Thanh âm gọi Tết

Thanh âm gọi Tết

Tiếng bánh xe và âm thanh buổi chợ sớm nay dậy lên trong lòng tôi một nỗi nhớ. Ngày xưa cứ gần Tết là tiếng gà lại râm ran khắp cái xóm nhỏ khiến tôi nôn nao không ngủ được, chỉ mong trời mau sáng để được đi chợ.

Gần về sáng, tiếng bánh xe lép nhép lăn trên mặt đường của những người đi chợ sớm làm tôi tỉnh giấc. Có vẻ như mùa đông đang lặng lẽ lê những bước chân cuối cùng qua cửa. Sắp Tết rồi, những xe hàng rau, hoa quả, hàng bán đồ Tết đến chợ trước nhà tôi sớm hơn thường lệ, mong tìm được một chỗ ngồi tốt. Chắc ai cũng chờ đợi phiên chợ đông vui, buôn bán đắt hàng.

“Mọc giữa dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc. Ơi con chim chiền chiện, hót chi mà vang trời…”, ông già nhà bên dậy sớm mở tivi, có lẽ người già nên ít ngủ. Bài hát quen thuộc ấy từng khiến trái tim của một đứa trẻ như tôi hân hoan, ngay cả bây giờ cũng thế. Tôi thấy mình như đang nằm trong gian nhà cũ kỹ của mấy chục năm về trước, lắng tai nghe từng giọt âm thanh tuôn chảy từ chiếc đài con bé tí, thấy lòng mình rạo rực và muốn vùng dậy chạy ngay ra sân lúc trời chưa sáng rõ, cảm giác như nghe thấy tiếng bước chân mùa xuân đang đến rất gần. Ngày đó, những buổi học cuối cùng trong năm trước khi được nghỉ Tết đối với tôi thật hết sức dài và buồn chán. Hôm nào cũng nhẩm đếm xem mấy ngày nữa thì được nghỉ Tết.

image-2.jpg
Tết đoàn viên bên nếp nhà đơn sơ - tranh sử dụng công nghệ AI của tác giả Nguyễn Công Cường.

Hồi ấy quãng độ hơn 5 giờ sáng, Đài Tiếng nói Việt Nam sau mục Thể dục buổi sáng sẽ có phát một bài hát. Bố tôi hay thức dậy rất sớm và mở đài nghe. Những ngày giáp Tết thì các bài hát về mùa xuân sẽ được phát liên tục. Giai điệu thần kỳ của nó khiến tôi tỉnh táo và có thêm động lực vùng dậy ra khỏi chăn ấm. Tôi đã thuộc, hát theo và yêu mến chúng như một người trưởng thành vậy.

Thời gian khá dài sau đó, mỗi khi nghe thấy chúng vang lên ở đâu đó, bất kể từ cái radio bé tí để trên đầu giường, từ chiếc loa truyền thanh treo trên cây xoan đầu ngõ, hay sau này là trên chiếc tivi màn hình màu hiện đại, tôi lại thấy mình đang lâng lâng giữa đất trời mùa xuân. Tôi sẽ thấy khứu giác mình tràn ngập hương trầm ngây ngất trong một buổi sáng đầu năm, thấy mùi thơm của gạo nếp gói trong lá dong xanh, thứ mùi chỉ cảm nhận thấy ở trên chiếc bánh chưng “nhà làm”. Lúc ấy tôi cũng thấy mình đang mặc quần áo tinh tươm thơm mùi vải mới, hân hoan chạy trên sân đình rộn ràng chiêng trống và rực rỡ cờ hoa cùng chúng bạn với những đồng tiền nhỏ vừa được mừng tuổi còn mới cứng “cạo râu” đang sột soạt trong túi. Thấy mình đang trong ngôi nhà cũ một đêm đầu xuân, hạnh phúc ngồi bên cây đèn dầu sáng choang nghe người lớn kể những câu chuyện vui vẻ. Cây đèn ấm áp làm vạn vật lung linh, nó chỉ được mang ra thắp vào mỗi dịp Tết, sau đó lại lau chùi sạch sẽ, cất cẩn thận trong góc chiếc tủ kính như một vật trang trí có giá trị của gia đình mỗi khi ngày Tết đã đi qua.

