Từ lớp học số đến cộng đồng học tập, hiệu quả của công tác chuyển đổi số

Công nghệ số đang mở ra nhiều cách học mới, giúp việc học diễn ra linh hoạt hơn, từ trường học đến công sở và cộng đồng. Vấn đề đặt ra là làm sao để mỗi người biết tự học, vận dụng kiến thức vào thực tế và chủ động thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống.

The Vietnam Foundation (VNF) ký ba thỏa thuận hợp tác tại IECEE 2026, mở rộng học liệu số và công nghệ tới người học ở các địa phương. (Ảnh: Thu Trang)
The Vietnam Foundation (VNF) ký ba thỏa thuận hợp tác tại IECEE 2026, mở rộng học liệu số và công nghệ tới người học ở các địa phương. (Ảnh: Thu Trang)

Học để biết, học để làm

Ở Trường trung học cơ sở Cam Lộ (Quảng Trị), khi học sinh làm bài tập trực tuyến trên Khan Academy và trả lời sai, hệ thống không đưa ngay đáp án đúng mà gợi ý từng bước để các em tiếp tục suy nghĩ, phân tích và tự tìm lời giải.

Khan Academy là nền tảng học trực tuyến cung cấp bài giảng, bài tập và công cụ hỗ trợ người học tự ôn luyện. Theo thầy Lê Mạnh Hùng, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Cam Lộ, giáo viên có thể lựa chọn nhiều dạng bài trên nền tảng để giao cho học sinh, thay thế một phần bài tập trong sách giáo khoa. Những em chưa nắm chắc kiến thức trên lớp cũng có thể quay lại tự học, tự ôn theo tiến độ phù hợp với mình.

Điểm thầy Hùng đánh giá cao là cách hệ thống hướng dẫn học sinh đi từng bước khi gặp câu khó. “Các em được gợi ý để tự tìm ra đáp án đúng từng bước một”, thầy Hùng chia sẻ. Cách học ấy giúp học sinh rèn khả năng phân tích, suy luận và dần hình thành thói quen tự tìm lời giải thay vì chờ đáp án có sẵn.

kav1-5481.jpg
Lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng triển khai học tập số tại nhiều địa phương. (Ảnh: Thu Trang)

Quảng Trị là một trong những địa phương đã triển khai chương trình Khan Academy Vietnam từ năm 2024, với hơn 9.000 giáo viên tham gia tập huấn và gần 95.000 tài khoản học sinh. Quy mô tiếp cận khá lớn, tuy nhiên số tài khoản hay số giáo viên được tập huấn chưa nói lên mức độ học sinh đã học khác đi ra sao. Câu chuyện ở Cam Lộ cho thấy hiệu quả của công nghệ trong lớp học có thể được nhìn từ khả năng học sinh tự nhận ra chỗ chưa hiểu, sửa sai và tiếp tục học theo nhịp của mình.

Ở Bắc Ninh, chương trình này dự kiến triển khai tới khoảng 400 trường, hỗ trợ cả giáo viên và học sinh. Nội dung hợp tác gồm cung cấp bài giảng, bài tập và tài liệu học trên môi trường số; công cụ giúp giáo viên giao bài, theo dõi tiến độ học tập; đồng thời hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo theo hướng có kiểm chứng và có trách nhiệm.

Khi một công cụ học tập đi vào hàng trăm trường, giá trị của nó phụ thuộc nhiều vào cách giáo viên lựa chọn nội dung, theo dõi quá trình học và hỗ trợ từng nhóm học sinh. Công nghệ mở thêm đường tiếp cận tri thức; phần còn lại nằm ở việc người học có hình thành được khả năng học độc lập và giáo viên có sử dụng công cụ để hiểu học sinh tốt hơn hay không.

Khả năng tự học ấy không dừng ở lứa tuổi học sinh. Công nghệ ngày càng hiện diện trong quản lý, sản xuất và đời sống khiến những người đã rời ghế nhà trường từ lâu cũng phải học thêm, học lại và cập nhật kỹ năng thường xuyên.

kv3-1196.jpg
Hội nghị phát động triển khai lớp học mở “Bình dân học vụ số” tại xã Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: Thu Trang)

Đưa tri thức vào cuộc sống

Tại xã Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang, chị Lương Thu Hòa, chuyên viên Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã, từng tham gia khóa học về an toàn khi sử dụng internet. Sau khóa học, chị đã phát hiện và xử lý kịp thời một email giả mạo yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản. Kiến thức vừa học đi thẳng vào một tình huống cụ thể trong công việc.

Chị Bàn Thị Triều, chuyên viên Phòng Văn hóa-Xã hội xã Nà Hang, cũng thay đổi mật khẩu các tài khoản công việc, kích hoạt thêm một bước kiểm tra khi đăng nhập để tăng độ an toàn và thận trọng hơn khi tiếp nhận thông tin trên mạng. Chị còn nhắc cộng tác viên truyền thanh và các đoàn thể tại xã cảnh giác với tin giả, lừa đảo trực tuyến.

kv4-3896.jpg
Học sinh học tập trên nền tảng số tại phòng máy, kết hợp bài học trực tuyến với hoạt động trên lớp. (Ảnh: Thu Trang)

Với cán bộ ở vùng cao, cách tổ chức học cũng liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận kiến thức. Anh Nguyễn Trọng Khôi, Phó Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Nà Hang cho biết, trước đây các lớp tập huấn thường đòi hỏi cán bộ phải di chuyển xa và bố trí thời gian tập trung. Học trực tuyến giúp mỗi người học ngay tại địa phương và chủ động sắp xếp tiến độ phù hợp với công việc.

