Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc rút đi để lại khoảng trống an ninh ở Mali

Đoàn xe chở các binh sĩ cuối cùng của Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã rời khỏi căn cứ Tessalit ở miền bắc Mali. Việc rút các nhân viên Liên hợp quốc, dự kiến hoàn tất trong năm nay, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột vũ trang sẽ quay lại quốc gia Tây Phi vốn luôn đắm chìm trong bạo lực này.
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) tuần tra tại Konna, Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) tuần tra tại Konna, Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) đã rút các nhân viên của mình khỏi căn cứ tại Tessalit, miền bắc Mali, với lý do “tính mạng của họ đang gặp nguy hiểm”.

Theo tuyên bố của MINUSMA, việc rút quân được hoàn tất trong bối cảnh tình hình an ninh đang hết sức căng thẳng và xấu đi nghiêm trọng, gây nguy hiểm tính mạng của các nhân viên Liên hợp quốc.

MINUSMA phàn nàn rằng, các nhân viên gìn giữ hòa bình MINUSMA từng nhiều lần phải trú ẩn dưới hầm do bị tấn công, điển hình là vụ một máy bay vận tải C130 đang hạ cánh xuống căn cứ Tessalit thì bị tấn công bằng hỏa lực.

MINUSMA có sự tham gia của 11.700 binh sĩ, đến từ 65 quốc gia. Phái bộ này được cho là sứ mệnh nguy hiểm nhất mà Liên hợp quốc từng tham gia, với khoảng 250 binh sĩ gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong 10 năm qua.

Căn cứ Tessalit nằm gần sân bay và phần lớn được điều hành bởi binh sĩ Cộng hòa Chad dưới lá cờ của Liên hợp quốc. Trước Tessalit, MINUSMA đã chuyển giao năm căn cứ cho chính quyền Mali kể từ tháng 8 vừa qua. Việc rút khoảng 11.700 binh sĩ, dự kiến sẽ tiếp tục cho đến ngày 31/12 tới, được cho là sẽ làm trầm trọng thêm sự cạnh tranh giữa các nhóm vũ trang có mặt ở miền bắc của quốc gia châu Phi này.

MINUSMA đang đau đầu với kế hoạch rút binh sĩ an toàn khỏi các căn cứ ở vùng Kidal, nhất là thị trấn thủ phủ Kidal, nơi được ví như pháo đài của quân ly khai ở Mali. Kế hoạch rút quân càng gặp nhiều khó khăn hơn khi có thông tin một lượng lớn phiến quân đang tiến về thị trấn Kidal. Phe ly khai không muốn các căn cứ này được trao trả cho quân đội Mali, vì điều này sẽ đi ngược lại lệnh ngừng bắn và các thỏa thuận hòa bình đã đạt được vào các năm 2014 và 2015.

MINUSMA có sự tham gia của 11.700 binh sĩ, đến từ 65 quốc gia. Phái bộ này được cho là sứ mệnh nguy hiểm nhất mà Liên hợp quốc từng tham gia, với khoảng 250 binh sĩ gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong 10 năm qua.

Kế hoạch rút toàn bộ lực lượng của MINUSMA khỏi Mali sau 13 năm làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình làm dấy lên lo ngại rằng giao tranh sẽ gia tăng giữa quân đội Mali và các phe phái vũ trang nhằm giành quyền kiểm soát lãnh thổ. Hồi tháng 6/2023, chính quyền quân sự ở Mali, lên nắm quyền năm 2020, đã yêu cầu MINUSMA rời khỏi Mali, mặc dù quốc gia Tây Phi này đang phải đối mặt các cuộc khủng hoảng và các cuộc thánh chiến.

Liên minh các phong trào Azawad (CMA), một liên minh các nhóm vũ trang do người Tuareg đứng đầu, đã thực hiện một loạt cuộc tấn công vào các cơ sở ở miền trung của chính quyền Mali.

Nhóm phiến quân Ủng hộ đạo Hồi và tín đồ Hồi giáo (GSIM) có liên hệ với mạng lưới khủng bố Al-Qaeda cũng đang gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào các vị trí quân sự. Nhiều chuyên gia quân sự lo ngại các cuộc xung đột giữa các nhóm vũ trang với quân đội Mali và giữa các nhóm vũ trang với nhau sẽ bùng phát sau khi vắng bóng binh sĩ Liên hợp quốc.

MINUSMA bày tỏ lo ngại trước sự gia tăng căng thẳng và sự hiện diện vũ trang ngày càng tăng ở miền bắc Mali. Phái bộ này cảnh báo những điều kiện này có nguy cơ đe dọa sự rút quân có trật tự và kịp thời của MINUSMA, đồng thời cản trở việc vận chuyển an toàn người và tài sản của các quốc gia đóng góp quân đội vào Phái bộ này.

Liên hợp quốc cũng từng nhiều lần bày tỏ quan ngại về sự leo thang quân sự ở miền bắc Mali và những khó khăn, cản trở mà chính quyền quân sự quốc gia Tây Phi này gây ra đối với quá trình rút quân của Phái bộ MINUSMA.

Liên hợp quốc nhấn mạnh Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về chấm dứt nhiệm vụ của MINUSMA vào tháng 6/2023 kêu gọi chính quyền quân sự Mali hợp tác đầy đủ với Liên hợp quốc để bảo đảm việc rút quân một cách có trật tự và an toàn.

Trong trường hợp Phái bộ MINUSMA rút hết binh sĩ gìn giữ hòa bình vào đúng thời hạn cuối năm 2023 hoặc thậm chí sớm hơn, cộng đồng quốc tế lo ngại sẽ tạo ra khoảng trống an ninh, khiến xung đột tái bùng phát ở Mali, đẩy quốc gia này và khu vực vào tình trạng căng thẳng và bất ổn.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.