trich-dan-1-2409.png

Tôi cũng chẳng thể nào quên được tiếng máy bơm tát ao cá để chia cho bà con nông dân mỗi dịp xuân về. Tiếng máy bơm xình xịch thâu đêm vẳng về từ những bờ ao ngoài đầu ngõ gắn bó với thế hệ chúng tôi những ngày tháng đã xa ấy. Nó báo cho chúng tôi biết rằng, những ngày Tết vui tươi hạnh phúc với thật nhiều niềm vui và các món ăn ngon đang tới. Dù chỉ vẳng về trong gió từ phía bờ ao nhưng cũng đủ làm cho chúng tôi thao thức trằn trọc trong những đêm cuối cùng của tháng Chạp.

Làng tôi thuần nông nên quanh năm suốt tháng, người làng gắn bó với đồng ruộng, ao chuôm. Những ao cá được chăm nom suốt cả năm trời, lũ cá ăn cỏ ăn bèo nên chậm lớn, chỉ đến Tết mới được tát ao bắt cá chia cho bà con. Ngày hợp tác bơm nước ao tát cá đúng là ngày hội, trẻ con người lớn trong xóm đứng quanh bờ ao chờ nước cạn. Mầu khói xanh lơ mang mùi khen khét của dầu máy cùng tiếng nổ giòn giã của chiếc máy bơm huyền thoại ấy khó mà phai nhạt trong trí óc tôi.

image-3.jpg
Mùa xuân bình yên trên khúc sông quê - tranh sử dụng công nghệ AI của tác giả Nguyễn Công Cường.

Nhớ về những thanh âm xưa cũ, đôi khi tôi vẫn thấy lòng mình chùng xuống. Vẫn biết có gì đâu mà cứ thương mãi cái thời xa xưa ấy. Thế nhưng dường như nó cho tôi một khoảng lặng. Một khoảng lặng để lòng yên ổn hơn. Giờ đã chẳng còn chiếc đài con bé tí, chẳng còn tiếng máy bơm thâu đêm tát ao bắt cá, cũng thật hiếm hoi mới bắt gặp một tiếng gà nhưng những giai điệu về mùa xuân vẫn còn mãi, tôi có thể nghe lại chúng bất cứ khi nào muốn. Nghe để thấy đời an yên, hạnh phúc…

Có thể bạn quan tâm

Nối dòng di sản

Nối dòng di sản

Không phải ngẫu nhiên mà Việt Nam có tới 4 cái tên được UNESCO vinh danh Di sản thế giới chỉ trong năm 2025. Không phải ngẫu nhiên mà dải đất hình chữ S được Giải thưởng Du lịch Thế giới 2025 lần thứ 6 xướng tên “Điểm đến di sản hàng đầu thế giới” và lần thứ 3 giữ vị trí “Điểm đến Di sản hàng đầu châu Á”.

Tổng Bí thư gặp mặt đoàn kiều bào tiêu biểu về tham dự chương trình Xuân Quê hương 2026. (Ảnh: Đăng Khoa)

Xuân Quê hương 2026 - Khơi dậy niềm tự hào của những người con xa xứ trước vận hội mới của đất nước

Xuân Quê hương 2026 khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của những người con xa xứ trước vận hội mới của đất nước. Với định hướng chiến lược từ Đại hội XIV của Đảng và sự gắn kết giữa trong nước cùng cộng đồng kiều bào, khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng đang trở thành hành động chung.

“Hạt ngọc” đâu chỉ của trời

“Hạt ngọc” đâu chỉ của trời

Giữa những cánh đồng lúa–tôm đang vào vụ thu hoạch ở An Giang, niềm vui no ấm hiện rõ trên gương mặt người nông dân. “Hạt ngọc” năm nay chắc, mẩy, thơm - không chỉ nhờ trời đất ưu ái, mà còn nhờ sự bền bỉ của bàn tay lao động và khối óc sáng tạo.

Nhớ xôi ngon Hà Nội

Nhớ xôi ngon Hà Nội

Gốc gác của xôi truyền thống là xôi trắng, chỉ là gạo nếp thổi chín. Sau này, đỗ xanh, đỗ đen, sen, lạc, vừng… gấc, dừa… được thêm vào, tạo nên sự đa dạng của các món xôi thơm ngon.

