Đánh thức tiềm năng du lịch sông nước

Bến tàu du lịch Mỹ Tho (tỉnh Đồng Tháp) phục vụ khách tham quan sông Tiền.
Bến tàu du lịch Mỹ Tho (tỉnh Đồng Tháp) phục vụ khách tham quan sông Tiền.

Dọc tuyến sông Tiền có cảnh quan đặc trưng với hệ thống cù lao, vườn cây ăn trái, làng nghề, di tích lịch sử-văn hóa và các không gian sinh hoạt cộng đồng ven sông. Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng nhiều sản phẩm trải nghiệm, từ tham quan miệt vườn, tìm hiểu văn hóa bản địa, thưởng thức ẩm thực đến nghỉ dưỡng, trải nghiệm đời sống sông nước của du khách trong nước và nước ngoài.

Du lịch trên sông

Du lịch đường thủy trên sông Tiền tại tỉnh Đồng Tháp hình thành từ khá sớm, gắn với lợi thế sông ngòi, cù lao, vườn cây ăn trái, làng nghề và đời sống văn hóa sông nước đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Từ những năm 1990, khi giao thông đường bộ và hạ tầng du lịch chưa phát triển như hiện nay, phương tiện thủy vừa là phương tiện đi lại chủ yếu, vừa phục vụ đưa khách tham quan các cù lao, vườn cây ăn trái và điểm du lịch ven sông.

Ở giai đoạn đầu, hoạt động này chủ yếu có quy mô nhỏ, phương tiện đơn giản, phục vụ các chuyến tham quan ngắn hoặc theo yêu cầu của khách. Qua quá trình phát triển, dịch vụ đã từng bước chuyển từ vận chuyển, tham quan đơn thuần sang tổ chức các hành trình trải nghiệm tổng hợp, kết hợp tham quan miệt vườn, làng nghề, di tích, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu đời sống cộng đồng.

Ngược về đầu nguồn sông Tiền, nơi có mô hình tàu đưa du khách tham quan danh lam, thắng cảnh dọc sông Tiền phát triển trong những năm gần đây, ông Trần Thanh Hùng, chủ homestay Hùng Hoa Ếch ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp đã đầu tư hai tàu du lịch có sức chứa 45 người/tàu để đưa đón khách du ngoạn trên sông Tiền.

Đến đây, du khách vừa được trải nghiệm đi tàu, thưởng thức các loại nước giải khát từ trái cây; phục vụ ăn uống, đờn ca tài tử và ngắm nhìn, tham quan lò gạch An Hiệp, làng bè nuôi cá Sa Đéc, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, cầu Cao Lãnh, chợ quê Tân Thuận Đông (phường Cao Lãnh)…

Trung bình hằng tháng tháng, homestay đón khoảng 20 đoàn, với 500-600 khách đặt tàu chở du ngoạn trên sông Tiền. Ông Hùng cho biết: “Chúng tôi đáp ứng nhu cầu đa dạng của các dòng khách và thị trường. Sản phẩm rất đa dạng và linh hoạt, trong đó có những trải nghiệm sâu và gần gũi văn hóa bản địa”.

Xuôi về hạ lưu sông Tiền, bến tàu du lịch Mỹ Tho thuộc phường Mỹ Tho (tỉnh Đồng Tháp) có hơn 80 phương tiện thủy chuyên chở khách du ngoạn sông Tiền. Gia đình bà Nguyễn Thị Thanh Châu, ngụ phường Mỹ Phong (Đồng Tháp) đầu tư ba tàu loại 12, 34, 44 chỗ chuyên chở khách tham quan, thưởng ngoạn các địa điểm du lịch ven sông. Bà Châu cho biết: Gia đình đã gắn bó với nghề gần 20 năm. Hằng tháng, các tàu chở được 500-700 khách. Giá mỗi chuyến theo tour từ 250.000- 400.000 đồng/tàu.

Trên chiếc tàu du lịch chở đoàn khách đến từ Ấn Độ và Việt Nam tham quan dọc sông Tiền rời bến mới đây, chúng tôi đã được nghe hướng dẫn viên du lịch Nguyễn Minh Dương giới thiệu: “Con sông Tiền nối liền hai tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang cũ (nay là tỉnh Đồng Tháp). Vùng đất này đã trải qua một hành trình lịch sử dài từ thời khẩn hoang đến việc thiết lập hệ thống hành chính, rồi hình thành những đô thị sầm uất. Qua từng giai đoạn, sông Tiền kết nối con người, thiên nhiên và lịch sử, tạo nên dòng chảy văn hóa, kinh tế và chính trị bền vững. Trước đây, người Việt đã đi dọc ven biển Nam Bộ, khai phá vùng đất này từ rất sớm, trong đó có vùng hạ lưu sông Tiền thuộc khu vực đồng bằng Tây Nam Bộ. Sau đó, đô thị tại những nơi trọng yếu hoặc có điều kiện thuận lợi về giao thương cũng được hình thành. Tiêu biểu phải nhắc đến Mỹ Tho đại phố lúc bấy giờ và hiện nay…”.

