Sáng 25/9, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương; lịch sử truyền thống ban, ngành, đoàn thể trong bối cảnh mới”.
Chủ trì hội thảo gồm các đồng chí: Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Danh Tiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Trình bày đề dẫn hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Đối với lịch sử Đảng bộ địa phương, vấn đề đặt ra là phải xác định đúng đối tượng, phạm vi, mốc thời gian, tên gọi và phương pháp xử lý mối quan hệ giữa lịch sử của các đơn vị trước sắp xếp với lịch sử của đơn vị mới, bảo đảm tính liên tục và kế thừa của lịch sử.
Đối với lịch sử truyền thống các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức, bộ máy cũng đặt ra yêu cầu xác định đúng đối tượng, phạm vi nghiên cứu, lịch sử của các tổ chức tiền thân và làm rõ sự kế thừa truyền thống trong tổ chức mới.
“Thực tiễn cho thấy, giữa các địa phương, cơ quan, đơn vị còn có sự khác nhau về tiến độ biên soạn, hệ thống tư liệu, mốc thời gian, cách xác định sự kiện, nhân vật và phương thức tổ chức thực hiện. Đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng, nhất là ở cơ sở, cũng có sự thay đổi, trong khi yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Điều đó đặt ra nhu cầu phải tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và từng bước thống nhất về nhận thức, quan điểm, phương pháp và cách làm”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình phát biểu.
Đồng chí Lê Hải Bình cho biết thêm, việc sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền và giáo dục lịch sử Đảng.
Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để chúng ta nhìn lại phương pháp, cách thức tổ chức và hiệu quả của công tác lịch sử Đảng trong điều kiện mới. Điều quan trọng là, phải thống nhất nhận thức: Địa giới có thể thay đổi, tổ chức có thể thay đổi, nhưng lịch sử không đứt đoạn. Những giá trị lịch sử và truyền thống được hình thành qua các thời kỳ lịch sử cần được nhận diện, bảo tồn và kế thừa; đồng thời, những vấn đề mới do thực tiễn đặt ra cũng cần được nghiên cứu, lý giải một cách khoa học.
Phát biểu chào mừng hội thảo, đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng giữ vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, góp phần nâng cao nhận thức, giáo dục truyền thống cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, nhân dân vào sự nghiệp đổi mới.
Hiện nay, việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp dẫn đến sự thay đổi về cơ cấu, tên gọi tổ chức các cấp, ban, bộ, ngành trong cả nước. Thực tế này đặt ra nhiều vấn đề mới cần thống nhất trong nhận thức và quan điểm chỉ đạo đối với công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng.
Trong đó, việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ, đoàn thể các cấp giai đoạn trước hợp nhất; đổi mới phương pháp tiếp cận, bố trí nguồn lực; xây dựng bộ tài liệu sau hợp nhất; cũng như sưu tầm, bảo quản tư liệu trong bối cảnh mới là những nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp thiết.
Đồng chí Lê Minh Hải, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Bắc Ninh cho biết, bên cạnh những thuận lợi và kết quả bước đầu sau sáp nhập đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ cấp xã vẫn đứng trước không ít khó khăn.
Đặc biệt sau sắp xếp, khối lượng công việc ở cơ sở tăng mạnh cũng ảnh hưởng tới tiến độ triển khai công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử của địa phương; năng lực chuyên môn của cán bộ phụ trách tham mưu về công tác lịch sử Đảng còn thiếu, nhiều địa phương không đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới. Việc nghiên cứu khoa học về lịch sử còn ít, công tác ứng dụng chuyển đổi số trong công tác nghiên cứu, biên soạn, lưu trữ còn hạn chế.
Theo đồng chí Lý Ngọc Định, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy An Giang, khó khăn hiện nay không phải thiếu kinh phí, mà là thiếu căn cứ thống nhất để xác định mức chi cho công tác lịch sử Đảng. Khi chưa có hướng dẫn riêng của Trung ương, địa phương gặp khó trong lập dự toán, bố trí kinh phí, thẩm định và thanh quyết toán; cơ quan tài chính cũng thiếu một cơ sở chung để đánh giá tính hợp lý của từng khoản chi.
Đồng chí Lý Ngọc Định đề xuất Trung ương cần sớm nghiên cứu ban hành quy định hoặc hướng dẫn thống nhất về cơ chế tài chính và định mức chi đặc thù cho công tác lịch sử Đảng, tạo căn cứ để các địa phương xây dựng dự toán và ban hành quy định cụ thể.
Ngoài ra, các ý kiến tại hội thảo đã tập trung làm rõ những vấn đề mới về nhận thức, đối tượng, phạm vi, tư liệu, phương pháp nghiên cứu; cách thức tổ chức lực lượng nghiên cứu, biên soạn các công trình lịch sử trong điều kiện mới.
Theo Ban tổ chức, hội thảo đã đạt được mục tiêu đề ra là thống nhất bước đầu về nhận thức và cách làm, đồng thời nhận diện rõ hơn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn và tháo gỡ trong thực tiễn.
Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện nhận thức, phương pháp và cách thức tổ chức thực hiện công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng trong thời gian tới.