Tình người trong sóng dữ

Tình người trong sóng dữ

Dưới những dòng nước phẳng lặng vẫn luôn ẩn chứa những nỗi đau thắt. Đội cứu hộ cứu nạn 116 đã chứng kiến quá nhiều nỗi đau của các gia đình mất người thân. Công việc của họ, phần lớn lại là đi tìm những người không còn cơ hội trở về.

[Podcast] Giữ trọn hồn Việt qua tục cúng Tất niên

[Podcast] Giữ trọn hồn Việt qua tục cúng Tất niên

Tục cúng Tất niên là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, diễn ra vào ngày cuối cùng của năm âm lịch (29 hoặc 30 Tết). Nghi lễ nhằm tổng kết năm cũ, dọn dẹp bàn thờ, mời gia tiên về ăn Tết và cầu mong năm mới bình an, thịnh vượng.

Bản lĩnh nước Nam vươn mình hội nhập

Bản lĩnh nước Nam vươn mình hội nhập

Trong buổi giao thời đầu thế kỷ XX, khi trật tự cũ sụp đổ mà con đường mới chưa hình thành rõ ràng, nhiều bậc trí giả nước Nam đã cùng chung một thao thức: Dân tộc này phải dựa vào đâu để tồn tại và vươn lên? Câu trả lời trước hết ở con người, ở quốc hồn, ở sĩ khí và ý thức dân tộc.

80 năm - Cuộc hành trình bất tử

80 năm - Cuộc hành trình bất tử

80 năm là cả một đời người nhưng chỉ là một cái chớp mắt trong dòng chảy mênh mông của lịch sử. Trong 80 năm ấy, non sông đất nước ta đã trải qua những biến động kinh thiên động địa mà không phải nước nào cũng phải gánh chịu.

Lối vào làng Yên Thái xưa nổi tiếng với nghề làm giấy dó.

Cung xuân chếnh choàng tơ sen

Trước thập niên 90, phố Thụy Khuê có đường tàu điện khá dài (3,3km) chạy lượn ngoằn ngoèo theo dòng sông Tô Lịch cũ xuống tận chợ Bưởi. Nhà thơ Phan Vũ đã từng viết: “Toa xe điện lên đèn/Người soát vé áo bành tô sờn rách/Lanh canh/Lanh canh/Ai xuống Bờ Hồ!/Ai đi Mơ!/Ai lên Bưởi!”.

Tơ vàng óng ánh ai hong giữa làng

Tơ vàng óng ánh ai hong giữa làng

“Hỡi cô thắt dải lưng xanh/Có về Nam Định với anh thì về/Nam Định có bến đò Chè/Có nghề dệt lụa, có nghề ươm tơ”. Theo câu ca xưa, tôi xuôi đường tìm về làng Cổ Chất, xã Phương Định, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định cũ (nay là xã Ninh Giang, tỉnh Ninh Bình).

Học sinh tham quan triển lãm ảnh “Rạng rỡ tên Người” nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: KHIẾU MINH)

Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân

Từ sự đúc rút kinh nghiệm trong nước và các nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Có sự ủng hộ, đồng lòng của lực lượng dân chúng, việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có, thì việc gì làm cũng không xong.

Ra biển "đi buôn" trước đổi mới

Ra biển "đi buôn" trước đổi mới

Trước thềm Xuân Bính Ngọ 2026, tôi đến thăm Đại tá Nguyễn Hạnh Kiểm. Bên chén trà thơm, ông kể chuyện đi giao thương với các nước tư bản trước thềm đổi mới mà ông cho rằng lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng lúc bấy giờ đã góp phần giải cứu cảnh đói cơm lạt muối thời điểm này.

Trí thức Việt tại Bỉ và Luxembourg mạnh mức nào?

Trí thức Việt tại Bỉ và Luxembourg mạnh mức nào?

Chiều muộn 20/3/2025, một chiếc xe chở 5 người Việt từ Antwerpen (Bỉ) thẳng hướng Luxembourg, đưa những đại diện “chất xám Việt tại Bỉ” sang ghép đội hình với “chất xám Việt ở Luxembourg” để lập Hội Trí thức Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg (ViLaB). 

