Quay lưng về phía vô minh

Chúng tôi chào tuổi mới bằng một buổi chiều trốn học thêm môn Toán để xách giá đi vẽ. Kim tặng tôi một bộ sách tự luyện tiếng Anh còn tôi tặng cậu ấy chiếc máy tính Casio 580. Kim cất nó vào ba-lô với một bộ điệu không mấy hào hứng khiến tôi thoáng hụt hẫng. Có thể nó chẳng là gì so những món quà đắt tiền mà bố mẹ cậu ấy sẽ tặng nhưng là tình cảm chân thành của tôi.
Minh họa: NGUYỄN MINH
Minh họa: NGUYỄN MINH

Bố mẹ Kim đã chia tay từ bốn năm trước. Bố Kim có công ty sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ xuất khẩu. Mẹ Kim đang định cư ở Đức. Kim kể rằng, mẹ cậu mới về chơi cách đây ba ngày. Tôi đoán chắc mẹ Kim về dịp này để tiện tổ chức sinh nhật cho cậu ấy.

Trước đây, bố mẹ tôi thuê trọ ngay sát nhà Kim. Chúng tôi chào đời cùng một thời điểm nhưng ở hai nơi khác nhau. Mẹ Kim đi du lịch, trở dạ bất ngờ, sinh cậu ấy ở một thành phố biển. Nghe mẹ tôi kể, bà nội Kim bảo rằng, hai chúng tôi không được giờ sinh, phải nhờ thầy làm lễ “di cung hoán số” nếu không cuộc đời sẽ trắc trở lận đận. Mẹ tôi phải bán chiếc nhẫn vàng, của hồi môn của bà ngoại, để theo khóa lễ đó. Mẹ Kim muốn giữ dáng, ít cho con bú nên bị mất sữa. Thi thoảng bà nội lại bế Kim sang bú nhờ mẹ tôi. Bố mẹ tôi gốc quê, đều là nhân viên văn phòng, lấy nhau gần bốn năm mới sinh được tôi. Nhưng tôi lại mắc bệnh tim bẩm sinh, bố mẹ phải bán mảnh vườn của ông bà nội mong bám trụ lại thành phố để có thể tiện đưa tôi đến Bệnh viện Nhi bất cứ lúc nào. Có lần tôi nghe bố nói với mẹ: mình chấp nhận suốt đời là kẻ ký sinh nơi thành phố, chỉ mong sau này con nó khá giả, chuộc lại được mảnh đất quê cho mình có chốn đi về, kẻo mang tiếng mất gốc.

*

Dòng xe cộ nườm nượp giờ tan tầm. Tôi và Kim quay lưng về phía ồn ã, tì tay lên lan can cầu nhìn ráng chiều nhuộm đỏ mặt sông như một bảng mầu rực rỡ. Gió lồng lộng. Kim lần tháo chiếc vòng cổ, mân mê trong tay. Chiếc vòng được xin từ một ngôi chùa trên núi Hàn Sơn. Mẹ Kim bảo đó là lá bùa hộ mệnh của Kim, viên đá quý gắn trên đó có thể đổi mầu theo tâm trạng người đeo. Tôi thì chỉ nhìn thấy nó có mầu nâu, thi thoảng đi dưới nắng, nó mới ánh lên chút xanh lam, vẩn vơ như mầu khói.

- Nếu giờ đột nhiên cậu mất tích, cậu nghĩ ai sẽ tìm mình đầu tiên?

- Tất nhiên là bố mẹ tớ, rồi đến thầy Phan. Mà không, người đầu tiên đi tìm tớ phải là cậu.

- Còn tớ, nếu mất tích, sẽ chẳng có ai đi tìm tớ cả. Dù thông tin tìm trẻ lạc có thể nhan nhản khắp các trang mạng xã hội, lả tả các tờ rơi, nhập nhòe trên những mảnh giấy dán ở cột điện, gốc cây, trạm xe bus…

- Cậu lại cực đoan rồi. Mà mười tám tuổi, ai còn gọi là trẻ lạc.

Kim bật cười khanh khách, tiếng cười rất lạ, nghe nhoi nhói vỡ tan trong tiếng gió ù ù.

