ĐỘT PHÁ TỪ ẨM THỰC TẠO SẢN PHẨM DU LỊCH MŨI NHỌN

Nếu kinh tế đêm là một hệ sinh thái, ẩm thực có thể xem là một trong những phần dễ nhận diện nhất của hệ sinh thái ấy. Với những món ăn đã được thế giới biết đến như phở, bánh mì, cùng sự giao thoa ẩm thực đa vùng miền và quốc tế, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước hình thành các không gian ẩm thực chuyên đề và những tuyến đường đặc sắc như Phan Xích Long, Hồ Thị Kỷ hay phố thương mại, ẩm thực Sky Garden.

Sự phát triển của các không gian này không chỉ đa dạng hóa sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian chi tiêu mà còn tạo ra môi trường sinh hoạt, giải trí và mua sắm phù hợp với một đô thị hiện đại.

Thời gian qua, hệ thống hạ tầng hoàn thiện cùng sức hút từ các tuyến phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bùi Viện và khu vực chợ Bến Thành đang tạo đà cho kinh tế đêm phát triển. Để đáp ứng nhu cầu trải nghiệm đời sống địa phương của khách quốc tế, nhiều hàng quán tại trung tâm thành phố đã chủ động thay đổi mô hình hoạt động. Thay vì chỉ phục vụ đơn giản, các nhà hàng, quán ăn đã mở rộng thực đơn với nhiều món ăn đường phố, đặc sản vùng miền, kết hợp phục vụ bia hơi và kéo dài thời gian mở cửa đến khuya. Sự chuyển đổi đồng loạt này, kết hợp cùng các tổ hợp ẩm thực-giải trí đa dạng, đã mang lại trải nghiệm ăn uống đêm phong phú và giữ chân du khách lâu hơn.

Theo Hiệp hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, ẩm thực ban đêm cần được xác định là một trong những sản phẩm mũi nhọn của du lịch Thành phố Hồ Chí Minh. Việc du khách ngồi thư giãn, thưởng thức bữa tối, nhâm nhi một ly bia và ngắm nhịp sống sôi động trên các tuyến phố vào ban đêm là trải nghiệm không phải điểm đến nào cũng có. Nhưng để ẩm thực thực sự trở thành sản phẩm du lịch mũi nhọn, chất lượng phải đi cùng trải nghiệm. Vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng món ăn, dịch vụ và môi trường an ninh, an toàn, văn minh vẫn là những điều kiện không thể thiếu.

Khi các cơ sở kinh doanh ẩm thực liên kết với doanh nghiệp lữ hành, những điểm ăn uống riêng lẻ có thể trở thành một phần của chuỗi cung ứng dịch vụ hoàn chỉnh, qua đó khai thác tốt hơn nguồn thu từ khách du lịch vào ban đêm.

HÓA GIẢI THÁCH THỨC ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Dư địa lớn nhưng kinh tế đêm tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Một trong những rào cản nằm ở tư duy quản lý và khung pháp lý. Trong thời gian dài, các hoạt động ban đêm thường được nhìn chủ yếu dưới góc độ quản lý trật tự, an ninh. Những quy định cứng về giờ giấc hoạt động vì thế có thể làm giảm sức hấp dẫn của dịch vụ đêm, đồng thời hạn chế khả năng sáng tạo và đầu tư của doanh nghiệp.

Kinh tế đêm cũng đặt ra những thách thức về quản trị đô thị. Giao thông cục bộ, tiếng ồn, rác thải, an toàn thực phẩm và nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội đều là những vấn đề cần được tính toán ngay từ đầu. Nếu thiếu cơ chế quản lý chuyên nghiệp và phối hợp liên ngành chặt chẽ, những mặt trái ấy có thể tác động trực tiếp đến hình ảnh đô thị.

Một hạn chế khác là sự thiếu liên kết về không gian và đầu tư hạ tầng đồng bộ. Các khu vực hoạt động ban đêm như Bùi Viện, Nguyễn Huệ hay các chợ đêm vẫn mang tính đơn lẻ, chưa tạo được một chuỗi giá trị khép kín. Hạ tầng hỗ trợ như chiếu sáng nghệ thuật, giao thông công cộng ban đêm, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng hay các thiết chế văn hóa cũng cần được đầu tư tương xứng với yêu cầu của một nền kinh tế đêm quy mô lớn.

Theo định hướng của Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian tới ngành du lịch sẽ tiếp tục khai thác không gian phát triển mới sau mở rộng địa giới, phát triển hệ sinh thái du lịch đa trung tâm, kết hợp du lịch đô thị, biển, nghỉ dưỡng, sinh thái, cộng đồng và kinh tế đêm.

Để làm được điều đó, kinh tế đêm cần được đặt trong một chiến lược tổng thể, dài hạn và nhất quán, gắn với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội và quy hoạch không gian đô thị. Thành phố có thể xác định những khu vực ưu tiên, phân bổ chức năng phù hợp giữa khu phố di sản, văn hóa, khu giải trí thương mại hiện đại hay những tổ hợp ven sông gắn với du lịch và cảnh quan.

Cùng với quy hoạch là cơ chế khuyến khích đầu tư, thủ tục hành chính thuận lợi và những mô hình thử nghiệm phù hợp để doanh nghiệp có thêm không gian sáng tạo.

Công nghệ số cũng cần trở thành một phần của quản trị kinh tế đêm. Camera thông minh, trung tâm điều hành đô thị và dữ liệu thời gian thực có thể hỗ trợ lực lượng chức năng trong bảo đảm an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường và an toàn cho người dân, du khách. Nhưng cốt lõi của kinh tế đêm không nằm ở sự ồn ào hay tiêu dùng thuần túy, đó phải là trải nghiệm.