Ngày 1/5 (tức 15/3 năm Bính Ngọ), tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai hội truyền thống Đền Đô năm 2026, kỷ niệm 1016 năm ngày Đức vua Lý Thái Tổ đăng quang (1010-2026).
Lễ hội là dịp tưởng nhớ công lao to lớn của các vị vua triều Lý - triều đại đã định đô tại Thăng Long, kiến tạo nền văn hiến và mở ra thời kỳ phát triển rực rỡ, thịnh trị trong lịch sử dân tộc.
Ngay từ sáng sớm, dòng người đổ về lễ hội Đền Đô ngày một đông để được hòa mình trong miền di sản ngàn năm văn hiến. Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 30/4-2/5 (tức từ 14-16/3 năm Bính Ngọ), đúng kỳ nghỉ lễ nên lượng du khách đến với Đền Đô đông vui, nhộn nhịp. Tham dự lễ hội còn có đại diện dòng họ Lý ở Hàn Quốc, các địa phương kết nghĩa, có liên quan triều Lý.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức trang trọng rước kiệu đức Thánh Mẫu và các kiệu vua từ chùa Ứng Tâm về Đền Đô, lễ tuyên Chiếu dời đô của Đức vua Lý Thái Tổ tái hiện sự kiện lịch sử trọng đại, khơi dậy niềm tự hào dân tộc.
Chị Nguyễn Thơm, một du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: Nghỉ lễ, tôi cùng gia đình chọn dự hội Đền Đô thông qua chuyến tàu Hà Nội 5 cửa ô. Đây thật sự là một trải nghiệm thú vị khi có dịp trải nghiệm trên chuyến tàu 2 tầng đi qua cầu Long Biên hơn 100 năm tuổi trên sông Hồng và cầu đường sắt bắc qua sông Đuống rồi hòa mình vào không khí rộn ràng của Đền Đô. Là người con đến từ Thủ đô Hà Nội, được dâng nén hương thành kính tưởng nhớ công lao to lớn của các vị vua triều Lý, triều đại đã chọn và đặt tên kinh đô mới là Thăng Long vào đúng lễ hội, tôi thấy rất xúc động và tự hào.
Sau phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động mang đậm sắc màu di sản được du khách nhiệt tình hưởng ứng như: Hát quan họ trên thuyền rồng tại hồ bán nguyệt, biểu diễn múa rối nước Đồng Ngư, thi nấu cơm niêu đất, thi gói bánh phu thê, thi đấu cờ tướng, tổ tôm điếm, vật cổ truyền…
Trong khuôn khổ lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động như: Tổ chức tuyến phố đi bộ quanh công viên Lý Thái Tổ, Hội chợ triển lãm sản phẩm OCOP và Liên hoan ẩm thực du lịch; Triển lãm trưng bày cổ vật tại Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng và khai mạc triển lãm Sinh vật cảnh…
Bà Cao Thị Hồng Liên, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội phường Từ Sơn (Bắc Ninh) cho biết, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Từ Sơn là đơn vị được giao tổ chức lễ hội. Năm nay, quy mô lễ hội mở rộng với hội chợ, phố đi bộ bên ngoài di tích Đền Đô, thuộc khu vực trung tâm phường. Nguồn kinh phí tổ chức lễ hội được huy động từ sự đóng góp tự nguyện và xã hội hóa, thể hiện sự đồng lòng của toàn xã hội đối với di sản.
Ban tổ chức lễ hội đã thành lập các tiểu ban, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận. Trong đó, đặc biệt chú trọng tới công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng, chống cháy nổ, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, giữ gìn vệ sinh môi trường, bố trí không gian tổ chức các trò chơi... Đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân và du khách thập phương thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan di tích, bảo đảm một mùa lễ hội an toàn, vui tươi, tiết kiệm và đậm bản sắc, bà Cao Thị Hồng Liên thông tin.
Trước đó, chiều 29/4, phường Từ Sơn đã khánh thành giai đoạn 1 công trình tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô. Dự án được khởi công từ tháng 8/2025, có tổng mức đầu tư hơn 73 tỷ đồng gồm 16 hạng mục: Nhà phương đình, nhà tiền tế, nhà chuyển bồng, nhà hậu cung, nhà bia, nhà thờ mẫu, am hóa vàng, cổng phụ, nhà kiệu - nhà mã, cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, hệ thống phòng cháy, chữa cháy, hệ thống điện, âm thanh, ánh sáng…
Các hạng mục được nghiên cứu, thiết kế trên cơ sở tôn trọng tối đa yếu tố gốc của di tích, góp phần làm cho diện mạo Đền Đô khang trang, bề thế hơn song vẫn giữ được nét cổ kính, linh thiêng vốn có.
Đền Đô hay còn gọi là (Đền Lý Bát Đế, Cổ Pháp Điện)-ngôi đền thờ 8 vị vua nhà Lý được xây dựng vào thế kỷ XI, hiện đặt tại khu phố Thượng, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm 2014, di tích lịch sử Khu lăng mộ và Đền thờ các vị vua triều Lý được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.
