Tạo chuyển biến toàn diện về dạy và học ngoại ngữ

Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025 không chỉ tạo bước đột phá về chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy mà còn góp phần nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, sinh viên và đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Các chuyên gia trang bị kiến thức cho giáo viên tiếng Anh tại diễn đàn “Bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ để triển khai hiệu quả việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.
Các chuyên gia trang bị kiến thức cho giáo viên tiếng Anh tại diễn đàn “Bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ để triển khai hiệu quả việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.

Trưởng ban quản lý Đề án Ngoại ngữ quốc gia Nguyễn Thị Mai Hữu cho biết: Ngày 22/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt việc điều chỉnh, bổ sung Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhiều chương trình quan trọng như: Chương trình làm quen tiếng Anh dành cho trẻ mẫu giáo, Chương trình giáo dục phổ thông môn tiếng Anh thí điểm các cấp hệ 10 năm, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 các môn ngoại ngữ… Qua đó, hoạt động dạy học ngoại ngữ được thống nhất và mở rộng trên phạm vi cả nước.

Nếu như trước năm 2018, trẻ mầm non chưa chính thức được làm quen với tiếng Anh, học sinh lớp 1, lớp 2 chưa học ngoại ngữ, tỷ lệ học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 học chương trình mới chỉ đạt dưới 36% thì đến nay có 28,5% số trẻ mẫu giáo được làm quen với tiếng Anh, gần 100% số học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông được học môn ngoại ngữ trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đáng chú ý, nhiều địa phương đã giảng dạy thêm các ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh. Những số liệu này cho thấy sự thay đổi rõ rệt về nhận thức cũng như sự nỗ lực trong triển khai đề án trên thực tiễn.

Không chỉ dừng lại ở giáo dục phổ thông, hầu hết các cơ sở giáo dục đại học, kể cả khối quân đội và công an cũng đã xác định lộ trình áp dụng chuẩn đầu ra năng lực ngoại ngữ theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Việc mở rộng các chương trình đào tạo tiên tiến, liên kết quốc tế bằng ngoại ngữ đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình sử dụng ngoại ngữ trong giảng dạy và học tập, giúp sinh viên và giảng viên nâng cao trình độ. Đến nay, tỷ lệ giảng viên tiếng Anh ở các trường cao đẳng, đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đạt chuẩn năng lực bậc 5 trở lên đạt 98%, tăng đáng kể so với các năm trước. Cùng với đó, phong trào học ngoại ngữ trong học sinh, sinh viên lan tỏa rộng rãi, với nhiều câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa, sân chơi bổ ích, giúp các em rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tự tin hội nhập.

Qua 8 năm triển khai, đề án đã góp phần đổi mới việc dạy và học ngoại ngữ từ chương trình, nội dung, phương pháp đến hình thức kiểm tra, đánh giá, tiếp cận xu hướng hiện đại của thế giới. Năng lực ngoại ngữ của học sinh, sinh viên, trí thức và người lao động được nâng cao rõ rệt, đáp ứng yêu cầu học tập, nghiên cứu, giao lưu quốc tế và tham gia thị trường lao động. Số lượng thí sinh được miễn thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông nhờ có chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL, TOEIC tăng đều qua các năm, từ 28.620 thí sinh năm 2021 lên 67.000 thí sinh năm 2024...

Từ thực tiễn triển khai trên địa bàn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Bảo Quốc cho biết: Mặc dù thành phố đã chủ động đưa ngoại ngữ vào nhà trường từ năm 1998, song chỉ khi triển khai đề án thì việc dạy và học mới được tổ chức bài bản, toàn diện hơn, hướng đến những mục tiêu cụ thể. Các trường học đã mạnh dạn áp dụng nhiều mô hình đa dạng như dạy tiếng Anh từ lớp 1, đưa tiếng Anh bổ trợ, tiếng Anh Toán-Khoa học vào giảng dạy học sinh tiểu học; đồng thời mở rộng dạy các ngôn ngữ khác như tiếng Nhật, tiếng Hàn. Điều này cho thấy tính thích ứng và sự chủ động của các địa phương trong triển khai đề án.

