Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.
Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Danh thơm bánh phồng Phú Mỹ

Qua phà Năng Gù, con đường dẫn vào ấp Thượng 3, xã Phú Tân (An Giang) mở ra một không gian khác lạ. Ở đây, tiếng máy quết bột rền đều từ nửa đêm về sáng. Nhìn những tấm phên tre phơi bánh trắng xóa sân vườn, trắng ngõ và tràn lên cả những mái nhà, người ta biết làng nghề đã vào vụ. Làng nghề này đã xấp xỉ một thế kỷ. Đó là cả một hành trình bền bỉ được viết bằng đôi tay chai sần và sự kiên nhẫn vô bờ bến của những thế hệ nối tiếp nhau sống cùng hạt nếp.

Sáng sớm ở ấp Thượng 3, không gian không ồn ào, náo nhiệt kiểu phố thị nhưng cũng chẳng hề tĩnh lặng. Tiếng máy hòa cùng tiếng người gọi nhau í ới, tiếng trẻ con chạy chân trần trên nền xi-măng còn vương hơi sương. Những chiếc bánh tròn trịa, trắng phau được đặt ngay ngắn lên phên, nằm chờ nắng lên. Bên hiên nhà, bà Nguyễn Thị Lệ Xuân (gần 70 tuổi) đang thoăn thoắt xếp từng chiếc bánh vào giỏ: “Nghề này là do mẹ tôi để lại. Hồi xưa cực lắm, không có điện nước. Một, hai giờ sáng đã phải gánh nước về ngâm nếp. Gắn bó rồi thì mình theo tới cùng”.

Phía sau căn nhà nhỏ của bà Xuân là xưởng bánh gia đình. Ngày thường, lò ra khoảng 2.000-3.000 cái. Dịp giáp Tết, lượng bánh tăng gấp ba. Có những đêm cả nhà không ai ngủ trọn giấc. Mỗi thau bột (gọi là một ổ) cho ra khoảng 500 chiếc bánh. Cao điểm Tết, mỗi ngày nhà bà làm hơn chục ổ mới đủ cung ứng cho thị trường.

Cách đó không xa, trong con hẻm số 13, lò bánh của ông Lê Minh Trường (42 tuổi) cũng đỏ lửa xuyên đêm. Ông Trường là cháu đời thứ tư nối nghiệp cha ông. Với ông, dù máy móc đã thay thế sức người trong các công đoạn nặng nhọc như quết bột hay cán bánh, nhưng cái “hồn” của chiếc bánh vẫn nằm ở bí quyết gia truyền và sự nhạy cảm của người thợ. “Hồi trước toàn làm thủ công, một người ngồi cán bột suốt mười mấy tiếng đồng hồ. Tay vừa đẩy vừa bo cho cục bột tròn đều, làm liên tục”, ông Trường nhớ lại.

Theo ông, linh hồn của chiếc bánh phồng chính là hạt nếp Phú Tân. Đây là loại nếp đặc sản vùng cù lao dẻo thơm nức tiếng. Nếp được nấu thành xôi, quết nhuyễn cùng đường, sữa, mè, nước cốt dừa béo ngậy. Mỗi nhà một bí mật riêng trong cách gia giảm nguyên liệu, không ghi chép thành văn nhưng cứ thế “cha truyền con nối” qua trăm năm.

Nỗi lo mai một

Bánh phồng Phú Mỹ nổi tiếng nhờ độ mềm, xốp, khi nướng lên phồng to, tỏa mùi thơm lừng của nếp và mè. Những chuyến xe chở bánh đã tỏa đi tới Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Danh mục sản phẩm giờ đây cũng đa dạng hơn để chiều lòng thực khách, từ bánh phồng mè sữa, bánh phồng chuối, bánh phồng mì đến các loại bánh dùng ăn sống hay nướng chín. Giá bánh dao động từ vài chục đến cả trăm nghìn đồng mỗi xấp.

