Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, việc xây dựng Đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” được triển khai trong thời gian rất ngắn, yêu cầu cao cả về tiến độ lẫn chất lượng. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã làm việc khẩn trương, liên tục, phối hợp chặt chẽ với nhiều cơ quan, đơn vị liên quan, cùng các chuyên gia để bảo đảm tính toàn diện của nội dung Đề án.
Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực
Đánh giá về tình hình phát triển của ngành du lịch, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định: "Dù du lịch Việt Nam hiện đã phục hồi mạnh mẽ và lấy lại đà tăng trưởng cao, song việc hiện thực hóa các mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đóng góp khoảng 14% GDP vào năm 2030 vẫn là thách thức rất lớn trong bối cảnh du lịch Việt Nam vừa bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19 làm kéo lùi tăng trưởng ngành chậm lại khoảng 5 năm".
Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành du lịch, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh bày tỏ, không chỉ tăng trưởng về lượng khách, du lịch còn phải gia tăng giá trị thực chất mà nền kinh tế Việt Nam thu được từ du lịch. Nhiều vấn đề lớn như chất lượng và quy mô doanh nghiệp du lịch, phát triển nguồn nhân lực, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số ngành du lịch cũng cần được xem xét.
Trước bối cảnh ấy, cần có những giải pháp mang tính đột phá, sáng tạo và tập trung nguồn lực ở mức cao nhất. Nhiều vấn đề cần được tháo gỡ đồng bộ như: chính sách thị thực, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá và đặc biệt là chuyển đổi số.
Dù du lịch Việt Nam hiện đã phục hồi mạnh mẽ và lấy lại đà tăng trưởng cao, song việc hiện thực hóa các mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đóng góp khoảng 14% GDP vào năm 2030 vẫn là thách thức rất lớn trong bối cảnh du lịch Việt Nam vừa bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19 làm kéo lùi tăng trưởng ngành chậm lại khoảng 5 năm.
Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh
Ông Đặng Hà Việt, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng: "Đề án cần xác định rõ chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là những trụ cột đột phá của ngành du lịch trong giai đoạn tới".
Để định vị rõ mô hình phát triển du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới cần thúc đẩy quản trị du lịch dựa trên dữ liệu, xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, đẩy mạnh ứng dụng AI, Big Data, bản sao số (Digital Twin) trong quản trị điểm đến, nâng cao trải nghiệm du khách và hiệu quả quản lý. Bên cạnh đó, chú trọng các xu hướng mới như: du lịch xanh, carbon thấp, chuyển đổi năng lượng và xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá chất lượng tăng trưởng của ngành du lịch trong bối cảnh mới.
Cùng quan điểm ấy, Phó Giám đốc Trường đại học Phenikaa Trần Thị Minh Hòa cho hay, Đề án cần cập nhật các xu hướng mới như tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đối với ngành du lịch, sự xuất hiện của trào lưu xu hướng du lịch chậm (slow travel). Ngoài ra, lưu ý cần rà soát kỹ các chỉ tiêu tăng trưởng có tính khả thi, phù hợp thực tiễn.
Theo đại diện từ Trường đại học Phenikaa, du lịch cần được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với công nghiệp văn hóa, thể thao và các sự kiện lớn nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến. Toàn ngành cũng cần tập trung hơn vào phát triển kinh tế tư nhân, cơ chế hợp tác công-tư và các doanh nghiệp lớn trong việc hình thành hệ sinh thái du lịch có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
Trên cơ sở đó, để làm sáng tỏ hơn mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Đề án cần bổ sung các phân tích định lượng về đóng góp của du lịch vào GDP. Đồng thời, có so sánh, đối chiếu trong nước và quốc tế để làm rõ vai trò mũi nhọn của ngành.
Theo ông Đoàn Mạnh Cương, đại diện Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Đề án cần làm rõ hơn vai trò, vị thế của du lịch trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế số, kinh tế sáng tạo và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.
Ông Đoàn Mạnh Cương cũng nhấn mạnh cần xây dựng các cơ chế, chính sách mang tính đột phá cho các khu du lịch trọng điểm, phát triển kinh tế đêm, du lịch văn hóa và các mô hình du lịch mới. Song song đó, tăng cường liên kết giữa du lịch với các ngành liên quan nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng trải nghiệm, giá trị chi tiêu và năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới.
Phát triển du lịch gắn với sáng tạo, văn hóa và lợi thế từng vùng, miền
Trọng tâm của dự thảo Đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” là đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nội dung này không chỉ tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thể chế hóa Nghị quyết mà còn rà soát toàn diện kết quả phát triển của ngành du lịch sau gần 10 năm triển khai, bao gồm đóng góp của du lịch đối với nền kinh tế, phát triển thị trường, sản phẩm, hạ tầng, doanh nghiệp, nguồn nhân lực và công tác quản lý nhà nước.
Trên cơ sở đó, dự thảo Đề án tập trung nhận diện các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đặc biệt là những điểm nghẽn lớn đang cản trở sự phát triển của ngành du lịch. Đề án cũng bổ sung nội dung nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhằm rút ra các bài học và gợi mở định hướng phù hợp cho Việt Nam trong bối cảnh du lịch là lĩnh vực có tính hội nhập quốc tế sâu rộng.
Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương cho biết, dự thảo Đề án đã có bước hoàn thiện rõ rệt về kết cấu, nội dung và tính logic so với các lần dự thảo trước. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thuyết phục và đáp ứng yêu cầu khi trình các cấp có thẩm quyền, bà cho rằng Đề án cần tiếp tục làm rõ nội hàm "kỷ nguyên mới", khẳng định rõ hơn vai trò của du lịch không chỉ là ngành kinh tế tổng hợp, liên ngành mà còn là lĩnh vực gắn chặt với công nghiệp văn hóa, sức mạnh mềm quốc gia.
Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương cũng nhấn mạnh yêu cầu làm nổi bật tính đột phá của Đề án thông qua các cơ chế, chính sách cụ thể về phân cấp, phân quyền, chính sách vượt trội cho doanh nghiệp, cùng cơ chế liên kết giữa du lịch với văn hóa, thương mại, giao thông, đô thị và các ngành liên quan.
Trong bối cảnh tổ chức lại không gian phát triển và mô hình chính quyền địa phương, cần làm rõ định hướng phát triển các trung tâm, điểm đến du lịch gắn với sáng tạo, văn hóa và lợi thế đặc thù của từng vùng, miền.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Xã hội (Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương) đề nghị Đề án cần đánh giá sâu, toàn diện việc thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW, làm rõ các kết quả đạt được, những điểm nghẽn, tồn tại trong quá trình triển khai.
"Cần làm rõ hơn nội hàm của du lịch với tư cách là ngành kinh tế mũi nhọn, bổ sung các giải pháp đột phá về thể chế, cơ chế điều phối liên ngành, liên vùng. Ngoài ra, nâng cao chất lượng công tác thống kê, dữ liệu du lịch để phục vụ hoạch định chính sách, phát triển các doanh nghiệp du lịch tư nhân quy mô lớn, có khả năng dẫn dắt thị trường và tạo hệ sinh thái du lịch đủ sức cạnh tranh trong giai đoạn mới, cũng như ưu tiên phát triển các phân khúc du lịch chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn…", ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thêm.
Dự thảo Đề án đưa ra 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm: đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch; hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch; phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.
Cùng với đó, đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
