Lễ chùa đầu năm không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là nét đẹp văn hóa.
Lễ chùa đầu năm không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là nét đẹp văn hóa.

Nét đẹp văn hóa từ hoạt động lễ chùa đầu năm

Tự bao đời, trong tâm thức người Việt, Tết không chỉ mang ý nghĩa của việc tiễn đưa năm cũ, chào đón năm mới, mà còn mang đậm nét tâm linh, tín ngưỡng. Ngoài tục lệ cúng gia tiên, mọi người còn thường tìm về các đền, chùa để cầu phúc, cầu may cho gia đình với mong muốn những điều tốt đẹp nhất trong năm mới.

Thực tế, tập tục lễ chùa đầu năm, liên quan mật thiết đến đạo Phật, đã trở thành một hoạt động không thể thiếu trong đời sống của mỗi người con và gia đình Việt Nam.

Ngay sau giao thừa, khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, nhiều người đã đến chùa để thắp hương cầu an, cầu tài, cầu lộc. Người Việt tin rằng, việc đi lễ đầu năm không chỉ đơn thuần là để thực hiện ước nguyện, mà còn là một thời khắc để con người hòa mình vào không gian tâm linh, tạm quên đi những khó khăn trong cuộc sống.

Vì vậy, trong dòng chảy của thời gian, dù cuộc sống ngày càng hiện đại và văn minh, nhưng phong tục đi lễ chùa đầu năm vẫn luôn được người dân trân trọng và duy trì qua nhiều thế hệ.

ledaunam-tk2.png
Khi đến lễ chùa đầu năm, ngoài việc đi lễ thì mọi người thường có các hoạt động như: hái lộc xuân, xin chữ đầu năm...

Có thể thấy, đây cũng là một trong những hoạt động ý nghĩa trong những ngày đầu Xuân năm mới. Các ngôi chùa trong dịp Tết cổ truyền cũng được trang trí đẹp hơn, rực sáng ánh đèn, nến. Người Việt tin rằng, đi lễ đầu năm không đơn giản chỉ để ước nguyện, mà đó còn là khoảnh khắc để con người hòa mình vào chốn tâm linh, bỏ lại phía sau bao vất vả trong cuộc mưu sinh.

Dải đất hình chữ S thân thương trải dài từ Bắc Bộ xuống Trung Bộ, Nam Bộ. Văn hóa tín ngưỡng tôn giáo vì thế cũng có sự tiếp biến và thay đổi theo vùng miền. Mỗi nơi đều có sự khác biệt nhất định, nhưng điều đầu tiên khi mọi người đến với nhà chùa, đến với cửa Phật là tâm thành.

ledaunam-tk5.png

Người Việt có truyền thống giữ gìn thận trọng trong mọi hành động vào những ngày đầu năm để không bị xui xẻo cả năm. Bởi vậy, chùa là nơi họ thường lui tới để cầu mong một năm mới sức khỏe dồi dào, gia đạo an khang, hanh thông thuận lợi. Tới chùa, họ thường chọn những trang phục đẹp nhất, chỉn chu nhất để khấn nguyện.

Trao đổi về tục lễ chùa đầu năm với phóng viên Báo Nhân Dân, Tiến sĩ Bùi Hữu Dược, nguyên Vụ trưởng Vụ Phật Giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ cho rằng, đi chùa đầu xuân không đơn thuần là một nghi thức tôn giáo, mà đã trở thành một nét đẹp văn hóa tinh thần không thể thiếu của người Việt mỗi dịp Tết đến, Xuân về. “Việc đi lễ chùa đầu năm thể hiện ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng. Sau một năm làm việc vất vả, người Việt đi lễ chùa trước hết để cầu may mắn, sức khỏe và bình an cho bản thân và gia đình. Cầu một năm mới an khang, thịnh vượng”, Tiến sĩ Dược nói.