Cách học này đang được mở rộng tới xã Thượng Lâm của tỉnh. Toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức xã dự kiến tham gia các khóa về an toàn internet và cách sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; các trường trên địa bàn đồng thời đưa Khan Academy vào dạy và học. Hoạt động được gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng tới phổ cập những kỹ năng số thiết yếu cho người dân và đội ngũ cán bộ cơ sở.

Ở Quảng Trị, chương trình hợp tác với Tỉnh đoàn dự kiến hướng tới gần 350.000 đoàn viên, thanh thiếu niên. Bí thư Tỉnh đoàn Trần Thị Thu kỳ vọng chương trình giúp người trẻ nâng cao kỹ năng số, ngoại ngữ và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức trên môi trường số.

Từ phía người học, Lê Thảo Nhi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Đội tỉnh Quảng Trị, cho biết đã chủ động học trên các nền tảng trực tuyến nhưng đôi khi vẫn khó lựa chọn nội dung phù hợp và duy trì việc học thường xuyên. Nhi muốn cải thiện ngoại ngữ, kỹ năng tìm kiếm, khai thác thông tin và sử dụng công cụ số cho học tập, công việc.

Học trực tuyến đang ngày càng phổ biến và dễ dàng hơn, nhưng học gì và học ở đâu cho phù hợp lại là điều mỗi người cần cân nhắc. Trước hết, người học cần biết mình còn thiếu kỹ năng nào, tìm nguồn học đáng tin cậy và kiên trì thực hành để có thể áp dụng kiến thức vào cuộc sống.

kv2-9888.jpg
Cán bộ xã Nà Hang học khóa An toàn internet. (Ảnh: Thu Trang)

Thực tế tại 400 trường ở Bắc Ninh, đội ngũ cán bộ cơ sở ở Tuyên Quang và gần 350.000 đoàn viên, thanh thiếu niên Quảng Trị cho thấy mỗi nhóm người học lại có nhu cầu học tập riêng. Điều quan trọng là công nghệ phải gắn với những việc cụ thể, giúp người học vận dụng kiến thức vào học tập, công việc và đời sống.

Những tình huống xử lý trong thực tế cho thấy hiệu quả của chuyển đổi số giáo dục không nằm ở số lượng thiết bị hay bài học trực tuyến, mà ở những gì người học có thể làm sau khi học. Đó là biết suy nghĩ, chủ động giải quyết công việc và tự tìm cách xử lý khi gặp vấn đề mới. Khi việc học có thể diễn ra cả ở trường học, nơi làm việc và cả trong đời sống hằng ngày, học tập suốt đời sẽ trở nên thiết thực và gần gũi hơn với mỗi người dân.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị công bố quyết định và kế hoạch giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

[Infographic] Đoàn Giám sát của Ban Bí thư thực hiện giám sát chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông

Hoạt động giám sát thực hiện theo chương trình tổng thể của Ban Bí thư, nhằm đánh giá khách quan kết quả thực hiện, làm rõ những nội dung còn hạn chế, tồn tại, những vấn đề nhân dân và hệ thống chính trị quan tâm, đề xuất giải pháp tiếp tục đổi mới giáo dục phổ thông trong thời gian tới. 

Hình ảnh tại buổi gặp mặt đội tuyển tham dự Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2026-2027. (Ảnh: Trường THPT Việt Đức)

Hà Nội: Công bố kết quả giải thi chọn học sinh giỏi Thành phố và chọn đội tuyển dự thi cấp quốc gia

Ngày 13/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố Quyết định công nhận học sinh đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố và chọn đội tuyển học sinh giỏi dự thi cấp quốc gia các môn văn hóa lớp 12 cấp trung học phổ thông năm học 2026-2027. Năm nay, thành phố có 3.331 học sinh đoạt giải. 

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Giám sát chủ trì hội nghị. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Giám sát việc thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị: Tập trung vào lĩnh vực giáo dục phổ thông

Ngày 13/10, tại trụ sở Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đoàn giám sát của Ban Bí thư Trung ương Đảng về triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tổ chức Hội nghị công bố quyết định và kế hoạch giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Một trong 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Trong ảnh: Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Bốn ưu tiên của giáo dục và đào tạo trong quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh công nghệ số và AI mở ra những cơ hội rất lớn cho giáo dục, nhưng đồng thời đặt ra các thách thức, đòi hỏi người học, người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng mà còn từng bước làm chủ, định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.

Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Làng Sáng (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Quản lý bằng dữ liệu với giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, bảo đảm quyền học tập của người dân

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về điều kiện bảo đảm, quy trình kiểm tra công nhận đạt chuẩn giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ với quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền học tập của người dân, quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, duy trì kết quả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

24 biên bản hợp tác được trao tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số

Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, 24 biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế đã được ký kết. Nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NH)

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực sức khỏe

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức khai mạc Hội nghị Khoa học sức khỏe với chủ đề “Chăm sóc sức khỏe toàn diện trong kỷ nguyên số”. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 9 và 10/10 với 59 báo cáo khoa học thuộc các lĩnh vực y khoa, răng-hàm-mặt, dược và điều dưỡng.