Thực hiện đề án, Trường đại học Sư phạm Hà Nội triển khai 7 chương trình đào tạo giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh như: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Giáo dục tiểu học-Tiếng Anh, Giáo dục mầm non-Tiếng Anh. Hằng năm, có khoảng 250 sinh viên tốt nghiệp từ các chương trình này, phần lớn đạt bậc 4/6 và có việc làm đúng chuyên ngành. Trong công tác bồi dưỡng, nhà trường đã phối hợp với các tỉnh, thành phố phía bắc bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho gần 1.000 lượt giáo viên và nghiệp vụ sư phạm cho gần 4.000 lượt giáo viên. Kết quả này được các địa phương đánh giá cao, đặc biệt trong triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Trong giai đoạn tới, Trường đại học Sư phạm Hà Nội tập trung vào ba trụ cột, đó là ứng dụng công nghệ tiên tiến, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy và học tiếng Anh và các môn bằng tiếng Anh, gắn với nền tảng học tập số cá nhân hóa; phát triển đội ngũ giảng viên ngoại ngữ cả về số lượng và chất lượng, đi đôi với chính sách đãi ngộ phù hợp; đổi mới kiểm tra, đánh giá với ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, ứng dụng công nghệ, bảo đảm khách quan và chính xác. Nhà trường đặt mục tiêu mở rộng đào tạo giáo viên dạy môn học bằng tiếng Anh, xây dựng mô hình phổ thông điển hình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai; đồng thời chuẩn hóa đầu ra gắn với yêu cầu hội nhập quốc tế.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Trong xu thế hội nhập toàn cầu hiện nay, việc đào tạo, bồi dưỡng thế hệ học sinh, công dân Việt Nam trở thành công dân toàn cầu là yêu cầu tất yếu. Việc xây dựng, ban hành và triển khai Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân đã đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi này. Những năm qua, đội ngũ giáo viên công lập, ngoài công lập, giáo viên tại các trung tâm ngoại ngữ cùng học sinh đã nỗ lực, cố gắng để hoàn thành mục tiêu, tạo nên sự thành công của đề án.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cũng lưu ý, dạy và học ngoại ngữ có vai trò hết sức quan trọng, vừa là yêu cầu tự thân, vừa là nhu cầu của xã hội và xu thế phát triển. Chưa bao giờ giáo dục nói chung và dạy, học ngoại ngữ nói riêng có nhiều điều kiện thuận lợi nhưng đồng thời cũng đối diện không ít thách thức như hiện nay. Do đặc điểm quy mô dân số, địa bàn, vùng miền khác nhau, việc cần làm trước hết là nâng cao nhận thức và tư duy xã hội về vai trò của học ngoại ngữ. Trên cơ sở đó, Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ quốc gia cần tham mưu để sử dụng hiệu quả những kinh nghiệm rút ra trong thời gian qua, phát huy giá trị của đề án, xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, thiết thực và hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Một trong 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Trong ảnh: Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Bốn ưu tiên của giáo dục và đào tạo trong quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh công nghệ số và AI mở ra những cơ hội rất lớn cho giáo dục, nhưng đồng thời đặt ra các thách thức, đòi hỏi người học, người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng mà còn từng bước làm chủ, định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.

Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Làng Sáng (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Quản lý bằng dữ liệu với giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, bảo đảm quyền học tập của người dân

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về điều kiện bảo đảm, quy trình kiểm tra công nhận đạt chuẩn giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ với quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền học tập của người dân, quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, duy trì kết quả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

24 biên bản hợp tác được trao tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số

Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, 24 biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế đã được ký kết. Nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NH)

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực sức khỏe

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức khai mạc Hội nghị Khoa học sức khỏe với chủ đề “Chăm sóc sức khỏe toàn diện trong kỷ nguyên số”. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 9 và 10/10 với 59 báo cáo khoa học thuộc các lĩnh vực y khoa, răng-hàm-mặt, dược và điều dưỡng.

Sinh viên Học viện Ngân hàng trao đổi, thảo luận trong giờ học. (Ảnh: HVNH)

Gắn đào tạo đại học với nhu cầu doanh nghiệp

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đang đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đến thực hành, nghiên cứu. Qua đó, liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp từng bước đi vào thực chất, gắn đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường.

Các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa với các cơ sở đại học, tổ chức giáo dục quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Các cơ sở giáo dục tích cực kết nối, mở rộng hợp tác, học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số mở ra không gian kết nối các doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đại học, tổ chức giáo dục, các đơn vị phát triển giải pháp. Nhiều hoạt động ký kết, hợp tác đã được thực hiện, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Phiên hội thảo chuyên đề Giáo dục phổ thông. (Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Giá trị của AI phải được chứng minh bằng kết quả học tập

AI đang thay đổi cách dạy học và vận hành nhà trường, nhưng số hóa nhiều hơn chưa đồng nghĩa học sinh học tốt hơn. Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, ngày 8-9/10 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của AI cần được kiểm chứng qua sự tiến bộ về kiến thức, tư duy và năng lực tự học của học sinh.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Hội thảo quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước và quốc tế. (Ảnh: FTU)

Hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo sau đại học chuẩn quốc tế

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế dành cho người học sau đại học (ICGE 2026) với chủ đề "Tái định hình hợp tác trong một thế giới phân mảnh: Bằng chứng từ các doanh nghiệp, thị trường và chính sách".