Sau màn giới thiệu sơ qua về sông Tiền, tàu cập bến cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) để du khách được trải nghiệm vườn cây ăn trái sum suê, trĩu quả; tìm hiểu cách làm kẹo dừa, đan len, tham quan khu trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ được làm từ cây dừa; ngồi trên chiếc xuồng ba lá, men theo kênh rạch; ăn trái cây, uống trà mật ong, nghe đờn ca tài tử…

Phát huy lợi thế đặc trưng

Đặt văn hóa làm cốt lõi và lấy trải nghiệm của du khách làm thước đo - đó đang là công thức bứt phá của du lịch hiện đại. Du lịch trải nghiệm hiện không còn dừng lại ở một sản phẩm bổ trợ, mà đã khẳng định vai trò là mắt xích chiến lược trong việc nâng tầm giá trị toàn ngành.

Hiện trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp có hơn 40 doanh nghiệp, cơ sở và hộ kinh doanh tham gia khai thác dịch vụ du lịch đường thủy, với khoảng 107 phương tiện thủy phục vụ khách. Hoạt động được tổ chức theo nhiều hình thức như: Phương tiện đưa khách tham quan theo tuyến, theo tour của doanh nghiệp hoặc theo hợp đồng, nhu cầu của khách và có sự kết nối với các điểm du lịch trên đất liền.

Du lịch đường thủy đang là lợi thế và là một phương thức tạo trải nghiệm khác biệt của du lịch Đồng Tháp. Tuy nhiên, việc kinh doanh loại hình này đòi hỏi bảo đảm an toàn cho khách luôn đặt lên hàng đầu, trong khi hạ tầng phục vụ du lịch đường thủy chưa đồng bộ ở một số khu vực.

Sản phẩm và chất lượng dịch vụ giữa các cơ sở chưa đồng đều, một số hành trình còn đơn điệu, thời gian trải nghiệm ngắn, sự liên kết giữa đơn vị vận chuyển với doanh nghiệp lữ hành và điểm đến chưa chặt chẽ.

Trong khi đó, giao thông đường bộ ngày càng thuận tiện, đòi hỏi du lịch đường thủy phải tạo được giá trị trải nghiệm riêng, không chỉ dựa vào hoạt động đưa đón khách.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp Võ Phạm Tân cho biết, Đồng Tháp đã xác định du lịch đường thủy là một trong những sản phẩm có lợi thế của tỉnh, cần được phát triển theo hướng an toàn, chất lượng, có bản sắc và gắn kết chặt chẽ với hệ thống điểm đến trên đất liền. Trọng tâm là khai thác giá trị dòng sông Tiền như một không gian kết nối các di sản, làng nghề, miệt vườn, văn hóa và ẩm thực địa phương.

Trong đó, ngành tập trung tham mưu, phối hợp tổ chức, kết nối lại sản phẩm và hành trình du lịch. Khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng các tour đường thủy có nội dung trải nghiệm rõ nét, kết nối bến tàu với di tích lịch sử-văn hóa, làng nghề, làng hoa Sa Đéc, vườn cây ăn trái, điểm du lịch sinh thái và các cơ sở dịch vụ; từng bước quảng bá hình ảnh du lịch sông Tiền như một trải nghiệm đặc trưng trong thương hiệu điểm đến Đồng Tháp an toàn, thân thiện, hấp dẫn.

Có thể bạn quan tâm

Ông Trương Hữu Đức, ấp Hai Thủ, xã Long Hòa (giữa) trao đổi với cán bộ xã về mô hình nuôi tôm công nghiệp mật độ cao.

Đổi thay ở hai xã đảo

Những ngày này, người dân hai xã đảo Hòa Minh và Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long phấn khởi trước chủ trương đầu tư các dự án cầu Cổ Chiên 2 và tuyến đường hành lang ven biển, mở ra cơ hội kết nối giao thông, thúc đẩy giao thương giữa địa phương với đất liền.

Nông dân Nguyễn Thanh Bình tại mô hình nuôi ong lấy mật kết hợp sản xuất nhãn Châu Thành.

Mô hình sinh kế xanh từ nghề nuôi ong lấy mật

Tại Đồng Tháp, người dân tận dụng lợi thế nguồn hoa tự nhiên từ rừng tràm và vườn cây ăn trái để phát triển nghề nuôi ong lấy mật theo hướng thuận thiên. Đàn ong tạo ra mật ngọt, bán được giá; đồng thời giúp thụ phấn hoa, tăng tỷ lệ đậu trái và mở ra hướng kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái.

