“Thỏi nam châm” BRICS

Thêm nhiều quốc gia như Azerbaijan, Malaysia, Thái Lan… mới đây nộp đơn xin gia nhập Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS). Vị thế và sức hút ngày càng gia tăng của nhóm này đang thu hút mạnh mẽ sự quan tâm của dư luận, nhất là đối với các nước Nam bán cầu, trong bối cảnh Hội nghị thượng đỉnh BRICS sắp diễn ra cuối tháng 10 tới.
(Ảnh: Getty Images)
(Ảnh: Getty Images)

Kể từ lần mở rộng mang tính bước ngoặt của nhóm BRICS vào tháng 1/2024, ngày càng nhiều quốc gia mong muốn được trở thành một phần của nhóm này. Nhóm BRICS mở rộng được dư luận kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng hơn thúc đẩy tăng trưởng chung, bảo vệ chủ nghĩa đa phương khi quy tụ các thành viên đến từ khắp các châu lục.

Cách đây không lâu, Azerbaijan xác nhận đã chính thức nộp đơn xin gia nhập BRICS, sau khi Chủ tịch luân phiên của BRICS năm nay là Nga lên tiếng ủng hộ nguyện vọng gia nhập nhóm của Azerbaijan. BRICS đặc biệt có sức hút với “các nước Nam bán cầu”, thuật ngữ để chỉ các nước đang phát triển ở khu vực châu Á, châu Phi, Mỹ Latin. Malaysia, Thái Lan vừa gửi đơn đề nghị gia nhập BRICS, trong khi Venezuela bày tỏ hy vọng có thể gia nhập BRICS trong năm nay với tư cách là thành viên chính thức tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra vào tháng 10 tới.

Có thể thấy, việc BRICS cùng nhiều tổ chức quốc tế như Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO)… chủ trương mở rộng, kết nạp thêm thành viên mới phản ánh xu hướng hợp tác và liên kết ngày càng rõ nét trong một thế giới nhiều biến động, khó lường.

Tính chất phức tạp của các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đã đe dọa nghiêm trọng sự phát triển của nhân loại. Hàng loạt cuộc khủng hoảng từ đại dịch Covid-19, các điểm nóng xung đột, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, an ninh mạng… đã khiến yêu cầu hợp tác cùng giải quyết khó khăn trở nên cấp bách.

Trước thực tế này, các thành viên sáng lập của BRICS khẳng định cánh cửa gia nhập nhóm luôn rộng mở. Brazil cho biết, nhóm BRICS sẵn sàng đón chào các thành viên mới, trong khi Ấn Độ tuyên bố, việc mở rộng nhóm nhằm hướng đến mục tiêu thúc đẩy nền kinh tế thế giới tăng trưởng nhanh hơn, giải quyết vấn đề nghèo đói, giáo dục, công nghệ, y tế… cho các nước đang phát triển.

Với đợt mở rộng hồi tháng 1/2024, BRICS được đánh giá là như “hổ mọc thêm cánh”.

Với đợt mở rộng hồi tháng 1/2024, BRICS được đánh giá là như “hổ mọc thêm cánh”. Diễn biến này giúp nâng tầm vị thế và ảnh hưởng của nhóm trên trường quốc tế, đồng thời thể hiện quyết tâm đoàn kết, hợp tác với các quốc gia đang phát triển khác.

Theo Reuters, trước đợt mở rộng nêu trên, nhóm BRICS với năm thành viên gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi đã chiếm đến khoảng 40% dân số thế giới và một phần tư GDP toàn cầu. Việc kết nạp một loạt thành viên mới, trong đó có các nhà sản xuất dầu mỏ lớn của thế giới như Iran, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), giúp nâng cao đáng kể sức mạnh kinh tế và tầm quan trọng trên toàn cầu của BRICS.

Sự đón chào các nền kinh tế đang phát triển gia nhập nhóm cũng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của các nền kinh tế này trong trật tự thế giới mới. Trở thành một phần của BRICS, các nước sẽ tiếp cận những thị trường đầu tư mới, giúp đa dạng hóa nền kinh tế và giảm rủi ro do phụ thuộc vào một số đối tác thương mại. Hiện tại nhóm này đang nỗ lực tạo ra hệ thống thanh toán riêng.

Tuy nhiên, không phải sự mở rộng khối nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Và nhóm BRICS mở rộng còn phải trải qua một chặng đường dài phía trước để tạo dựng sự thống nhất, liên kết chặt chẽ nội khối. Sự chênh lệch về mức độ phát triển hay khác biệt về lợi ích giữa các thành viên cũ, mới chắc chắn sẽ làm nảy sinh nhiều vấn đề trong nhóm.

Giữ chức Chủ tịch luân phiên của BRICS năm 2024 trong bối cảnh nhóm này có sự gia tăng đột phá về số lượng thành viên, Nga tuyên bố sẽ nỗ lực bảo đảm rằng nhóm hỗ trợ các thành viên mới nhanh chóng hòa nhập. Hội nghị thượng đỉnh BRICS vào tháng 10 tới tại Kazan, Nga sẽ tập trung vào tăng cường các mối quan hệ đối tác về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa, nhân đạo, đồng thời thúc đẩy các hành động tập thể để cùng giải quyết thách thức toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.