Cơ quan chức năng có thẩm quyền của Thành phố Hồ Chí Minh vừa có cuộc đánh giá, phân hạng sản phẩm của Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) thành phố đợt 2 năm 2026.
10 sản phẩm tiềm năng 5 sao
Trong đợt này, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP thành phố (Hội đồng) đã tiếp nhận 77 sản phẩm của 25 chủ thể thuộc 18 xã, phường. Trong đó, 33 sản phẩm đăng ký mới, 31 sản phẩm đánh giá lại và 13 sản phẩm đề nghị nâng hạng. Qua rà soát, có 40 sản phẩm của 16 chủ thể đủ cơ sở đưa ra Hội đồng đánh giá, chấm điểm. Kết quả, 25 sản phẩm đạt khung 3 sao, 5 sản phẩm đạt 4 sao và 10 sản phẩm đạt từ 90 điểm trở lên.
Theo quy định, sản phẩm 3 sao và 4 sao thuộc thẩm quyền công nhận của thành phố. Nhóm sản phẩm đạt từ 90 điểm sẽ tiếp tục được hoàn thiện hồ sơ, trình cấp quốc gia xem xét, công nhận hạng OCOP 5 sao.
Theo bà Phạm Vũ Hồng Minh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố), trong 37 sản phẩm chưa đủ cơ sở trình Hội đồng trong đợt này tồn tại những hạn chế về sở hữu trí tuệ, nguồn nguyên liệu, vai trò của chủ thể trong tổ chức sản xuất, tính thống nhất của hồ sơ và tài liệu minh chứng.
Cụ thể, một số sản phẩm chưa chứng minh đầy đủ quyền sở hữu hoặc sử dụng nhãn hiệu; chưa làm rõ nguồn gốc, tỷ lệ và tính ổn định của nguyên liệu. Với sản phẩm có khâu gia công, chủ thể phải chứng minh rõ trách nhiệm kiểm soát chất lượng và quyền đối với sản phẩm. Một số hồ sơ cũng chưa thống nhất tên chủ thể, địa điểm sản xuất, sản phẩm đăng ký hoặc còn thiếu minh chứng về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, doanh thu và thị trường.
Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố sẽ phối hợp các địa phương hướng dẫn các chủ thể sản phẩm OCOP tiếp tục bổ sung, khắc phục những thiếu sót để tham gia đợt đánh giá tiếp theo. Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn Vũ Ngọc Đăng cho biết: Nhóm 10 sản phẩm OCOP có tiềm năng 5 sao cần phải được thẩm định kỹ càng, chặt chẽ. Đây là việc cần thiết nếu thành phố muốn xây dựng sản phẩm OCOP đủ sức đi xa hơn, hướng đến hội nhập và khẳng định thương hiệu trên thị trường.
“Cả nước hiện có hơn 150 sản phẩm OCOP 5 sao. Sẽ là kết quả rất đáng mừng nếu 10 sản phẩm của thành phố được công nhận 5 sao. Một số sản phẩm được đánh giá có nhiều lợi thế như sản phẩm từ dừa nước Vietnipa (xã Bình Khánh), sơn mài Tư Bốn (phường Chánh Hiệp), hồ tiêu Bầu Mây (xã Hòa Hiệp), yến đảo Cần Giờ (xã Cần Giờ). Đây là những sản phẩm đã có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, tạo nhiều việc làm ổn định, có yếu tố thân thiện với môi trường và có khả năng đáp ứng nhiều tiêu chí của chương trình”, ông Đăng cho biết thêm.
Hướng tới thị trường quốc tế
Ông Vũ Ngọc Đăng cho biết: Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đang tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố xây dựng Đề án phát triển sản phẩm OCOP trên địa bàn thành phố. Quan điểm xuyên suốt của thành phố là không chạy theo số lượng mà tập trung nâng chất lượng, giá trị và khả năng phát triển lâu dài của từng sản phẩm. Do vậy, cơ quan chức năng chuyên môn sẽ làm việc cẩn trọng dù tiến độ có chậm, để bảo đảm chất lượng từng sản phẩm.
Không chỉ kiểm tra kỹ hồ sơ mà cơ quan chuyên môn còn trực tiếp xuống địa bàn hướng dẫn chủ thể, phối hợp các đơn vị tư vấn để tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình hoàn thiện sản phẩm OCOP. Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cũng được mời tổ chức tập huấn cho cán bộ cấp xã, nhằm giúp địa phương nắm rõ hơn yêu cầu của Bộ tiêu chí mới.
Ông Đăng chia sẻ thêm: Theo Bộ tiêu chí mới, “câu chuyện sản phẩm” chiếm 35 điểm trên tổng số 100 điểm. Vì vậy, các chủ thể cần làm rõ quá trình hình thành, giá trị đặc trưng, mối liên hệ với địa phương, cộng đồng và vùng nguyên liệu. Đây không chỉ là tiêu chí để chấm điểm mà còn là nền tảng để kết nối OCOP với văn hóa, du lịch; qua đó, giúp sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận khách du lịch và thị trường quốc tế.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Minh Thạnh cho biết: Thành phố kỳ vọng 10 sản phẩm đạt từ 90 điểm sẽ là những sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên của thành phố (sau khi được Hội đồng cấp quốc gia đánh giá, công nhận). Dự kiến, hồ sơ những sản phẩm này sẽ được hoàn thiện để tham gia cuộc đánh giá cấp quốc gia vào tháng 12/2026.
Đồng chí Bùi Minh Thạnh yêu cầu các chủ thể có sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao chuẩn bị video về quá trình sản xuất để bổ sung hồ sơ trình cấp quốc gia. Những sản phẩm chưa đủ điều kiện trong đợt này tiếp tục được hướng dẫn hoàn thiện để xem xét lại vào tháng 10/2026. Các sản phẩm đã đạt 3 sao, 4 sao cũng cần tiếp tục nâng cao chất lượng, hoàn thiện tiêu chí để hướng tới nâng hạng.
Theo đồng chí Bùi Minh Thạnh, chương trình OCOP của thành phố không chạy theo số lượng, mà phải bảo đảm chất lượng và hiệu quả. Với lợi thế về thị trường, hệ thống phân phối, thương mại điện tử và giao thương quốc tế, việc phát triển sản phẩm OCOP chất lượng cao ở thành phố được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.
Mục tiêu đặt ra không những là tạo ra những sản phẩm OCOP có chất lượng mà còn đưa hàng hóa đến người tiêu dùng trong nước và từng bước vươn ra thị trường quốc tế. Muốn vậy, sản phẩm phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao, có thương hiệu và khả năng cạnh tranh bền vững.