Không gian trưng bày hàng chục nghìn hiện vật gốm sứ Nam Bộ như một bảo tàng thu nhỏ trong ngôi nhà của hai vợ chồng Lê Hoàng Nghĩa tại vùng sông nước Cà Mau.

Giữ hồn gốm Nam Bộ giữa lòng sông nước Cà Mau

Nằm yên bình tại Khóm 8 (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau), căn nhà của vợ chồng bạn Lê Hoàng Nghĩa (31 tuổi) và Tôn Tú Mai từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc cho những người yêu nét đẹp hoài cổ và văn hóa phương Nam.

Ông Lê Văn Dũng thao tác quay cối xay bột quen thuộc, tái hiện lại nét sinh hoạt văn hóa ẩm thực dân gian xưa.

Giữ hồn ký ức qua cối đá cổ

Ở vùng quê yên bình nơi cực nam Tổ quốc, gần 10 năm qua, một lão nông lặng lẽ rong ruổi khắp các xóm làng miền Tây, sưu tầm từng chiếc cối đá, cối xay bột cũ bị lãng quên bên góc vườn, bờ sông. Với ông, mỗi chiếc cối là một kho ký ức, lưu giữ mồ hôi, kỷ niệm và những thăng trầm của cha ông thuở mở cõi.

Du khách trải nghiệm check-in cảnh đẹp bóng núi Cô Tô trong hoàng hôn.

Đánh thức tiềm năng du lịch đồng quê

Từ tình yêu ruộng đồng và những ký ức tuổi thơ gắn với mùa nước nổi, anh Đinh Hoàng Tính, 32 tuổi, ở xã Cô Tô, tỉnh An Giang đã xây dựng mô hình du lịch từ lợi thế cảnh sắc quê nhà.

Người dân tham quan, chụp ảnh bên cây bạch mai cổ thụ.

Đình Phú Tự lưu giữ dấu tích trăm năm

Hơn 300 năm tồn tại, cây bạch mai cổ thụ cùng hai cây khế, cây thị hơn 200 năm tuổi tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) gắn bó với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của nhiều thế hệ cư dân. Các danh hiệu cây di sản, cây kỷ lục góp phần bảo tồn, khai mở tiềm năng du lịch tại địa phương.

Cơ sở dệt chiếu bằng máy của gia đình chị Trần Thanh Diệu.

Hướng đi mới ở làng nghề dệt chiếu Định Yên

Nghề dệt chiếu Định Yên (xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp) đã trải qua nhiều đổi thay, có thời điểm rơi vào khó khăn trong sản xuất. Trước nguy cơ mai một nghề truyền thống, địa phương đang tìm hướng kết hợp bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển du lịch, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Lực lượng dân quân tự vệ xã Khánh Hưng (tỉnh Cà Mau) ngâm mình trong nước sâu giúp nông dân gặt lúa.

Dầm mưa cứu 'hạt vàng' trên đồng ngập

Những trận mưa dầm dai dẳng trút xuống vùng sông nước Cà Mau khi ruộng lúa hè thu bước vào độ thu hoạch. Trước nguy cơ mất trắng sau bao tháng ngày dãi nắng dầm sương, cán bộ chính quyền, ngành chức năng cùng lực lượng dân quân địa phương đã dầm mình lội đồng giúp nông dân cứu lúa...

Nụ cười rạng rỡ của nông dân Nguyễn Văn Danh, ngụ ấp Tân Quảng (xã Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau) khi thu hoạch được những con "lịch cụ" to tròn, vàng óng.

Săn “lịch cụ” ở miệt rừng ngập mặn Cà Mau

Trong vô vàn món quà mà thiên nhiên ban tặng cho mảnh đất cực nam Tổ quốc, con lịch được xem là một sản vật đặc biệt, gắn liền với sinh kế và niềm vui dân dã của biết bao thế hệ cư dân miệt sông nước.

Du khách tham gia trải nghiệm dỡ chà chuột.

Dỡ chà bắt chuột, tạo sinh kế cho người dân

Dỡ chà bắt chuột tại Khu du lịch Tràm Chim (Vườn quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp) tái hiện ký ức tuổi thơ và nét văn hóa sông nước miền Tây Nam Bộ. Mô hình vừa tạo sản phẩm du lịch đặc trưng, vừa mở thêm sinh kế cho người dân vùng đệm.

Điểm dừng chân đầu tiên trải nghiệm, như “món khai vị” trước khi du khách ghé thăm Cồn Sơn là bè cá của ông Lý Văn Bon (Bảy Bon), để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài thủy sản trên sông Mê Kông.

