“Thỏi nam châm” BRICS

Thêm nhiều quốc gia như Azerbaijan, Malaysia, Thái Lan… mới đây nộp đơn xin gia nhập Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS). Vị thế và sức hút ngày càng gia tăng của nhóm này đang thu hút mạnh mẽ sự quan tâm của dư luận, nhất là đối với các nước Nam bán cầu, trong bối cảnh Hội nghị thượng đỉnh BRICS sắp diễn ra cuối tháng 10 tới.
(Ảnh: Getty Images)
(Ảnh: Getty Images)

Kể từ lần mở rộng mang tính bước ngoặt của nhóm BRICS vào tháng 1/2024, ngày càng nhiều quốc gia mong muốn được trở thành một phần của nhóm này. Nhóm BRICS mở rộng được dư luận kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng hơn thúc đẩy tăng trưởng chung, bảo vệ chủ nghĩa đa phương khi quy tụ các thành viên đến từ khắp các châu lục.

Cách đây không lâu, Azerbaijan xác nhận đã chính thức nộp đơn xin gia nhập BRICS, sau khi Chủ tịch luân phiên của BRICS năm nay là Nga lên tiếng ủng hộ nguyện vọng gia nhập nhóm của Azerbaijan. BRICS đặc biệt có sức hút với “các nước Nam bán cầu”, thuật ngữ để chỉ các nước đang phát triển ở khu vực châu Á, châu Phi, Mỹ Latin. Malaysia, Thái Lan vừa gửi đơn đề nghị gia nhập BRICS, trong khi Venezuela bày tỏ hy vọng có thể gia nhập BRICS trong năm nay với tư cách là thành viên chính thức tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra vào tháng 10 tới.

Có thể thấy, việc BRICS cùng nhiều tổ chức quốc tế như Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO)… chủ trương mở rộng, kết nạp thêm thành viên mới phản ánh xu hướng hợp tác và liên kết ngày càng rõ nét trong một thế giới nhiều biến động, khó lường.

Tính chất phức tạp của các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đã đe dọa nghiêm trọng sự phát triển của nhân loại. Hàng loạt cuộc khủng hoảng từ đại dịch Covid-19, các điểm nóng xung đột, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, an ninh mạng… đã khiến yêu cầu hợp tác cùng giải quyết khó khăn trở nên cấp bách.

Trước thực tế này, các thành viên sáng lập của BRICS khẳng định cánh cửa gia nhập nhóm luôn rộng mở. Brazil cho biết, nhóm BRICS sẵn sàng đón chào các thành viên mới, trong khi Ấn Độ tuyên bố, việc mở rộng nhóm nhằm hướng đến mục tiêu thúc đẩy nền kinh tế thế giới tăng trưởng nhanh hơn, giải quyết vấn đề nghèo đói, giáo dục, công nghệ, y tế… cho các nước đang phát triển.

Với đợt mở rộng hồi tháng 1/2024, BRICS được đánh giá là như “hổ mọc thêm cánh”.

Với đợt mở rộng hồi tháng 1/2024, BRICS được đánh giá là như “hổ mọc thêm cánh”. Diễn biến này giúp nâng tầm vị thế và ảnh hưởng của nhóm trên trường quốc tế, đồng thời thể hiện quyết tâm đoàn kết, hợp tác với các quốc gia đang phát triển khác.

Theo Reuters, trước đợt mở rộng nêu trên, nhóm BRICS với năm thành viên gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi đã chiếm đến khoảng 40% dân số thế giới và một phần tư GDP toàn cầu. Việc kết nạp một loạt thành viên mới, trong đó có các nhà sản xuất dầu mỏ lớn của thế giới như Iran, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), giúp nâng cao đáng kể sức mạnh kinh tế và tầm quan trọng trên toàn cầu của BRICS.

Sự đón chào các nền kinh tế đang phát triển gia nhập nhóm cũng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của các nền kinh tế này trong trật tự thế giới mới. Trở thành một phần của BRICS, các nước sẽ tiếp cận những thị trường đầu tư mới, giúp đa dạng hóa nền kinh tế và giảm rủi ro do phụ thuộc vào một số đối tác thương mại. Hiện tại nhóm này đang nỗ lực tạo ra hệ thống thanh toán riêng.

Tuy nhiên, không phải sự mở rộng khối nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Và nhóm BRICS mở rộng còn phải trải qua một chặng đường dài phía trước để tạo dựng sự thống nhất, liên kết chặt chẽ nội khối. Sự chênh lệch về mức độ phát triển hay khác biệt về lợi ích giữa các thành viên cũ, mới chắc chắn sẽ làm nảy sinh nhiều vấn đề trong nhóm.

Giữ chức Chủ tịch luân phiên của BRICS năm 2024 trong bối cảnh nhóm này có sự gia tăng đột phá về số lượng thành viên, Nga tuyên bố sẽ nỗ lực bảo đảm rằng nhóm hỗ trợ các thành viên mới nhanh chóng hòa nhập. Hội nghị thượng đỉnh BRICS vào tháng 10 tới tại Kazan, Nga sẽ tập trung vào tăng cường các mối quan hệ đối tác về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa, nhân đạo, đồng thời thúc đẩy các hành động tập thể để cùng giải quyết thách thức toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.