Theo Tiến sĩ Bùi Hữu Dược, tục lễ chùa đầu năm cũng là thể hiện của việc tìm lại sự thanh tịnh trong tâm hồn. “Thông thường, cửa chùa là nơi tách biệt với thế giới xô bồ ngoài kia. Mùi hương trầm thoang thoảng cùng sắc hoa xuân rực rỡ tạo nên một không gian linh thiêng mà tĩnh mịch. Để mỗi người tự tâm tìm lại sự thanh tịnh với ước nguyện thanh sạch trong cuộc sống”, Tiến sĩ Dược lý giải.

ledaunam-tk6.png

Về nơi cửa Phật, hòa vào dòng người đi lễ đầu năm, giữa không gian thanh tịnh, bất kỳ ai cũng cảm nhận được sự giao hòa của đất trời khi vào Xuân. Cửa chùa rộng mở với tiếng chuông ngân vang cùng mùi thơm của khói hương, hoa lễ luôn làm cho tâm hồn con người thanh bình đến lạ.

Bạn Nguyễn Đức Anh, sinh viên năm cuối Trường đại học Điện lực Hà Nội, cho biết đầu năm mới, sau khi hoàn tất nghi lễ cúng gia tiên, ngày mùng 1 gia đình bạn thường xuyên tới chùa để lễ. Đây là dịp để bạn cũng như người thân của mình mong tìm được sự thanh tịnh và hướng những việc cần phải làm cho năm mới.

Bà Nguyễn Thị Dung (Hồng Hà, Hà Nội) cho hay những ngày đầu năm mới cả gia đình bà sẽ cùng nhau đi lễ chùa. Việc làm này khiến mọi người cảm thấy lòng mình nhẹ nhàng, an lạc và bình an, thư thái sau một năm làm việc vất vả với nhiều bộn bề, lo toan trong cuộc sống. Trước là để vãng cảnh, sau là cầu mong cho bản thân, gia đình luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, thuận hòa, mọi sự được hanh thông.

ledaunam-tk4.jpg

“Đi lễ chùa là lúc mọi thành viên trong gia đình chúng tôi sẽ hòa mình vào không gian linh thiêng nơi cửa Phật, tìm được chút thư thái cho tâm hồn sau một năm làm việc bận rộn đồng thời thêm hiểu biết về nét văn hóa truyền thống của dân tộc, từ đó thấy được trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ nét đẹp văn hóa đẹp của quê hương đất nước”, bà Dung tâm sự.

Lễ chùa đầu năm quả thực là một nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt, phản ánh rõ nét sự hòa quyện giữa tín ngưỡng tôn giáo và đời sống tinh thần của dân tộc.

Vào những ngày đầu xuân, không khí lễ chùa tràn ngập khắp nơi, từ miền quê yên bình, đến thành phố tấp nập. Những ngôi chùa cổ kính, mái ngói rêu phong hay những công trình mới xây đều thu hút dòng người tới thắp hương và bày tỏ lòng thành kính.

Đi lễ chùa là lúc mọi thành viên trong gia đình chúng tôi sẽ hòa mình vào không gian linh thiêng nơi cửa Phật, tìm được chút thư thái cho tâm hồn sau một năm làm việc bận rộn đồng thời thêm hiểu biết về nét văn hóa truyền thống của dân tộc, từ đó thấy được trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ nét đẹp văn hóa đẹp của quê hương, đất nước.

Bà Nguyễn Thị Dung (Hồng Hà, Hà Nội)

Đối với người Việt, lễ chùa đầu năm không chỉ là một nghi thức mang tính tâm linh, mà còn là hoạt động văn hóa giàu ý nghĩa.

Hành trình đi lễ chùa đầu năm còn giúp mỗi người tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn, giữ vững niềm tin vào những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Đồng thời, đây cũng là dịp để các thế hệ trong gia đình thêm gắn kết.

Có thể bạn quan tâm

Những mùa xuân kết tinh từ nghĩa tình quân dân

Những mùa xuân kết tinh từ nghĩa tình quân dân

Giữa trùng khơi sóng nước, Tổ quốc Việt Nam vẫn hiện hữu thiêng liêng qua từng tấc đảo, từng hơi thở của quân và dân nơi đầu sóng ngọn gió. Vất vả gian lao là hữu hình, nhưng tình người và lý tưởng phụng sự lại là sức mạnh vô hình gắn kết những cuộc đời xa lạ trở thành một khối thống nhất, một gia đình lớn mang tên Trường Sa.