Đồng lúa xanh rì, nơi anh Thanh cùng bà con nông dân tạo nên trải nghiệm độc đáo cho thực khách. (Ảnh: NVCC)

Từ bữa ăn nghìn đô giữa ruộng

Khi nhà hàng The Field của anh Phan Xuân Thanh (xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An, nay thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng) bán trải nghiệm ẩm thực-văn hóa trọn gói trên cánh đồng với giá hơn 1.000 USD/khách, nhiều người tặc lưỡi “Chắc ăn may!”.

Cánh cửa rộng mở từ kinh tế Halal

Cánh cửa rộng mở từ kinh tế Halal

Kinh tế Halal toàn cầu đang tăng trưởng khoảng 5% mỗi năm và hướng tới quy mô 10 nghìn tỷ USD năm 2028. Trước dư địa rộng mở đó, Việt Nam đã có bước chuyển mạnh mẽ trong cách tiếp cận. Từ vị thế “thị trường ngách” mang tính thử nghiệm, Halal đã trở thành chiến lược góp phần đa dạng hóa không gian phát triển kinh tế đối ngoại.

Mùa xuân đầu tiên nơi đỉnh lũ đi qua

Mùa xuân đầu tiên nơi đỉnh lũ đi qua

Khi phù sa chưa kịp lắng trên những dòng sông, người miền trung đã gạt đi dấu bùn còn đọng trên vách nhà để đón xuân. Nơi từng là đỉnh lũ, cuộc sống đang âm thầm sinh sôi với những mái nhà mới được dựng lên, lò bánh đỏ lửa trở lại, ruộng vườn bật mầm xanh.

Chiến sĩ Trường Sa đón nhận những món quà ấm ápGửi mùa xuân ra đảo". Ảnh nghĩa tình của Chương trình “: Nguyễn Phượng (CLB Agribanker)

Xuân sớm Trường Sa

Trường Sa - Xuân đến cùng cây cỏ, lá hoa. Và Xuân cũng đến từ trong tâm tưởng của những người dân Việt sinh sống nơi đầu sóng ngọn gió.

Những tuấn mã băng mình trên vùng đồi Bá Vân

Những tuấn mã băng mình trên vùng đồi Bá Vân

Trong một chiều nắng xiên, đàn ngựa tung vó băng mình ven đồng cỏ, tạo nên những đám bụi mù mịt ở vùng đồi Bá Vân. Núi thắm đẹp kỳ ảo xa xa, đường đồi dốc “cong vênh” khiến cho góc nhìn của lữ khách càng thêm mê mải.

Thành phố Hồ Chí Minh – Đầu tàu đổi mới từ thực tiễn sinh động

Thành phố Hồ Chí Minh – Đầu tàu đổi mới từ thực tiễn sinh động

Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh - người trực tiếp chứng kiến và tham gia vào nhiều dấu mốc quan trọng của công cuộc đổi mới - đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về hành trình vượt khó, tinh thần “xé rào” và sứ mệnh dẫn dắt của Thành phố Hồ Chí Minh.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và tướng sĩ Cần Vương tại Di tích lịch sử quốc gia thành Tân Sở ở xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị.

Con đường yêu nước

Trong tâm thức người dân Việt Nam, hình ảnh Vua Hàm Nghi và phong trào Cần Vương luôn được trân trọng như một phần thiêng liêng của lịch sử dân tộc. Bởi đó không chỉ là câu chuyện yêu nước của vị vua trẻ tuổi mà còn là biểu tượng cho khát vọng độc lập, tự cường của dân tộc trong quá khứ, hiện tại và tương lai.

Hiếu với dân - Phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ

Hiếu với dân - Phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ

Sự xuất hiện của những căn nhà mới khang trang trên nền đất cũ, nơi cỏ còn chưa kịp tái sinh sau lũ lụt đã thể hiện ý chí của Đảng, quân và dân ta quyết tâm biến đau thương thành hành động. Trên hết, đó chính là cách thiết thực nhất mà lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam làm “tròn chữ hiếu” với nhân dân theo lời dạy của Bác Hồ.