Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc rút đi để lại khoảng trống an ninh ở Mali

Đoàn xe chở các binh sĩ cuối cùng của Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã rời khỏi căn cứ Tessalit ở miền bắc Mali. Việc rút các nhân viên Liên hợp quốc, dự kiến hoàn tất trong năm nay, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột vũ trang sẽ quay lại quốc gia Tây Phi vốn luôn đắm chìm trong bạo lực này.
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) tuần tra tại Konna, Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) tuần tra tại Konna, Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) đã rút các nhân viên của mình khỏi căn cứ tại Tessalit, miền bắc Mali, với lý do “tính mạng của họ đang gặp nguy hiểm”.

Theo tuyên bố của MINUSMA, việc rút quân được hoàn tất trong bối cảnh tình hình an ninh đang hết sức căng thẳng và xấu đi nghiêm trọng, gây nguy hiểm tính mạng của các nhân viên Liên hợp quốc.

MINUSMA phàn nàn rằng, các nhân viên gìn giữ hòa bình MINUSMA từng nhiều lần phải trú ẩn dưới hầm do bị tấn công, điển hình là vụ một máy bay vận tải C130 đang hạ cánh xuống căn cứ Tessalit thì bị tấn công bằng hỏa lực.

MINUSMA có sự tham gia của 11.700 binh sĩ, đến từ 65 quốc gia. Phái bộ này được cho là sứ mệnh nguy hiểm nhất mà Liên hợp quốc từng tham gia, với khoảng 250 binh sĩ gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong 10 năm qua.

Căn cứ Tessalit nằm gần sân bay và phần lớn được điều hành bởi binh sĩ Cộng hòa Chad dưới lá cờ của Liên hợp quốc. Trước Tessalit, MINUSMA đã chuyển giao năm căn cứ cho chính quyền Mali kể từ tháng 8 vừa qua. Việc rút khoảng 11.700 binh sĩ, dự kiến sẽ tiếp tục cho đến ngày 31/12 tới, được cho là sẽ làm trầm trọng thêm sự cạnh tranh giữa các nhóm vũ trang có mặt ở miền bắc của quốc gia châu Phi này.

MINUSMA đang đau đầu với kế hoạch rút binh sĩ an toàn khỏi các căn cứ ở vùng Kidal, nhất là thị trấn thủ phủ Kidal, nơi được ví như pháo đài của quân ly khai ở Mali. Kế hoạch rút quân càng gặp nhiều khó khăn hơn khi có thông tin một lượng lớn phiến quân đang tiến về thị trấn Kidal. Phe ly khai không muốn các căn cứ này được trao trả cho quân đội Mali, vì điều này sẽ đi ngược lại lệnh ngừng bắn và các thỏa thuận hòa bình đã đạt được vào các năm 2014 và 2015.

MINUSMA có sự tham gia của 11.700 binh sĩ, đến từ 65 quốc gia. Phái bộ này được cho là sứ mệnh nguy hiểm nhất mà Liên hợp quốc từng tham gia, với khoảng 250 binh sĩ gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong 10 năm qua.

Kế hoạch rút toàn bộ lực lượng của MINUSMA khỏi Mali sau 13 năm làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình làm dấy lên lo ngại rằng giao tranh sẽ gia tăng giữa quân đội Mali và các phe phái vũ trang nhằm giành quyền kiểm soát lãnh thổ. Hồi tháng 6/2023, chính quyền quân sự ở Mali, lên nắm quyền năm 2020, đã yêu cầu MINUSMA rời khỏi Mali, mặc dù quốc gia Tây Phi này đang phải đối mặt các cuộc khủng hoảng và các cuộc thánh chiến.

Liên minh các phong trào Azawad (CMA), một liên minh các nhóm vũ trang do người Tuareg đứng đầu, đã thực hiện một loạt cuộc tấn công vào các cơ sở ở miền trung của chính quyền Mali.

Nhóm phiến quân Ủng hộ đạo Hồi và tín đồ Hồi giáo (GSIM) có liên hệ với mạng lưới khủng bố Al-Qaeda cũng đang gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào các vị trí quân sự. Nhiều chuyên gia quân sự lo ngại các cuộc xung đột giữa các nhóm vũ trang với quân đội Mali và giữa các nhóm vũ trang với nhau sẽ bùng phát sau khi vắng bóng binh sĩ Liên hợp quốc.

MINUSMA bày tỏ lo ngại trước sự gia tăng căng thẳng và sự hiện diện vũ trang ngày càng tăng ở miền bắc Mali. Phái bộ này cảnh báo những điều kiện này có nguy cơ đe dọa sự rút quân có trật tự và kịp thời của MINUSMA, đồng thời cản trở việc vận chuyển an toàn người và tài sản của các quốc gia đóng góp quân đội vào Phái bộ này.

Liên hợp quốc cũng từng nhiều lần bày tỏ quan ngại về sự leo thang quân sự ở miền bắc Mali và những khó khăn, cản trở mà chính quyền quân sự quốc gia Tây Phi này gây ra đối với quá trình rút quân của Phái bộ MINUSMA.

Liên hợp quốc nhấn mạnh Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về chấm dứt nhiệm vụ của MINUSMA vào tháng 6/2023 kêu gọi chính quyền quân sự Mali hợp tác đầy đủ với Liên hợp quốc để bảo đảm việc rút quân một cách có trật tự và an toàn.

Trong trường hợp Phái bộ MINUSMA rút hết binh sĩ gìn giữ hòa bình vào đúng thời hạn cuối năm 2023 hoặc thậm chí sớm hơn, cộng đồng quốc tế lo ngại sẽ tạo ra khoảng trống an ninh, khiến xung đột tái bùng phát ở Mali, đẩy quốc gia này và khu vực vào tình trạng căng thẳng và bất ổn.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...