Lạng Sơn là địa bàn trọng điểm trong tuyến xuất, nhập khẩu hàng hóa kết nối đường bộ giữa Việt Nam, ASEAN với thị trường Trung Quốc. Điều này đặt ra yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực VI cần không ngừng chuyển đổi, thích ứng linh hoạt để giữ vững vai trò quản lý nhà nước về hải quan, cải thiện môi trường thông quan minh bạch, góp phần để tỉnh Lạng Sơn đạt mục tiêu tăng trưởng 10-11% trong giai đoạn 2026-2030.
Chú trọng yếu tố con người
Sau hai lần thực hiện công tác tinh gọn bộ máy, Chi cục Hải quan khu vực VI hiện còn 12 đơn vị (giảm 3 đầu mối cấp phòng), giảm toàn bộ cấp tổ, đội trung gian; đội ngũ lãnh đạo sau sắp xếp tinh gọn giảm 64 người; công chức không giữ chức vụ giảm 40 người; bổ nhiệm lại toàn bộ nhân sự lãnh đạo của chi cục. Mặc dù vậy, theo đồng chí Nguyễn Văn Hoàn, Bí thư Đảng ủy, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI, mọi mặt công tác của Chi cục vẫn diễn ra nhịp nhàng, không để gián đoạn, bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ. Nội bộ đơn vị ổn định, đoàn kết, thống nhất cao, đúng với tinh thần “ổn định trong sự thay đổi”.
Trong bối cảnh biên chế tinh gọn, khối lượng công việc gia tăng, việc ứng dụng chuyển đổi số đã trở thành chìa khóa giúp Hải quan khu vực VI tạo nên hệ thống quản lý đồng bộ, giảm chồng chéo, nâng cao chất lượng phục vụ. Theo đó, Chi cục đã thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, phổ cập kiến thức “bình dân học vụ số” cho toàn thể công chức. Theo Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ, Chi cục Hải quan khu vực VI Nguyễn Minh Hằng, tính đến hết tháng 3/2026, Chi cục đã phối hợp và tự tổ chức đào tạo được 5 lớp với 454 lượt công chức tham gia tập huấn. Dự kiến trong năm nay, đơn vị sẽ tổ chức 8 lớp đào tạo về nâng cao trình độ chuyên môn, kê khai tài sản, kỹ năng văn hóa ứng xử, bí mật nhà nước và an toàn an ninh mạng...
Với nền tảng từ đội ngũ công chức được tinh gọn và thuần thục nghiệp vụ số, năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu qua địa bàn tỉnh Lạng Sơn đạt hơn 95 tỷ USD, tăng gấp 1,5 lần so với năm 2024. Số thu ngân sách nhà nước đạt mức 13.952,7 tỷ đồng, đưa đơn vị vào nhóm các đơn vị có số thu ngân sách cao trong toàn ngành.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tạo đột phá
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Chi cục Hải quan khu vực VI đã chủ động nghiên cứu, xây dựng và đưa vào vận hành 6 phần mềm ứng dụng phục vụ công tác quản lý và điều hành, tiêu biểu như phần mềm họp không giấy tờ, phần mềm quản lý phương tiện vận tải đường bộ xuất, nhập cảnh…, giảm đáng kể nhân sự trực tiếp, nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý công việc và tăng hiệu suất vận hành bộ máy.
Phần mềm họp không giấy tờ được đơn vị triển khai từ tháng 4/2025, giúp đơn vị đổi mới phương thức làm việc, giảm mạnh chi phí in ấn, đi lại, bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành thông suốt. Các báo cáo giao ban được số hóa, trình bày dưới dạng dữ liệu trực quan, nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định, đồng thời, hình thức họp không giấy tờ cũng đặt ra yêu cầu cho các cán bộ hải quan phải chủ động nắm vững nội dung, chuyên môn nghiệp vụ trước mỗi cuộc họp.
