn định cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Những người gắn bó lâu năm với nghề cho biết, cây hẹ có ưu điểm dễ thích nghi với điều kiện khí hậu, có thể trồng quanh năm và cho thu hoạch liên tục trong thời gian dài. Mặc dù giá bán trên thị trường không phải lúc nào cũng ở mức cao, song nhờ chu kỳ thu hoạch nhanh, ít bị đứt quãng về nguồn thu nên cây hẹ vẫn được nhiều hộ dân lựa chọn là cây trồng chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp.
Gia đình ông Nguyễn Văn Sơn, ngụ ấp Giồng Đắc, là một trong những hộ điển hình với gần 30 năm gắn bó cùng cây hẹ. Trên diện tích khoảng 2.000m², mỗi năm gia đình anh thu hoạch khoảng 32 tấn hẹ. Sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận đạt hàng trăm triệu đồng.
Ông Sơn chia sẻ: “Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, một lần trồng có thể thu hoạch liên tục 8 lứa trong khoảng hơn 12 tháng, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với một số cây trồng truyền thống khác tại địa phương”.
Theo kinh nghiệm của người dân, cây hẹ phù hợp với đất pha cát, cần nguồn nước ngọt ổn định và phải chăm sóc kỹ để hạn chế sâu bệnh. Từ khâu chọn giống, làm đất, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh đều đòi hỏi kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế. Vì vậy, để đạt năng suất cao, người trồng không chỉ cần sự cần cù mà còn phải nắm vững quy trình kỹ thuật sản xuất.
Thực tế cho thấy, cây hẹ không phải là loại cây dễ làm theo kiểu tự phát. Muốn đạt hiệu quả kinh tế, người dân phải đầu tư công chăm sóc, theo dõi độ ẩm đất, quản lý sâu bệnh và cắt tỉa đúng thời điểm. Chính sự cần mẫn, kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm đã giúp người trồng hẹ ở Nhuận Phú Tân duy trì được năng suất và chất lượng sản phẩm ổn định.
Điều đáng ghi nhận là, từ hiệu quả kinh tế của cây hẹ, nhiều gia đình ở Nhuận Phú Tân đã có điều kiện ổn định cuộc sống, nuôi con ăn học, xây dựng nhà cửa, đầu tư mở rộng sản xuất và từng bước vươn lên khá giả. Với nhiều hộ dân, cây hẹ được xem là “cây thoát nghèo”, bởi từ nguồn thu này, họ có thể trang trải sinh hoạt, tái đầu tư sản xuất và tích lũy cho tương lai.
Tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân
Không chỉ mang lại nguồn thu cho các hộ trực tiếp sản xuất, nghề trồng hẹ còn góp phần tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, nhất là phụ nữ nông thôn và lao động lớn tuổi.
Bà Trần Thị Kiều, 56 tuổi, ngụ ấp Giồng Đắc cho biết, sau mỗi đợt thu hoạch, người dân thường thuê lao động để làm sạch rau hẹ, loại bỏ lá già, bó gọn để giao cho thương lái đưa ra thị trường.
“Thu nhập tuy không lớn nhưng cũng giúp tôi có thêm tiền trang trải sinh hoạt trong gia đình, nhất là với những lao động lớn tuổi như tôi”, bà Kiều chia sẻ.
Những công việc như nhổ cỏ, cắt hẹ, phân loại, sơ chế, bó rau… tuy đơn giản nhưng đã tạo nguồn thu nhập thường xuyên cho nhiều lao động nhàn rỗi tại địa phương. Qua đó, nghề trồng hẹ không chỉ giúp phát triển kinh tế hộ mà còn góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng nông thôn.
Hiện nay, tại xã Nhuận Phú Tân có 6 ấp duy trì nghề trồng hẹ hơn 35 năm, với diện tích khoảng 33ha, mỗi ngày cung ứng cho thị trường hơn 3 tấn rau hẹ. Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh mà còn được thương lái vận chuyển đến Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương lân cận.
Đầu ra khá ổn định là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm gắn bó với nghề. Việc hình thành vùng chuyên canh cũng tạo điều kiện thuận lợi cho thương lái thu mua, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhuận Phú Tân Nguyễn Văn Vũ cho biết, nhận thấy tiềm năng phát triển của cây trồng này, địa phương đang định hướng xây dựng thương hiệu cho rau hẹ Nhuận Phú Tân, từng bước đưa sản phẩm tham gia chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Qua đó, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Nghề trồng hẹ đã góp phần nâng mức thu nhập bình quân đầu người của địa phương lên gần 57 triệu đồng/năm, đồng thời hỗ trợ giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. Đây là minh chứng cho hiệu quả của việc phát huy lợi thế cây trồng đặc sản, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tập quán sản xuất của người dân.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có hơn 100ha đất trồng rau hẹ, tập trung ở một số địa phương như Nhuận Phú Tân, Phước Hậu, Hiệp Phú Tân, Cầu Kè… Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang chuyển dần theo hướng nâng cao giá trị, phát triển bền vững, cây rau hẹ tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những loại cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương.