[Ảnh] Cồn Sơn - nơi mộc mạc níu chân du khách

Cồn Sơn nằm giữa dòng sông Hậu thuộc phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Chỉ cần 10 phút qua thuyền máy từ bờ Bình Thủy, bạn sẽ có một ngày tham gia tour du lịch sinh thái cộng đồng, thưởng thức những món đặc sản nhà vườn khó quên.

Mở nắp cống Bảy Ngói, xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp để cho nước lũ vào ruộng.

Tận dụng lợi thế mùa nước nổi

Tháng bảy âm lịch là thời điểm nông dân đầu nguồn tỉnh Đồng Tháp tất bật đón lũ (người dân hay gọi là mùa nước nổi). Những chiếc xuồng, ngư cụ mà nông dân chuẩn bị từ rất sớm đã sẵn sàng đánh bắt, nuôi trồng sản vật trên các cánh đồng ngập nước.

Ông Thiện nhân giống phục vụ nông dân mở rộng diện tích trồng nhãn.

Người nhân giống nhãn Long Phụng Châu

Từ những giống nhãn quen thuộc như: tiêu da bò, Ido, nhãn long, nhãn xuồng cơm vàng..., nông dân Nguyễn Hiếu Thiện, sinh năm 1978 (ở xã Phú Phụng, tỉnh Vĩnh Long) đã nhân giống thành công một giống nhãn mới mang tên “Long Phụng Châu”.

Du khách tham quan Vườn sinh thái Chala Farm tại phường biên giới Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp.

Khai thác lợi thế du lịch vùng biên

Tỉnh Đồng Tháp đang từng bước khai thác lợi thế du lịch vùng biên giới với các mô hình nông nghiệp, sinh thái kết hợp trải nghiệm. Tại phường Hồng Ngự, xã Thường Phước, xã Tân Hồng... nhiều điểm mới được hình thành, góp phần đa dạng sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân, thúc đẩy phát triển khu vực biên giới.

Các đại biểu tìm hiểu sản phẩm từ trái mít tại xã Cái Ngang. (Ảnh: DUYÊN BÙI)

Kết nối nguồn lực xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm từ trái mít

Ngày 11/8, Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long và Food Bank Việt Nam, Dự án Jackfruit Việt Nam phối hợp ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu cho chiến lược xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành hàng mít nhằm nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Cây khóm giúp người dân ấp Xẻo Gia có thu nhập ổn định.

Ngọt ngào hương khóm đất phèn

Xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang từng là vùng “rốn phèn” miệt U Minh. Nơi đây, cây trồng vốn khó phát triển bởi nguồn nước nhiễm phèn quanh năm.

Khách du lịch khám phá các kênh, rạch nhỏ tại khu vực phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long).

Một thoáng Hàm Luông

Giữa nhịp sống ngày càng hối hả, những chuyến du ngoạn trên sông Hàm Luông mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên và cơ hội cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miệt vườn Nam Bộ.

Ngư dân xã biển Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải ở Bình Đại

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải năm 2026 tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Lễ hội là dịp để ngư dân tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh theo tín ngưỡng dân gian và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quảng bá tiềm năng kinh tế biển.

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Cù lao xanh bình yên giữa dòng sông Hậu

Nằm giữa dòng sông Hậu, được bồi đắp quanh năm, cù lao xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang), quê hương của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, được xem là một trong những vùng đất xanh, trù phú của tỉnh.

Sản phẩm ong rừng U Minh Thượng được trưng bày tại các hội chợ thương mại.

Hương ong rừng U Minh Thượng bay xa

Từ nghề gác kèo ong truyền thống truyền đời dưới tán rừng tràm, những người con của vùng đất U Minh Thượng đã và đang viết tiếp câu chuyện khởi nghiệp.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Bông gòn phá vỏ nở bung ra.

Nhớ cây gòn tuổi thơ

Mỗi khi có dịp về quê, dọc theo triền lộ nhìn những cây gòn trổ trái chín vàng, treo lủng lẳng trên cao như “ổ bánh mì” dân dã, lòng tôi lại nao nao thương nhớ thuở thiếu thời. Ngày trước, loài cây này hiện diện khắp nẻo nông thôn, giờ đây lại trở thành miền ký ức của nhiều thế hệ.

Dù tuổi cao nhưng ông Phúc vẫn miệt mài lao động, sản xuất.

Vươn lên từ cây giống truyền thống

Ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1964, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) miệt mài lao động bằng nghề sản xuất cây giống truyền thống của địa phương, và là hội viên người cao tuổi tiêu biểu tại địa phương.