Tuy nhiên, đằng sau sự nhộn nhịp của làng nghề là một nốt trầm trăn trở. Ông Lê Minh Trường tâm sự: Số hộ bám nghề giờ đã giảm hơn phân nửa. Công việc vất vả, thức khuya dậy sớm khiến giới trẻ không còn mặn mà. Ngay cả con trai ông cũng chọn con đường học vấn để tìm công việc nhẹ nhàng hơn thay vì nối nghiệp gia đình. Nhìn về phía những phên bánh đang ươm nắng, đôi mắt người thợ lành nghề chợt đỏ hoe: “Lớp làm nghề bây giờ chủ yếu là người lớn tuổi. Tôi cũng lo chứ, lo nghề ông cha rồi sẽ dần mai một. Nhưng tương lai khó tính trước, giờ đành chấp nhận vì lớp trẻ có suy nghĩ khác mình”.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Tân Giáp Minh Triết cho biết: Làng nghề bánh phồng Phú Mỹ đã chính thức được công nhận là làng nghề truyền thống từ năm 2006. Với địa phương, đây không chỉ là sinh kế mà còn là di sản văn hóa gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ. Trước áp lực cạnh tranh từ bánh công nghiệp và nguy cơ đứt gãy thế hệ kế thừa, chính quyền địa phương đã có những bước đi cụ thể. Xã đã hỗ trợ người dân đầu tư máy móc để giảm bớt sức lao động; tổ chức các đợt quảng bá, đưa bánh phồng tham gia hội chợ để tìm kiếm đầu ra ổn định. “Chúng tôi đang định hướng phát triển thêm các sản phẩm tiện ích, cải tiến mẫu mã và nâng cao giá trị sản phẩm để phù hợp với thị hiếu hiện đại. Mục tiêu là để người dân yên tâm bám nghề, để bánh phồng là sản phẩm quà tặng đặc sắc quanh năm”, ông Triết cho hay.

Chiều xuống, nắng nhạt dần trên những tấm phên tre. Người dân làm bánh phồng bắt đầu thu bánh vào nhà, chuẩn bị cho một đêm đỏ lửa mới. Có lẽ, trăm năm của một làng nghề không chỉ được đo bằng thời gian, mà còn được đo bằng sự bền bỉ của những người như bà Xuân, ông Trường, những người đang lặng lẽ giữ lửa để hương nếp Phú Mỹ lại bay xa, nhắc nhở mỗi người con xa xứ về một nguồn cội ấm áp và tròn đầy như chiếc bánh phồng quê hương.

Có thể bạn quan tâm

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Bông gòn phá vỏ nở bung ra.

Nhớ cây gòn tuổi thơ

Mỗi khi có dịp về quê, dọc theo triền lộ nhìn những cây gòn trổ trái chín vàng, treo lủng lẳng trên cao như “ổ bánh mì” dân dã, lòng tôi lại nao nao thương nhớ thuở thiếu thời. Ngày trước, loài cây này hiện diện khắp nẻo nông thôn, giờ đây lại trở thành miền ký ức của nhiều thế hệ.

Dù tuổi cao nhưng ông Phúc vẫn miệt mài lao động, sản xuất.

Vươn lên từ cây giống truyền thống

Ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1964, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) miệt mài lao động bằng nghề sản xuất cây giống truyền thống của địa phương, và là hội viên người cao tuổi tiêu biểu tại địa phương.

Lá trầu giúp nông dân có thu nhập ổn định.

Giữ màu xanh vườn trầu

Bên dòng sông Tiền êm ả chảy qua vùng đất cù lao An Giang, một số nông dân cao tuổi vẫn lẳng lặng bám đất giữ vườn trầu. Với họ, đây vừa là kế mưu sinh, vừa để giữ lại nghĩa tình thắm đượm mà tiền nhân để lại.

Nhãn Bạc Liêu từ lâu nổi tiếng trái to, ngọt lịm, thơm ngon (Ảnh CTV)

Gìn giữ vườn nhãn cổ 100 năm tuổi

Khu vực Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) từ lâu được đánh giá là nơi có nhiều điểm du lịch khá hấp dẫn. Đáng chú ý, tại vùng ven biển thuộc phường Hiệp Thành có vườn nhãn cổ tuổi đời hơn 100 năm. Chính quyền và các hộ dân nơi đây đang nỗ lực chăm sóc, gìn giữ vườn nhãn góp phần phát triển du lịch sinh thái.

Nghi thức trong Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long).

Độc đáo Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự

Hằng năm, vào trung tuần tháng 3 âm lịch, đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) lại rộn ràng tổ chức Lễ Kỳ Yên. Trải qua nhiều thế hệ, Lễ Kỳ Yên là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an.

Khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, một trong những công trình biểu tượng trưng bày và lưu giữ về văn hóa phi vật thể tại Cà Mau.

