Trao giải Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết lần thứ I

Chiều 10/10, Lễ trao giải cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết lần thứ I (2023-2025) đã diễn ra tại Hà Nội.

Lễ trao giải Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết lần thứ I do Thời báo Văn học Nghệ thuật tổ chức, tạo sân chơi bổ ích cho đội ngũ sáng tác nhiều thế hệ.
Lễ trao giải Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết lần thứ I do Thời báo Văn học Nghệ thuật tổ chức, tạo sân chơi bổ ích cho đội ngũ sáng tác nhiều thế hệ.

Đây là lần đầu tiên Thời báo Văn học Nghệ thuật tổ chức cuộc thi sáng tác tiểu thuyết. Tuy nhiên, sân chơi này đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm và hưởng ứng của đông đảo lực lượng sáng tác thuộc nhiều thế hệ, từ những cây bút tên tuổi đã khẳng định vị trí trên văn đàn đến các gương mặt trẻ tràn đầy năng lượng và sáng tạo.

Phát biểu tại lễ trao giải, nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, Tổng Biên tập Thời báo Văn học nghệ thuật, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi cho biết: “Cuộc thi được tổ chức nhằm huy động sự tham gia của đông đảo lực lượng sáng tác, từ các nhà văn chuyên nghiệp, không chuyên đến những người yêu văn học trong nước và người Việt ở nước ngoài. Các tác phẩm hướng tới phản ánh chân thực, sinh động hiện thực công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; khắc họa hình tượng con người Việt Nam trong thời kỳ mới trên nhiều lĩnh vực, giai tầng xã hội; qua đó góp phần xây dựng, bồi đắp hệ giá trị con người Việt Nam trong thời kỳ hiện đại".

z7102379869458-99a8fadd18d2daebb81fd652e530c58f.jpg
Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự phát biểu tại lễ trao giải.

Theo nhà văn, nhà báo Hoàng Dự, cuộc thi không chỉ là sân chơi sáng tạo mà còn là dịp khơi dậy tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội của giới văn nghệ sĩ và những người yêu văn học. Ban Tổ chức kỳ vọng qua đó sẽ có thêm nhiều tác phẩm mang giá trị tư tưởng và nghệ thuật sâu sắc, đáp ứng định hướng của Đảng, Nhà nước cũng như nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của công chúng.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho biết: “Cuộc thi sáng tác tiểu thuyết do Thời báo Văn học Nghệ thuật tổ chức đã thành công huy động được đông đảo lực lượng sáng tác, từ các nhà văn chuyên nghiệp, không chuyên đến những người yêu văn học trong nước và người Việt ở nước ngoài. Đây là một sáng kiến văn hóa đáng trân trọng, một cách làm sáng tạo, khi lần đầu tiên ở nước ta có một tờ báo đứng ra tổ chức cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, một thể loại văn học đòi hỏi sự đầu tư và tâm huyết đặc biệt. Cuộc thi không chỉ tiếp nối truyền thống các phong trào sáng tác trước đây, mà còn gửi gắm kỳ vọng vào tương lai của tiểu thuyết Việt Nam”.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phát biểu tại lễ trao giải.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phát biểu tại lễ trao giải.

Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết Thời báo Văn học Nghệ thuật lần thứ I (2023-2025) được phát động từ ngày 28/4/2023 và hạn cuối nhận tác phẩm dự thi ngày 29/2/2025. Sau 2 năm triển khai, Ban Tổ chức đã nhận được 146 tác phẩm của 133 nhà văn thuộc nhiều thế hệ, nhiều lứa tuổi, ngành nghề ở khắp các vùng miền của Tổ quốc. Trong đó, tác giả nhiều tuổi nhất sinh năm1937; 2 tác giả trẻ nhất đang là học sinh trung học phổ thông.

Nhà văn, nhà lý luận phê bình Bùi Việt Thắng, Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi nhận định: “Các tác phẩm dự thi năm nay thể hiện diện mạo phong phú và nhiều tìm tòi mới mẻ của tiểu thuyết Việt Nam đương đại. Có những bản thảo đồ sộ, viết theo lối sử thi, tái hiện toàn cảnh đời sống và lịch sử dân tộc, như sự tiếp nối tinh thần của văn học giai đoạn 1945-1975. Bên cạnh đó, không ít tác phẩm được viết rất ngắn gọn, chỉ vài chục trang, nhưng cô đọng, hướng tới cách thể hiện hàm súc, gợi nhiều hơn tả”.

Nhà văn Bùi Việt Thắng cũng cho biết thêm, về đề tài, có khoảng 40% tác phẩm khai thác lịch sử, cách mạng và chiến tranh; 55% phản ánh đời sống đương đại với nhiều vấn đề thế sự, đời tư; 5% phần còn lại là những đề tài mới như sinh thái, giả tưởng, phái tính hay trí tuệ nhân tạo. Những con số ấy cho thấy thể loại tiểu thuyết vẫn đang vận động mạnh mẽ, gần gũi và bắt nhịp với đời sống xã hội hôm nay”.

