Rà soát, sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông năm 2018. Việc hoàn thiện sách giáo khoa được thực hiện trên cơ sở bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc theo lộ trình bắt đầu từ năm học 2028-2029.

Học sinh Trường trung học cơ sở Nguyễn Trãi A (Hà Nội) hào hứng với hoạt động STEM. (Ảnh: LONG THÀNH)
Học sinh Trường trung học cơ sở Nguyễn Trãi A (Hà Nội) hào hứng với hoạt động STEM. (Ảnh: LONG THÀNH)

Năm học 2026-2027, ngành giáo dục tiếp tục tinh giản nội dung, nâng chất lượng giờ học chính khóa, tổ chức dạy học hai buổi/ngày phù hợp điều kiện; tăng thực hành, trải nghiệm, STEM, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ... Đáng chú ý, trong năm học này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành sửa đổi đồng bộ chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông năm 2018 nhằm đáp ứng yêu cầu về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Chương trình, sách giáo khoa sẽ được rà soát, đánh giá tổng thể để xác định những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, bổ sung phù hợp yêu cầu mới theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng tính trải nghiệm trong các môn học.

Đây không phải là việc xây dựng lại chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/ TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Việc hoàn thiện sách giáo khoa sẽ kế thừa và cập nhật, bổ sung những yêu cầu mới của chương trình giáo dục phổ thông như: Tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến; bổ sung, cập nhật các nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng phù hợp với yêu cầu của chương trình và lứa tuổi học sinh. Đồng thời, tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp điều kiện dạy học thực tế ở các vùng, miền; giảm những nội dung trùng lặp, nặng về lý thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông.

Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài khẳng định, việc điều chỉnh chương trình lần này không nhằm xây dựng lại toàn bộ Chương trình giáo dục phổ thông 2018, mà tiếp tục hoàn thiện và phát triển trên cơ sở giữ vững mục tiêu giáo dục. Trong quá trình dạy học, sách giáo khoa được xác định là một phương án học liệu, giáo viên có thể chủ động khai thác các nguồn học liệu phù hợp khác để phục vụ bài giảng.

Đề cập vấn đề sửa đổi chương trình, sách giáo khoa, thầy giáo Vũ Ngọc Hòa, giáo viên môn Toán, Trường trung học phổ thông Ngô Quyền (tỉnh Đồng Nai) nêu ý kiến: Cần giảm tiết Hoạt động trải nghiệm và duy trì trở lại tiết sinh hoạt lớp của giáo viên chủ nhiệm.

Thầy phân tích, tại sao cấp trung học phổ thông lại bỏ tiết sinh hoạt lớp nhưng lại có ba tiết Hoạt động trải nghiệm? Vấn đề thứ hai, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xem xét không bắt buộc dạy học chuyên đề môn Toán; chuyên đề này chỉ phù hợp với lớp chọn, trường chuyên, thực tế rất nhiều trường đã cắt giảm chuyên đề Toán. Nội dung chương trình môn Toán lớp 10, lớp 11 cần giảm tải, lớp 12 nên bỏ phần xác suất có điều kiện. So sánh với chương trình môn Toán của Việt Nam vẫn nặng hơn chương trình môn Toán của Hoa Kỳ. Môn Toán cần duy trì bốn tiết/tuần để tăng cường các tiết bài tập sẽ phù hợp thực tế. Cấp trung học phổ thông nên để môn Hoạt động trải nghiệm 35 tiết/năm học; môn Giáo dục địa phương nên bỏ và chọn nội dung cần thiết tích hợp vào các môn: Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý; môn tiếng Anh nên để 70 tiết/năm như các môn cơ bản khác, giảm mức độ khó của ngữ pháp, tăng thời gian thực hành kỹ năng nghe và nói.

Ở cấp trung học cơ sở, nên tách môn, không để sách “tổ hợp” như hiện nay và môn Hoạt động trải nghiệm cũng nên giảm còn 35 tiết/năm, môn tiếng Anh nên thiên về kỹ năng nói và nghe…

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần mở rộng việc lấy ý kiến đóng góp của giáo viên từng môn học ở từng cấp học để biên soạn lại một bộ sách mới phù hợp.