Bánh khảo là thức quà truyền thống của người Tày ở Cao Bằng đãi khách mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Thơm ngon hương vị bánh khảo ngày Tết của người Tày

Mỗi độ xuân về, khi Tết Nguyên Đán cận kề, đồng bào Tày ở Cao Bằng lại tất bật chuẩn bị những món ăn truyền thống để đón năm mới. Trong đó, bánh khảo là đặc sản không thể thiếu trong mỗi gia đình, vừa là thức quà đãi khách, vừa gửi gắm ước vọng về một năm sung túc, đủ đầy.

Tiết mục văn nghệ trong chương trình gặp gỡ “Xuân Quê hương 2026” do Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia tổ chức. (Ảnh: ĐINH TRƯỜNG)

Cộng đồng người Việt tại Campuchia bước vào năm mới tràn đầy hy vọng

Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Campuchia ghi lại một số chia sẻ, kỳ vọng trong năm mới của đại diện cộng đồng người gốc Việt về tương lai đất nước và quan hệ Việt Nam-Campuchia, nhất là sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV và chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Campuchia ngay trước Tết Bính Ngọ 2026.

Đến Tết, chó đá Ma-hin không chỉ được tắm mà còn được choàng một chiếc khăn đỏ.

Tục thờ chó đá Ma-hin của người Tày

Tục thờ chó đá Ma-hin là một nét tín ngưỡng độc đáo của người Tày, thể hiện quan niệm vạn vật hữu linh và khát vọng được che chở, bảo vệ. Qua nhiều thế hệ, linh thú trước cửa mỗi gia đình không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn trở thành biểu tượng văn hóa bền bỉ của cộng đồng.

Mùng Một Tết ở Trường Sa

Mùng Một Tết ở Trường Sa

Khi đất liền rộn ràng tiếng chúc xuân, giữa trùng khơi, quần đảo Trường Sa đón ngày mùng Một Tết trong không khí trang nghiêm, ấm áp và đầy ý nghĩa. Không pháo hoa rực rỡ hay phố phường đông vui, nhưng mùa xuân nơi đầu sóng vẫn hiện hữu trọn vẹn, ấm áp nghĩa tình với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo.

Đà Nẵng mùa xuân Bính Ngọ năm 2026.

Giữa khoảng lặng mùa xuân thành phố

Đà Nẵng mùa xuân, không gian tràn ngập nắng. Phố rộng hơn nhưng gần hơn và trong dòng chảy bất tận của mùa xuân, chạm một nụ cười trong nắng sớm, lòng người, nhẹ hơn trong khoảnh khắc này giữa khoảng lặng mùa xuân thành phố.

Trên đỉnh núi, giữa gió biển và sương đêm, những người lính lặng thầm dõi theo từng tín hiệu trên màn hình ra-đa, ngày đêm canh giữ vùng trời Tổ quốc.

Những đôi mắt không ngủ trên “mặt trận vô hình”

Trên đỉnh núi, giữa gió biển và sương đêm, những người lính lặng thầm dõi theo từng tín hiệu trên màn hình ra-đa, ngày đêm canh giữ vùng trời Tổ quốc. Công việc của họ ít khi được nhắc tới, nhưng mỗi ca trực, mỗi phút giây tập trung cao độ đều góp phần giữ bình yên cho bầu trời và cuộc sống dưới mặt đất

“Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

“Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

Từ ngôi làng nhỏ bé bên sông Đuống, tranh Đông Hồ đã chính thức được thế giới công nhận những giá trị độc đáo của mình. Dòng tranh Tết “Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, sau nhiều năm âm thầm vượt qua những khó khăn của cuộc sống, của thị trường, đã trở lại rực rỡ.

