Được bồi đắp bởi phù sa màu mỡ của sông Cửu Long với hai nhánh chính là sông Tiền và sông Hậu, vùng đất này từ lâu đã nổi tiếng với hệ thống kênh rạch chằng chịt, những vườn cây ăn trái bốn mùa, vườn quốc gia cùng các loài động thực vật quý hiếm và cả những lễ hội dân gian truyền thống mang đậm sắc màu văn hóa bản địa… Đây chính là nguồn tài nguyên vô giá để phát triển đa dạng nhiều loại hình du lịch, từ du lịch sinh thái miệt vườn, khám phá cảnh quan sông nước tới du lịch văn hóa, lễ hội, nghỉ dưỡng, bảo tồn thiên nhiên…
Sau sắp xếp địa giới hành chính, 13 tỉnh, thành phố trước đây của Đồng bằng sông Cửu Long được hợp nhất thành 5 đơn vị hành chính mới (bao gồm thành phố Cần Thơ và các tỉnh: Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau) đã mở ra cơ hội chuyển mình, mang tính bước ngoặt cho du lịch vùng khi kiến tạo nên những không gian tổng hợp kết nối cả núi, rừng, đồng bằng, sông ngòi, biển đảo.
Ông Dương Hoàng Sum, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long khẳng định: Không chỉ là vựa lúa lớn nhất cả nước, Đồng bằng sông Cửu Long còn là “kho tàng du lịch xanh” vô giá, sở hữu sức hút riêng biệt không nơi nào có được. Một hành trình xuyên suốt qua những chợ nổi sầm uất, những rừng tràm xanh mướt hay những ngôi chùa cổ kính,... cùng sự chân chất, hiền hòa, mến khách của người dân miền Tây Nam Bộ sẽ tạo nên trải nghiệm trọn vẹn, định vị thương hiệu du lịch Đồng bằng sông Cửu Long trên bản đồ quốc tế.
Theo Quyết định số 616/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành ngày 4/4/2026 Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021-2023, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực này được định hướng trở thành cực du lịch sinh thái, văn hóa đặc thù trong Tiểu vùng Mê Công.
Trong đó, du lịch Cần Thơ, An Giang, Cà Mau được xác định là ba cực trung tâm, đóng vai trò động lực: Cần Thơ là trung tâm MICE và du lịch đô thị sông nước; An Giang là trung tâm tâm linh-sinh thái-biên giới, Cà Mau là trung tâm du lịch biển, rừng ngập mặn và năng lượng tái tạo. Từ đây, hình thành tuyến du lịch gắn với các hành lang kinh tế: Cần Thơ-Vĩnh Long-Đồng Tháp-An Giang tập trung phát triển du lịch sinh thái, miệt vườn, nông nghiệp và du lịch đường thủy nội địa; biên giới Tây Nam gồm An Giang-Đồng Tháp-Campuchia tập trung phát triển du lịch tâm linh, mua sắm, thương mại biên giới, kết nối quốc tế qua cửa khẩu Tịnh Biên, Dinh Bà.
Bên cạnh đó là các tuyến du lịch ven biển phía Tây Nam kết nối Cà Mau-Hòn Khoai-Phú Quốc, phát triển du lịch sinh thái biển kết hợp nghiên cứu đa dạng sinh học và nghỉ dưỡng cao cấp; tuyến du lịch sông nước nội vùng kết nối Cần Thơ-Vĩnh Long-Đồng Tháp-An Giang-chợ nổi-làng nghề-di tích; tuyến du lịch quốc tế Mê Công nối Cần Thơ-Phnom Penh-Bangkok; tuyến du lịch liên vùng kết nối Thành phố Hồ Chí Minh-Cần Thơ-Cà Mau-Hòn Khoai-Phú Quốc…
Để hiện thực hóa định hướng này, đưa du lịch Đồng bằng sông Cửu Long thành cực tăng trưởng quan trọng, các chuyên gia cho rằng cần tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” then chốt để tạo động lực bứt phá.
Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai, Đồng bằng sông Cửu Long là một không gian văn hóa sinh thái đặc biệt, nơi hội tụ văn minh sông nước đặc sắc của khu vực Đông Nam Á, nhưng định vị thương hiệu du lịch vùng chưa đủ mạnh, sản phẩm còn trùng lặp, thiếu sự khác biệt, tính đặc thù và giá trị kinh tế chưa cao, du lịch nơi đây còn nhiều hạn chế trong khả năng khai thác chi tiêu và trải nghiệm của du khách. Khách chủ yếu chỉ đến cho biết chứ chưa phải để tìm kiếm những trải nghiệm chuyên sâu, dẫn đến tỷ lệ quay lại không cao. Muốn thay đổi thực trạng nêu trên, du lịch Đồng bằng sông Cửu Long cần chú trọng đổi mới sản phẩm theo hướng xanh, bền vững, chuyển từ sản phẩm đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng, lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm.
Đồng thời, cần nâng cao chất lượng dịch vụ từ những chi tiết nhỏ nhất như lối đi cho xe lăn hay ghế ăn cho trẻ em trong các cơ sở lưu trú, nhà hàng… Đồng bằng sông Cửu Long cần sớm giải quyết những rào cản về hạ tầng để hình thành các trục liên kết giao thông xuyên suốt giữa các tỉnh, đưa liên kết vùng đi vào thực chất, có kế hoạch hành động, đơn vị dẫn dắt và con số tăng trưởng cụ thể hằng năm.
Bên cạnh đó, trên “đường đua” giành thị phần khách quốc tế, mảnh đất “Chín Rồng” sớm nghiên cứu kỹ phân khúc thị trường, đặt mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế cụ thể đến năm 2030 để xây dựng chương trình xúc tiến, quảng bá đúng trọng tâm, trọng điểm.
Tiềm năng du lịch tự nhiên và xã hội giữa các địa phương trong vùng có sự chênh lệch rõ rệt, dẫn đến sự khác biệt về nguồn lực đầu tư, lượng khách và mức độ chi tiêu của du khách tại mỗi tỉnh. Vì thế, muốn tạo lực đẩy phát triển chung cần chú trọng khâu xúc tiến nội vùng, thắt chặt hợp tác, giới thiệu sản phẩm, trao đổi khách; đồng thời liên kết để xây dựng sản phẩm đáp ứng tiêu chí đặc sắc, đặc trưng, đặc thù nhằm tạo ra những trải nghiệm chạm đến cảm xúc của du khách. Cùng với đó, yếu tố con người trong xây dựng sản phẩm cần được đặt lên hàng đầu; thái độ thân thiện và kỹ năng phục vụ chính là yếu tố giữ chân và tạo ấn tượng với du khách.
Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Mạnh Thản
Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Mạnh Thản nhận định, tiềm năng du lịch tự nhiên và xã hội giữa các địa phương trong vùng có sự chênh lệch rõ rệt, dẫn đến sự khác biệt về nguồn lực đầu tư, lượng khách và mức độ chi tiêu của du khách tại mỗi tỉnh. Vì thế, muốn tạo lực đẩy phát triển chung cần chú trọng khâu xúc tiến nội vùng, thắt chặt hợp tác, giới thiệu sản phẩm, trao đổi khách; đồng thời liên kết để xây dựng sản phẩm đáp ứng tiêu chí đặc sắc, đặc trưng, đặc thù nhằm tạo ra những trải nghiệm chạm đến cảm xúc của du khách. Cùng với đó, yếu tố con người trong xây dựng sản phẩm cần được đặt lên hàng đầu; thái độ thân thiện và kỹ năng phục vụ chính là yếu tố giữ chân và tạo ấn tượng với du khách.
Ở tầm nhìn dài hạn, ông Thản kêu gọi tăng cường hợp tác đa phương, phát huy vai trò các hiệp hội để tạo sức mạnh tổng hợp phát triển du lịch vùng. Từ đó, nâng tầm chất lượng và giá trị trải nghiệm. Đây cũng chính là “chìa khóa” để du lịch Đồng bằng sông Cửu Long khẳng định vị thế trên bản đồ quốc gia và khu vực.