Thầy giáo Trần Trung Hiếu, giáo viên môn Lịch sử, Trường trung học phổ thông Chuyên Phan Bội Châu (tỉnh Nghệ An) chia sẻ, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt vấn đề rà soát, chỉnh sửa chương trình, sách giáo khoa trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính là một cơ hội cần được nhìn rộng hơn: Không chỉ sửa những địa danh, số liệu bị tác động bởi thay đổi địa giới, mà phải mạnh dạn rà soát cả những bất cập mang tính căn bản của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Một trong những vấn đề ấy là tên gọi và cấu trúc kiến thức của môn “Giáo dục kinh tế và pháp luật”.

Thầy Trần Trung Hiếu băn khoăn, nêu vấn đề: Một môn học có nhiệm vụ quan trọng là giáo dục con người về đạo đức, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ, lối sống, pháp luật, kinh tế và ý thức công dân lại không còn mang tên “Giáo dục công dân”. Trong chương trình năm 2006, “Giáo dục công dân” là tên gọi quen thuộc, rõ nghĩa, trực tiếp xác định đối tượng và mục tiêu giáo dục, sang Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, tên môn được đổi thành “Giáo dục kinh tế và pháp luật”. Đây không đơn thuần là thay đổi vài chữ trên bìa sách mà tên môn học là “tuyên ngôn” về mục tiêu giáo dục. Khi “Giáo dục công dân” biến mất khỏi tên môn, câu hỏi cần được đặt ra là trọng tâm cuối cùng của môn học là hình thành một công dân hay trang bị một số kiến thức về kinh tế và pháp luật.

“Vấn đề càng đáng suy nghĩ khi nội dung môn học được thiết kế theo hướng tích hợp kiến thức kinh tế, pháp luật với giáo dục đạo đức, lối sống và các vấn đề xã hội. Nhưng trên thực tế, một cái tên quá dài và thiên về hai lĩnh vực chuyên môn rất dễ làm lu mờ mục tiêu lớn nhất: Giáo dục năng lực và trách nhiệm công dân. Chương trình xác định, giáo dục phổ thông không chỉ truyền đạt kiến thức mà phải góp phần hình thành phẩm chất và năng lực người học, vì vậy tên môn học cần phản ánh đúng mục tiêu ấy. Một học sinh sau 12 năm học cần trở thành một con người có tri thức, có đạo đức, có ý thức pháp luật, biết ứng xử với cộng đồng, hiểu trách nhiệm đối với đất nước và biết tham gia đời sống xã hội, đó trước hết là giáo dục công dân”, thầy Trần Trung Hiếu chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Làng Sáng (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Quản lý bằng dữ liệu với giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, bảo đảm quyền học tập của người dân

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về điều kiện bảo đảm, quy trình kiểm tra công nhận đạt chuẩn giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ với quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền học tập của người dân, quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, duy trì kết quả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

24 biên bản hợp tác được trao tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số

Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, 24 biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế đã được ký kết. Nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NH)

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực sức khỏe

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức khai mạc Hội nghị Khoa học sức khỏe với chủ đề “Chăm sóc sức khỏe toàn diện trong kỷ nguyên số”. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 9 và 10/10 với 59 báo cáo khoa học thuộc các lĩnh vực y khoa, răng-hàm-mặt, dược và điều dưỡng.

Sinh viên Học viện Ngân hàng trao đổi, thảo luận trong giờ học. (Ảnh: HVNH)

Gắn đào tạo đại học với nhu cầu doanh nghiệp

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đang đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đến thực hành, nghiên cứu. Qua đó, liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp từng bước đi vào thực chất, gắn đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường.

Các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa với các cơ sở đại học, tổ chức giáo dục quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Các cơ sở giáo dục tích cực kết nối, mở rộng hợp tác, học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số mở ra không gian kết nối các doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đại học, tổ chức giáo dục, các đơn vị phát triển giải pháp. Nhiều hoạt động ký kết, hợp tác đã được thực hiện, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Phiên hội thảo chuyên đề Giáo dục phổ thông. (Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Giá trị của AI phải được chứng minh bằng kết quả học tập

AI đang thay đổi cách dạy học và vận hành nhà trường, nhưng số hóa nhiều hơn chưa đồng nghĩa học sinh học tốt hơn. Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, ngày 8-9/10 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của AI cần được kiểm chứng qua sự tiến bộ về kiến thức, tư duy và năng lực tự học của học sinh.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Hội thảo quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước và quốc tế. (Ảnh: FTU)

Hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo sau đại học chuẩn quốc tế

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế dành cho người học sau đại học (ICGE 2026) với chủ đề "Tái định hình hợp tác trong một thế giới phân mảnh: Bằng chứng từ các doanh nghiệp, thị trường và chính sách".