Xuân về giữa trùng khơi Trường Sa

Xuân về giữa trùng khơi Trường Sa

Mỗi khi Tết đến, xuân về, khi đất liền rộn ràng trong sắc đào hồng, mai vàng, thì giữa Biển Đông mênh mông, quần đảo Trường Sa cũng bước vào mùa xuân theo một nhịp riêng.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Về quê ăn Tết

Đã nhiều năm nay, từ khi bước qua tuổi sáu mươi, tôi thường về quê ăn Tết sớm. Năm nay cũng vậy, khi những cơn gió mùa Đông Bắc đầu tiên tràn đến, tôi đã thu xếp về quê ăn Tết. Tôi thèm cái không khí, cái hương vị, cái hồn cốt Tết quê.

Kênh nhà Lê đoạn qua tỉnh Nghệ An có chiều dài 128 km.

Sống cùng đất và nước

Đó là vào năm 1988, trong chuyến đi vào Nghệ An cùng với nhà văn Sơn Tùng và họa sĩ Lê Lam, hai bậc văn nhân nghệ sĩ từng trải đã chỉ cho tôi thấy dòng sông đào lịch sử, tuyến vận tải đường thủy đầu tiên của nước Việt, đó là Kênh nhà Lê.

Minh họa: Nguyễn Minh

Hương bánh chưng bếp củi

Có những mùi hương để nhớ. Chúng lặng lẽ đi cùng ta qua năm tháng, như phần ký ức không thể gọi tên. Với tôi - kẻ sinh ra và lớn lên giữa phố thị - đó là mùi khói củi bảng lảng trong sương chiều giáp Tết, quấn quýt trên mái ngói nâu trầm quê vợ tôi.

Gói bánh chưng, gìn giữ hồn Tết Việt

Gói bánh chưng, gìn giữ hồn Tết Việt

Dường như với bất kỳ người con đất Việt nào, dù đang ở bất cứ nơi đâu, hình ảnh nồi bánh chưng thơm mùi lá dong đặt trên bếp lửa đỏ rực ấm áp, xua tan giá lạnh mùa đông đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi độ Tết đến Xuân về.

Người thuyền trưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng; mỗi quyết định không chỉ điều khiển con tàu mà còn thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm và hình ảnh Tổ quốc giữa biển khơi.

Những người canh giữ mùa xuân

Mỗi dịp Tết đến, khi nhiều gia đình sum vầy bên mâm cơm đoàn tụ, có những con người lặng lẽ lên đường làm nhiệm vụ ở những nơi xa xôi: ngoài khơi, trên những điểm cao lộng gió, hay giữa những cánh rừng sâu. 

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Vẫn tay gầy cùng tôi bày mâm ngũ quả

Chiều cuối năm, nắng mỏng chiếu xiên qua tán cau ở hiên tây, rải chút vàng nhè nhẹ xuống sân gạch. Tôi tỉ mỉ biện bày mâm ngũ quả trong khoảng vắng lặng của ngôi nhà. 

Nụ cười Y Đẻ.

Người Rơ Măm, trong những hồi sinh

Trở lại Mo Rai, tôi nhận thấy luồng sinh khí mới, khi mà sự hồi sinh đã thành sức vươn lên mạnh mẽ. Mái nhà rông làng Le vươn cao trên nền trời xanh Tây Nguyên, khẳng định sự hiện diện tự tin và kiêu hãnh của bà con dân tộc Rơ Măm, tộc người từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng nhiều năm trước.

Suối nguồn Tây Nguyên

Suối nguồn Tây Nguyên

Từ bao đời nay, người Mạ, Cơ Ho, Ê Đê, M’Nông, Gia Rai, Ba Na... trên vùng đất đại ngàn Tây Nguyên luôn chọn đất lập làng gần những dòng nước mát lành.

Đại sứ Pháp và Tết Việt Nam

Đại sứ Pháp và Tết Việt Nam

Lần thứ ba đón Tết cổ truyền tại Việt Nam, Đại sứ Pháp Olivier Brochet đã có những chia sẻ và trải nghiệm thú vị về dịp lễ lớn của người Việt.