Nhận xét về chất lượng các tác phẩm dự thi, nhà văn, nhà báo Hoàng Dự cho biết: “Một điểm đáng chú ý là nhiều tác phẩm tập trung khai thác thân phận con người Việt Nam trong dòng chảy lịch sử, những số phận từng trải qua biến cố, bể dâu nhưng vẫn vươn lên trong nghịch cảnh, khẳng định bản thân bằng khát vọng sống mãnh liệt. Bên cạnh đó, nhiều vấn đề của đời sống đương đại được các tác giả, đặc biệt là các cây bút trẻ, chiêm nghiệm và thể hiện bằng góc nhìn mới, với phong cách thể hiện riêng. Dù chưa thật sự đạt đến độ chín, nhưng đó là tín hiệu đáng mừng, cho thấy một thế hệ sáng tác mới đang hình thành. Nếu được quan tâm, bồi dưỡng và tạo dựng môi trường sáng tạo cởi mở, thân thiện, chắc chắn chúng ta sẽ có thêm nhiều tác phẩm giá trị trong tương lai”.

Ban Giám khảo của cuộc thi là những nhà văn, nhà lý luận phê bình uy tín, giàu kinh nghiệm và tâm huyết với văn học Việt Nam đương đại. Các thành viên Ban Giám khảo gồm: Nhà văn Hoàng Quốc Hải, cố vấn Ban Giám khảo; nhà văn, nhà lý luận phê bình Bùi Việt Thắng, Trưởng ban Giám khảo; nhà văn Nguyễn Bắc Sơn; nhà văn, nhà lý luận phê bình Nguyễn Thanh Tú; nhà văn, nhà lý luận phê bình Bích Thu; nhà văn Võ Thị Xuân Hà.

z7102379902706-38f65a654a01c3e35aadca4beb0d8ff3.jpg
Ban tổ chức tặng hoa vinh danh các thành viên trong Ban Giám khảo.

Trải qua quá trình chấm giải công tâm và nghiêm túc, Ban Tổ chức đã trao 12 giải chính thức gồm: 3 giải Nhì, 4 giải Ba và 5 giải Khuyến khích, đồng thời, trao 1 giải Đặc biệt của Ban Giám khảo và 11 tặng thưởng Đồng hành của Ban Tổ chức, nhằm ghi nhận những đóng góp và tinh thần gắn bó của các tác giả đối với cuộc thi.

Đặc biệt, việc không trao giải Nhất cho thấy tinh thần làm việc công tâm, minh bạch và chuẩn mực mà Ban Giám khảo cùng Ban Tổ chức cuộc thi luôn đề cao.

Ba giải Nhì được trao cho các tác phẩm: "Phù sa máu" của tác giả Nguyễn Trọng Tân, "Viên sỏi lót đường" của tác giả Bùi Việt Sỹ và "Thương ngàn" của tác giả Vĩnh Quyền.

anh-tac-pham-giai-nhi-2.jpg
3 tác phẩm đoạt giải Nhì của cuộc thi.

Bốn giải Ba thuộc về các tác phẩm: "Cuộc phân tranh" của tác giả Thiên Sơn, "Tiếng chuông Nhà thờ Cửa Bắc" của tác giả Nguyễn Đắc Như, "Khắc tinh với thần chết" của tác giả Lê Hoài Nam và "Mùi rơm rạ" của tác giả Đào Quốc Vịnh.

anh-tac-pham-giai-ba.jpg
4 tác phẩm đoạt giải Ba của cuộc thi.

Năm giải Khuyến khích được trao cho các tác phẩm: "Kính chiếu thời gian" tác giả Hà Phạm Phú, "Gió rừng thăm thẳm" tác giả Đặng Bá Canh, "Sống dưới ánh mặt trời" tác giả Viên Kiều Nga, "Nửa bước 700 năm" tác giả Thành Châu và "Cúc giậu đông" tác giả Phạm Giai Quỳnh.

Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết Thời báo Văn học nghệ thuật lần thứ I (2023-2025) mang ý nghĩa như một nguồn động lực mới, góp phần thúc đẩy sự phát triển của tiểu thuyết Việt Nam hiện đại, trong bối cảnh nền văn học nước ta đang chuyển mình mạnh mẽ theo xu thế hội nhập sâu rộng với thế giới trên mọi phương diện.

Cuộc thi không chỉ khuyến khích sáng tạo, tìm kiếm những tiếng nói nghệ thuật đặc sắc, mà còn tạo dựng một không gian văn học nhân văn và cởi mở, nơi các tác giả có thể trao đổi, lan tỏa những giá trị thẩm mỹ mới, khẳng định vị thế của tiểu thuyết Việt Nam trong dòng chảy văn học đương đại.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.