Văn hóa Cà Mau níu giữ cội nguồn, mở đường du lịch

Cà Mau đâu chỉ có rừng mặn hiên ngang chắn sóng, hay những vuông tôm trù phú vươn mình đón nắng. Vùng cực nam Tổ quốc còn ôm ấp một kho tàng văn hóa đồ sộ, là kết tinh từ mồ hôi và khát vọng của bao thế hệ đi mở cõi. Thế nhưng, guồng quay hối hả của đô thị hóa đang lặng lẽ bào mòn không gian văn hóa ấy.

Du khách trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện với môi trường tại tỉnh Vĩnh Long.

Phát huy lợi thế, định hình du lịch xanh, có trách nhiệm

Phát huy lợi thế sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và dư địa chuyển đổi số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước định hình hướng đi mới cho ngành du lịch theo mô hình xanh, tuần hoàn và bền vững. Qua đó, góp phần giữ gìn tài nguyên, bảo tồn tri thức bản địa, tạo động lực để du lịch địa phương phát triển.

Anh Danh Nghiệp hướng dẫn các em chơi nhạc ngũ âm tại chùa Sóc Sâu.

Gìn giữ “mạch nguồn” văn hóa truyền thống

Dưới mái chùa Sóc Sâu (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) cổ kính, khi những cơn mưa chiều đầu mùa lất phất bay, tiếng nhạc ngũ âm lại vang lên rộn ràng. Ở đây, có một người trẻ đang âm thầm truyền dạy cho các em nhỏ cách yêu và giữ gìn thanh âm của dân tộc Khmer...

Du khách tham quan cánh đồng sen ở xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp.

Du lịch xanh từ kết hợp văn hóa, thiên nhiên bản địa

Tại tỉnh Đồng Tháp, nhiều hoạt động lễ hội, trải nghiệm được tổ chức gắn với không gian sinh thái, làng nghề và nông nghiệp bản địa. Những đường hoa, cánh đồng sen, đồng lúa, những phiên chợ quê đã được địa phương từng bước kết hợp lễ hội với trải nghiệm không gian thiên nhiên.

Một góc đình cổ Thoại Sơn.

Giá trị độc đáo của đình cổ Thoại Sơn

Đình Thoại Sơn tọa lạc bên triền núi Sập thuộc ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là biểu tượng thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Thoại Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại. Với quy mô kiến trúc hoành tráng, chạm khắc mỹ thuật tinh xảo, đình Thoại Sơn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Chùa Long Quang được xây dựng từ gỗ cây dừa rất độc đáo.

Chùa Dừa bên dòng Hàm Luông

Chùa Long Quang (thường được người dân địa phương gọi là chùa Dừa) tại xã Phước Mỹ Trung (tỉnh Vĩnh Long) nổi bật với kiến trúc độc đáo được tạo dựng gần như hoàn toàn từ gỗ dừa. Công trình là nơi sinh hoạt tôn giáo mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất xứ Dừa, giúp gắn bó giữa đời sống tâm linh và môi trường tự nhiên.

Du khách tham quan, mua sắm tại chợ phiên Xóm Rẫy.

Chợ phiên Xóm Rẫy đậm chất miền Tây

Giữa cánh đồng Khóm 14, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp (cạnh tuyến đường N2), chợ phiên Xóm Rẫy thu hút đông đảo người dân và du khách với những quầy hàng bán rau củ, bánh dân gian và các sản phẩm OCOP do nông dân địa phương trực tiếp mang đến.

Nghề nuôi vịt chạy đồng nay đây mai đó cho nên mỗi cánh đồng đi qua đều in dấu mưu sinh.

Mưu sinh theo đàn vịt

Khi nhịp sống khắp các làng quê miền Tây chậm lại trong những ngày đầu năm mới, thì ở nhiều cánh đồng xa, vẫn có những mái lều bạt đơn sơ neo mình giữa nắng gió. Ở đó, những người nuôi vịt chạy đồng lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng: Bên đàn vịt hàng nghìn con, giữa mênh mang đồng nước.

Bên các nhánh sông Cửu Long là nơi trú ngụ của loài cá ngát.

Săn cá ngát bên dòng Cửu Long

Trên những nhánh sông Cửu Long chằng chịt, nghề săn cá ngát lặng lẽ tồn tại suốt hàng chục năm qua từng nuôi sống bao gia đình, nhưng nay đang dần mai một trước biến đổi khí hậu và cách đánh bắt tận diệt. Một số người vẫn giữ nghề, bám sông như lưu giữ những ký ức của thuở xa xưa cha ông đã mưu sinh.

