Bệnh viện Nhân dân Gia Định vừa cho một bé trai sinh non xuất viện sau 12 ngày điều trị. Khi chào đời, trẻ bị suy hô hấp, da khô nứt và căng bóng, mi mắt lộn ra ngoài, môi bị kéo căng khiến việc bú gặp khó khăn. Sau một tuần chăm sóc, da và mắt của trẻ dần cải thiện, hô hấp ổn định, đến ngày xuất viện, trẻ đã ăn sữa hoàn toàn.
Dù vậy, trẻ vẫn cần được chăm sóc da, theo dõi và tái khám sau khi trở về nhà. Các biểu hiện ban đầu khiến bác sĩ nghĩ đến bệnh vảy cá bẩm sinh, hướng đến vảy cá dạng phiến, một bệnh da hiếm có liên quan đến yếu tố di truyền. Bác sĩ cho biết, việc da bớt khô và bong tróc mới là kết quả điều trị ban đầu, chưa thể xem là bệnh đã khỏi.
Ngày 6/9, chị T.T.H.N sinh năm 1981, mang thai 35 tuần hai ngày, nhập viện trong tình trạng vỡ ối, thai nằm ngang. Sau đó bé trai nặng 3,1kg chào đời bằng phương pháp mổ lấy thai. Sau thời gian da kề da với mẹ, trẻ được chuyển về khoa bệnh lý sơ sinh để hỗ trợ hô hấp và theo dõi những bất thường ở trên da, mắt và môi.
Nhớ lại thời điểm mới gặp con, chị N. nói: “Tôi vui lắm vì cuối cùng cũng được gặp con nhưng khi thấy da con khác với những em bé bình thường, mắt và môi cũng bị ảnh hưởng, tôi rất lo, không biết con mắc bệnh gì và có điều trị được không”.
Qua thăm khám, bác sĩ nhận thấy trẻ có các biểu hiện của bệnh vảy cá bẩm sinh. Bệnh có thể xuất hiện ngay sau sinh với tình trạng da khô, căng bóng, bong vảy hoặc được bao phủ bởi một lớp màng. Da kéo căng có thể làm mi mắt lộn ra ngoài, ảnh hưởng đến mắt; môi bị kéo khiến trẻ khó ngậm bắt vú và bú kém.
Da của trẻ sơ sinh có nhiệm vụ giữ nước, điều hòa thân nhiệt và ngăn tác nhân gây nhiễm trùng xâm nhập. Ở trẻ sinh non, lớp bảo vệ này vốn chưa phát triển hoàn chỉnh, vì thế khi da tiếp tục khô, nứt hoặc bong tróc vì bệnh bẩm sinh, trẻ dễ mất nước, khó giữ ấm và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Trần Thị Huyền Dung, Phó Trưởng khoa điều hành Khoa bệnh lý sơ sinh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định giải thích: “Tổn thương hàng rào bảo vệ da có thể làm trẻ mất nước, rối loạn thân nhiệt và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Với trẻ sinh non, việc chăm sóc da càng phải được thực hiện cẩn thận và đúng hướng dẫn”.
Trong 12 ngày nằm viện, trẻ được hỗ trợ thở, giữ ấm, theo dõi lượng nước cùng các chỉ số cần thiết. Nhân viên y tế thường xuyên dưỡng ẩm, kiểm tra mức độ khô và bong tróc của da, theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng. Mi mắt được chăm sóc để hạn chế tổn thương mắt. Khả năng bú và lượng sữa trẻ tiếp nhận cũng được đánh giá hằng ngày.
Những chuyển biến tích cực xuất hiện sau một tuần khi da trẻ bớt khô, mắt cải thiện, trẻ tự thở ổn định và dần bú tốt hơn. “Mỗi ngày, tôi đều mong được nghe bác sĩ nói con có tiến triển. Khi nhìn thấy da con dần cải thiện, con bú được, hô hấp ổn định, tôi mới nhẹ lòng”, người mẹ chia sẻ.
Theo bác sĩ Huyền Dung, bệnh vảy cá bẩm sinh gồm nhiều thể và mức độ khác nhau. Một số trẻ gặp khó khăn mở mắt, miệng hoặc vận động do da bị kéo căng. Vì vậy, bác sĩ phải theo dõi toàn thân, thay vì chỉ xử lý phần da nhìn thấy bên ngoài.
Sau khi trẻ xuất viện, gia đình cần tiếp tục dưỡng ẩm theo hướng dẫn, quan sát khả năng bú, nhịp thở, thân nhiệt và các thay đổi trên da. Cha mẹ không nên tự sử dụng thuốc, kem bôi hoặc sản phẩm dân gian. Bác sĩ đặc biệt lưu ý việc dùng thuốc bôi chứa corticoid khi chưa có chỉ định, vì thuốc có thể gây tác dụng bất lợi và làm thay đổi biểu hiện của tổn thương.
“Khi thấy trẻ sơ sinh có da căng bóng, khô nhiều, bong vảy, đỏ, nứt hoặc thay đổi màu sắc, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân, không tự điều trị tại nhà”, bác sĩ Huyền Dung khuyến cáo. Trẻ cũng cần được đưa trở lại bệnh viện nếu bú kém, sốt, hạ thân nhiệt, khó thở hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường khác.
Ca bệnh này đặt ra một lưu ý quan trọng đó là bất thường ngoài da ở trẻ sơ sinh có thể liên quan đến nhiều chức năng của cơ thể. Vì thế, nhận biết sớm giúp nhân viên y tế đồng thời bảo vệ da, mắt, hỗ trợ hô hấp và dinh dưỡng, kiểm soát nguy cơ mất nước, nhiễm trùng. Chính sự theo dõi đều đặn của gia đình và hướng dẫn chuyên môn từ cơ sở y tế sẽ quyết định chất lượng chăm sóc trong chặng đường tiếp theo.