Chi cục Hải quan khu vực VI còn là đơn vị đầu tiên trong toàn ngành phát triển, đưa vào sử dụng phần mềm “Quản lý phương tiện vận tải đường bộ xuất, nhập cảnh”. Theo đồng chí Hoàng Văn Quân, Trưởng phòng Công nghệ thông tin, Chi cục Hải quan khu vực VI, thay vì khai báo thủ công, với phần mềm quản lý phương tiện, doanh nghiệp có thể khai báo trực tuyến mọi lúc, mọi nơi; dữ liệu được lưu trữ, dùng chung, giảm thao tác lặp lại.
Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai thực hiện nền tảng “Cửa khẩu số”, Chi cục Hải quan khu vực VI ghi nhận những vấn đề tồn tại như quy trình xác nhận tuần tự gây chồng chéo, việc nộp phí hạ tầng, phí sang tải chưa được tự động hóa… Qua đó, Chi cục đã chủ động tham mưu tỉnh, phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn và các đơn vị liên quan triển khai việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa phần mềm “Quản lý phương tiện vận tải đường bộ xuất, nhập cảnh” với nền tảng “Cửa khẩu số” dự kiến triển khai từ tháng 4/2026.
Trên cơ sở thực tiễn triển khai nền tảng “Cửa khẩu số”, đơn vị đang đánh giá chi tiết từng bước nghiệp vụ để tham mưu, đề xuất tỉnh Lạng Sơn phương án ứng dụng giải pháp công nghệ nhằm tự động hóa các bước trong quy trình, hướng tới mục tiêu cắt giảm từ 7 bước xuống còn từ 2 đến 4 bước chính.
Song song với đó, phần mềm “Quản lý phương tiện vận tải đường bộ xuất, nhập cảnh” đang được Chi cục Hải quan khu vực VI phối hợp ngân hàng bổ sung chức năng thanh toán tự động thông qua việc tạo mã QR code (thay vì dán tem lệ phí thủ công). Đây được xem là giải pháp cấp thiết giúp khơi thông dòng chảy thương mại, giảm thời gian các phương tiện thực hiện quy trình, góp phần khắc phục tình trạng ùn ứ còn diễn ra tại một số cửa khẩu trong thời gian cao điểm.
Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần xuất nhập khẩu máy Sao Việt Võ Ngọc Hùng, khi áp dụng phần mềm quản lý phương tiện xuất, nhập cảnh, doanh nghiệp chỉ cần khai thông tin một lần và các cơ quan chức năng sử dụng các thông tin này để xử lý, giám sát, thống kê..., giúp doanh nghiệp nâng hiệu suất, giảm thời gian.
Đồng chí Đoàn Thanh Sơn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn khẳng định: Với cách tiếp cận linh hoạt, gắn bó chặt chẽ với doanh nghiệp và chính quyền địa phương, Chi cục Hải quan khu vực VI đã nhanh chóng khẳng định vai trò trung tâm trong hoạt động xuất, nhập khẩu, thúc đẩy thương mại biên giới, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Lạng Sơn.
Quý I năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực VI đã ghi nhận những bước tăng trưởng, tính đến ngày 25/3, số thu ngân sách nhà nước của Chi cục đạt 5.088 tỷ đồng (tăng 162% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 53% chỉ tiêu được giao, đạt 33% chỉ tiêu phấn đấu); tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của tất cả các loại hình qua địa bàn đạt 22,89 tỷ USD (tăng 40% so với cùng kỳ năm 2025); trong đó kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt gần 2 tỷ USD (tăng 100% so với cùng kỳ năm 2025).
Kỳ vọng về mục tiêu trong năm 2026, đồng chí Nguyễn Văn Hoàn, Bí thư Đảng ủy, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI chia sẻ: Năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực VI đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả quản lý và năng lực hội nhập. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội quan trọng để đổi mới tư duy, phương thức quản lý, hiện thực hóa chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030.