Du khách viếng Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp.

Nơi hội tụ di sản lịch sử và tín ngưỡng Nam Bộ

Hằng năm, Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp) luôn thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương. Đây là nơi lưu giữ giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời và hiện đang được địa phương phát huy mạnh mẽ.

Du khách trải nghiệm trên xe ngựa ở cù lao Thới Sơn.

Vó ngựa vùng quê

Cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) được khai thác du lịch từ năm 1988.

Chủ một cơ sở sản xuất kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Nhộn nhịp làng nghề cá khoai khô Cái Đôi Vàm

Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, không khí tại làng nghề cá khoai khô tại miền biển xã Cái Đôi Vàm (tỉnh Cà Mau) đang trở nên hối hả hơn bao giờ hết. Vượt lên những khó khăn về nguồn nguyên liệu, người dân vùng cực nam Tổ quốc vẫn đang chạy đua với thời gian để đưa đặc sản trứ danh này kịp đến tay người tiêu dùng.

Nhiều hộ gia đình ở Thuận Hưng vẫn duy trì nghề qua nhiều thế hệ.

Làng bánh tráng Thuận Hưng tất bật vào vụ Tết

Khi không khí Tết đang đến gần, làng nghề bánh tráng Thuận Hưng (phường Thuận Hưng, thành phố Cần Thơ) lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ mờ sáng đến chiều muộn, các lò bánh đỏ lửa liên tục, người người tất bật với từng công đoạn, tạo nên bức tranh lao động quen thuộc của một làng nghề đã tồn tại hơn 2 thế kỷ.

Người dân làng nghề Sơn Đốc tất bật phơi bánh phồng những ngày cận Tết.

Làng nghề bánh phồng tất bật vào vụ Tết

Cứ vào dịp cuối năm, làng nghề truyền thống bánh phồng Sơn Đốc (xã Hưng Nhượng, tỉnh Vĩnh Long) lại bước vào mùa sản xuất nhộn nhịp nhất. Dọc những con đường, người dân phơi bánh phồng kín hai bên và trước sân nhà, tạo nên bức tranh lao động rộn ràng.

Năm nhánh sông cùng hội tụ về một điểm tạo nên vùng đất Ngã Năm nên thơ bình dị.

Đậm đà hương vị Ngã Năm

Phường Ngã Năm, thành phố Cần Thơ là nơi gặp gỡ của năm dòng sông, tạo nên một miền quê yên bình đầy sức sống nơi vùng Tây Nam Bộ. Ở đó, người dân sống hiền hòa giữa bức tranh thiên nhiên đa dạng, Nhờ sự quan tâm của Đảng, mỗi mùa mang một gam màu khác nhau với hương vị phù sa quyện trong những món ăn quê mộc mạc…

Gian hàng trái cây tại Lễ hội Sông nước miệt vườn ở cồn Mỹ Phước.

Cồn Mỹ Phước giữa sông Hậu

Nằm giữa dòng Hậu Giang hiền hòa, cồn Mỹ Phước, xã Nhơn Mỹ, thành phố Cần Thơ, từ lâu được biết đến như “vương quốc cây trái” của vùng hạ lưu.

Làng nghề gạch, gốm đỏ Vĩnh Long luôn gắn liền với phát triển du lịch.

Đầu tư phát triển làng nghề

Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm của làng nghề, nhiều năm qua, tỉnh Vĩnh Long đã tích cực hỗ trợ các cơ sở sản xuất những thiết bị, máy móc hiện đại, góp phần nâng tầm phát triển làng nghề. Làng nghề gạch, gốm đỏ Vĩnh Long là một trong những địa chỉ được Trung tâm Khuyến công Vĩnh Long đầu tư bài bản và đạt hiệu quả thiết thực.

Gia đình ông Nguyễn Ngọc Lân khấm khá nhờ trồng cây nhãn xuồng đặc sản của địa phương.

Bình yên trên đất Cồn Tàu

Hơn trăm năm trước, Cồn Tàu (xã Phú Thuận, tỉnh Vĩnh Long) nằm giữa sông Tiền được những bậc tiền nhân chọn là điểm dừng chân để khai khẩn đất, lập nghiệp. Trải qua bao thế hệ, vùng đất Cồn Tàu được phù sa bồi lắng trở nên trù phú để người dân có cuộc sống bình yên, giản dị giữa sông, tách biệt với đôi bờ.