Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10 Thân Đức Việt cho biết: “Sau phán quyết ngày 20/2/2026 của Tòa án tối cao Mỹ về việc chấm dứt thuế đối ứng toàn cầu khiến sức cạnh tranh ngày càng khốc liệt; tình trạng tái cấu trúc mạng lưới nhà cung ứng, dịch chuyển sang các nước có chi phí và thuế thấp hơn diễn ra mạnh mẽ.
Một số khách hàng giữ đơn hàng sơ-mi basic tại Ấn Độ, không chuyển sang May 10 sản xuất như thỏa thuận; sự kiện Indonesia và châu Âu dự kiến ký hiệp định C3 vào cuối năm 2026 đang được nhiều nhãn hàng, nhà cung ứng theo dõi sát sao.
Khi hiệp định có hiệu lực, mặt hàng dệt may của Indonesia xuất đi châu Âu giảm từ 10% về 0%, lúc đó các nhãn hàng sẽ chuyển sang đặt hàng ở thị trường này nhằm tận dụng mức thuế thấp hơn. Trước bối cảnh thị trường còn nhiều bất định, đơn vị tiếp tục áp dụng nhiều giải pháp cập nhật thị trường hằng ngày, trao đổi trực tiếp với khách hàng về kế hoạch, giá, xu hướng và chủ động mua nguyên phụ liệu sớm,… nhằm gia tăng hiệu quả sản xuất”.
Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty cổ phần Dệt may Hòa Thọ Hoàng Thùy Oanh thông tin, các mặt hàng cơ bản, số lượng tốt có xu hướng dịch chuyển sang Bangladesh, Ấn Độ, một số nước châu Phi có mức thuế quan thấp để bù đắp chi phí và mức thuế tăng; phần còn lại là những đơn hàng số lượng nhỏ, kết cấu phức tạp, có chất liệu, nguyên liệu mới.
Do vậy, các nhà máy quy mô lớn, sản xuất những mã hàng cơ bản sẽ đối diện nhiều thách thức, kém lợi thế khi phải cạnh tranh về giá. Sau phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về việc chấm dứt thuế đối ứng toàn cầu, chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố viện dẫn Điều 122 của Đạo luật thương mại năm 1974 để áp mức thuế tạm thời 10% (có thể tăng lên 15%) đối với hàng hóa nhập khẩu trong vòng 150 ngày khiến khách hàng đang rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng.
Trước mắt, các đối tác của đơn vị tăng giá mua hàng hoặc giảm mức chia sẻ là rất thấp; doanh nghiệp tiếp tục cùng khách hàng, nhà cung cấp kiểm soát lại xuất xứ hàng hóa cũng như tiếp cận các nguồn cung nội địa phù hợp, tiếp tục thương lượng về mức chia sẻ trong điều kiện toàn cầu mới. Theo bà Oanh, căng thẳng Mỹ và Iran leo thang khiến khu vực Biển Đỏ bị gián đoạn; hành trình đi châu Âu, nhất là đến bờ đông của Mỹ có khả năng kéo dài thời gian vận chuyển. Trước thực trạng thiếu container và cước phí tăng, đơn vị cùng khách hàng xây dựng lại kế hoạch sản xuất, tính toán thời gian giao hàng nhằm tránh tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng.
Những tháng đầu năm, ngành dệt may đón nhận tín hiệu khởi sắc khi lượng đơn hàng dồi dào, số lượng lớn, mặt hàng phức tạp nhiều hơn sẽ mang lại giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, trong điều kiện mặt hàng thay đổi, đơn giá không tăng, thời gian giao hàng ngắn đòi hỏi doanh nghiệp phải cơ cấu, bố trí mặt hàng phù hợp nhằm tối ưu sản xuất, tăng năng suất trong tình hình biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp.
Theo Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dệt may Huế Nguyễn Hồng Liên, mặc dù đơn hàng nhiều nhưng doanh nghiệp phải thận trọng và theo dõi độ chắc chắn của đơn, bởi các đơn hàng liên tục thay đổi về mẫu mã, thời gian giao hàng lẫn số lượng. Thường xuyên có những đơn hàng mẫu mã đã sản xuất nhưng vẫn xảy ra thay đổi.
Thời gian tới, đơn vị sẽ tập trung tìm kiếm giải pháp phù hợp để thương lượng, tăng tính hiệu quả cho đơn hàng; đồng thời theo dõi sát sao và cập nhật tình hình từ nhiều nguồn thông tin, từ chính khách hàng cũng như đa dạng thị trường, khách hàng nhằm giảm rủi ro.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Lê Tiến Trường cho rằng, khi chiến sự xảy ra làm giá dầu mỏ tăng khiến chi phí năng lượng, vận chuyển, bảo hiểm và chi phí của những mặt hàng nguyên liệu được chế biến từ dầu mỏ như xơ polyester tăng theo. Tuy nhiên, điều lo lắng nhất là sự thay đổi hành vi của người tiêu dùng ở các quốc gia, trong đó có hai thị trường lớn là Mỹ và châu Âu.
Hiện tại, doanh nghiệp tập trung hoàn thành các đơn hàng đã có với quyết tâm sản xuất nhanh nhất, hiệu suất nhất, trong đó có tính đến việc rút ngắn thời gian sản xuất tại Việt Nam để bù lại một phần thời gian giao hàng dài ra do logistics, nhưng vẫn tiếp cận được các thị trường một cách hợp lý.
Tương tự, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) Vũ Đức Giang khẳng định: Căng thẳng gia tăng ở Biển Đỏ làm gián đoạn hoạt động vận tải thương mại thế giới, buộc các tàu phải vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian giao hàng từ 14 đến 20 ngày gây khó khăn lớn cho mặt hàng thời trang nhanh, vốn có vòng đời ngắn.
Tiếp đến, giá cước container đi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) tăng gấp 2-3 lần; tuyến sang bờ đông của Mỹ gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh từ 2 đến 4 nghìn USD/container, trong khi chu kỳ quay đầu tàu kéo dài dẫn đến tình trạng thiếu hụt container rỗng tại các cảng lớn như Cát Lái, Hải Phòng.
Ngành dệt may Việt Nam hiện phụ thuộc hơn 70% nguyên liệu nhập khẩu, khi giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, giá các loại sợi tổng hợp (polyester, nylon) và hóa chất nhuộm tăng mạnh cùng với giá xăng dầu trong nước tăng, làm tăng chi phí vận hành nhà máy và vận chuyển nội địa, bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
“Bất chấp gọng kìm từ giá logistics và sức ép đối thủ, mục tiêu kim ngạch xuất khẩu từ 49 đến 49,5 tỷ USD của ngành dệt may Việt Nam vẫn khả thi nếu các doanh nghiệp linh hoạt ứng biến và tập trung vào các giải pháp như thay đổi điều kiện thương mại, đa dạng hóa phương thức vận tải, tái cơ cấu nguồn nguyên liệu, sản phẩm; đa dạng hóa mặt hàng, thị trường, khách hàng,… nhằm hạn chế rủi ro và thúc đẩy sản xuất hàng hóa”, ông Giang nhấn mạnh
