Việc dạy và học ngoại ngữ với sự hỗ trợ của AI đang ngày càng phổ biến, thay thế dần cho các phương pháp đào tạo truyền thống trước đây. Các công cụ công nghệ cho phép trải nghiệm nhiều kỹ năng mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy. AI thật sự biến đổi cách học của học viên và vai trò của giảng viên.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy, sinh viên các ngành ngoại ngữ tại nhiều trường đại học trên thế giới có xu hướng giảm. Thay vì học chuyên sâu, nhiều bạn trẻ đã cân nhắc việc tự học một ngôn ngữ với sự hỗ trợ của AI vì khả năng cung cấp các giải pháp như giao tiếp, viết luận, dịch thuật nhanh và chi phí rẻ.
Trước tình hình đó, nhiều đơn vị đào tạo ngoại ngữ đã đầu tư công nghệ AI để ứng dụng vào công tác đào tạo. Theo đó, giáo viên không còn ở vị trí giảng bài truyền thống, mà sẽ là người hướng dẫn, kiểm tra, hiệu chỉnh các kết quả được sinh viên sử dụng AI trong quá trình học tập, nghiên cứu.
Những hỗ trợ cơ bản nhất từ các ứng dụng AI cho người học có thể kể ra như: Khả năng mô phỏng các cuộc trò chuyện, chỉnh sửa văn bản, phát hiện lỗi trong giọng nói và cách phát âm, tạo vốn từ vựng, thiết kế bài tập và xây dựng kế hoạch học tập. Tùy theo nhu cầu của từng người mà việc lựa chọn công cụ sẽ khác nhau.
Hiện nay các ứng dụng được người học ngoại ngữ sử dụng nhiều là: Duolingo, Memrise, Babbel, Talkpal, Lingo Deer, Rosetta Stone, Elsa…, trong đó, Elsa và Talkpal được ưa chuộng hơn vì khả năng phân tích giọng nói của người học kỹ càng, đưa ra những đề xuất cụ thể nhằm giúp người học có cách phát âm chuẩn bản ngữ.
Khi AI có khả năng nhận diện năng lực và thiết kế chương trình học phù hợp cho mỗi cá nhân, việc học ngoại ngữ của từng người sẽ trở nên dễ dàng hơn, các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cũng được cải thiện nhanh và hiệu quả hơn. Điều đáng nói là, nhờ các công cụ AI, người học có thể học bất cứ ở đâu, khi nào, mà không phải chịu áp lực về thời gian, địa điểm.
Đối với người dạy, AI đóng vai trò như một trợ lý năng động với khả năng tạo bài giảng theo phong cách riêng, tạo tài liệu chuyên sâu, thiết kế đề bài kiểm tra, theo dõi và đánh giá kết quả học tập của học viên, nhờ đó tiết kiệm thời gian để tương tác, trao đổi, thảo luận với học viên nhiều hơn trong các giờ học. Tuy nhiên, việc sử dụng AI trong dạy và học ngoại ngữ cần thận trọng, phát huy ưu điểm, không nên lạm dụng quá nhiều.
Muốn tăng khả năng cạnh tranh, các cơ sở đào tạo buộc phải cập nhật xu hướng giảng dạy phù hợp thực tiễn. Đổi mới, cấu trúc lại chương trình đào tạo là yếu tố sống còn.
Muốn tăng khả năng cạnh tranh, các cơ sở đào tạo buộc phải cập nhật xu hướng giảng dạy phù hợp thực tiễn. Đổi mới, cấu trúc lại chương trình đào tạo là yếu tố sống còn. Thực tế hiện nay, không ít giảng viên ngoại ngữ đang xem AI như một mối đe dọa nghề nghiệp, lo ngại về việc sử dụng AI để luyện từ vựng, luyện viết, dịch văn bản có thể làm mất đi chiều sâu văn hóa vốn luôn được đề cao trong học và và nghiên cứu một ngôn ngữ.
AI trong nhiều lĩnh vực, nhất là trong giáo dục không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người. Tuy nhiên, thay đổi nhận thức về AI bằng việc hiểu về AI, thành thạo các kỹ năng AI là cần thiết. Sử dụng AI phù hợp sẽ giúp nâng cao hiệu quả dạy và học ngoại ngữ.
Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay với các cơ sở đào tạo ngoại ngữ là phải tích hợp kiến thức AI vào giảng dạy. Cần thường xuyên, liên tục tổ chức các khóa đào tạo kiến thức AI cho giảng viên, học viên; tăng cường liên kết với các doanh nghiệp công nghệ, hợp tác phát triển các ứng dụng AI chuyên biệt cho đào tạo ngoại ngữ phù hợp với tâm lý và cách tiếp nhận của người Việt.