Mây sà xuống vùng bãi bồi. Mặt sông thoáng chốc xám ngắt. Những tia rực rỡ nhòe tan như một ảo ảnh. Kim chằng buộc cái giá vẽ lổng chổng xọc xạch sau xe. Tôi khoác ba-lô lên và lấp xấp đi sau Kim. Chiếc xe Cub nhả vệt khói xanh ngắt rì rì hòa vào dòng người nườm nượp. Đi hết con phố rợp bóng xà cừ là đến lối rẽ vào nhà Kim, một ngôi nhà hai tầng kín bưng nằm trong con hẻm nhỏ. Đó là ngôi nhà gắn với tuổi thơ của Kim. Từ ngày bố mẹ ly hôn, nơi đó trở thành vương quốc riêng của cậu ấy. Còn đại gia đình Kim, là bà nội, bố, dì Nga và hai đứa em trai sinh đôi gần ba tuổi, thì tập trung sống ở một căn nhà bốn tầng nhìn ra hồ quanh năm lồng lộng gió. Thi thoảng tôi đến chơi với Kim, gặp bà nội cùng cô San giúp việc mang thức ăn mới sang chất đầy tủ lạnh, vừa dọn đống thức ăn cũ vừa làu bàu.

Đó là buổi chiều cuối cùng chúng tôi đi vẽ cùng nhau. Hôm sau chủ nhật, trời mưa ngập phố. Sau này tôi vẫn ân hận trách mình tại sao chiều ấy không theo Kim về tận nhà, cùng Kim hoàn thành những tiểu tiết cuối cùng trong bức tranh “Hoàng hôn cô độc”. Thì biết đâu, Kim đã có những thời khắc tự níu lại mình. Biết đâu chúng tôi vẫn có thêm những buổi sáng đi dọc con phố bình thản đếm tám mươi mốt cây xà cừ cổ thụ. Biết đâu Kim sẽ thổ lộ một nguyên do gì đó lý giải cho sự bất mãn trong trạng thái vô minh của mình.

Sau buổi chiều ấy Kim biến mất. Không một mảnh giấy hay một lời nhắn nào để lại. Buổi sáng đầu tuần, sau mục điểm danh, thầy Phan chủ nhiệm có gọi điện cho Kim nhưng sau bài nhạc chờ “Diễm xưa” là những tiếng tút tút vô cảm. Thầy gọi điện cho bố mẹ Kim. Cả hai đều không liên lạc được. Thầy nhắn tin lên Zalo nhóm lớp, và nhắn cả trên hệ thống Vnedu nữa.

Sau sự ra đi bí ẩn của Kim, tôi không đi vẽ ở bãi đá sông Hồng nữa. Tôi sợ cả cảm giác chênh vênh khi đi qua những cây cầu. Chiếc vòng cổ của Kim tôi vẫn cất sâu trong hộc tủ. Mỗi lần đi qua con phố có tám mươi mốt cây xà cừ, tôi lại liên tưởng đến tám mốt kiếp nạn của thầy trò Đường Tăng. Chúng tôi mới qua tuổi mười tám, sao lại cứ bị ám ảnh bởi những điều cực đoan như thế? Thi thoảng tôi nhấn máy gọi vào số của Kim chỉ nghe tiếng lập trình khô khốc. Rồi hơn ba tháng sau, số máy ấy đã thuộc về một người đàn bà có giọng nói chua như giấm. Thi thoảng mẹ Kim nhắn tin qua Zalo hỏi tôi rằng, có liên lạc được với Kim không. Một lần cô ấy vô tình gọi video, chỉ mấy giây rồi tắt camera, tôi thoáng trông thấy một bên mắt cô ấy tím bầm.

*

Bảy năm sau, trong một chuyến đi thiện nguyện về miền trung, tôi và Kim bất ngờ gặp lại nhau. Chúng tôi từng chia tay nhau trên một cây cầu vững chãi và giờ gặp lại nhau bên một cây cầu gãy vùng rốn lũ. Tôi mong những hoài nghi trăn trở bấy lâu như một vết thương âm ỉ giờ sẽ được dịu đi.

Hai chúng tôi ngồi lặng bên bàn trà. Sân chùa tĩnh lặng, xanh mát. Tôi nhìn sâu vào mắt Kim. Đôi mắt ấy vẫn buồn nhưng không còn những tia nhìn u uẩn nữa. Giọng Kim trầm đục mà da diết như như tiếng cầu kinh…

- Trước ngày sinh nhật tớ một tuần, sau một cuộc nhậu, bố tớ bị chảy máu dạ dày cấp, cần phải truyền máu gấp. Và qua một xét nghiệm, họ đã phát hiện ra tớ không phải là con đẻ của bố mẹ. Ban đầu bố nghi ngờ mẹ ngoại tình, cho rằng việc ly hôn là một quyết định sáng suốt. Mẹ tớ phải bay về ngay hôm sau. Cả nhà lại lôi nhau đi làm xét nghiệm ADN lần nữa. Vị bác sĩ già ở bệnh viện ven biển năm nào đã bất cẩn trao nhầm con. Những dữ liệu còn lưu lại mười tám năm trước chẳng có gì rõ ràng cả. Bố mẹ tớ định nhờ luật sư tư vấn để kiện bệnh viện. Còn việc tìm lại nguồn cội của tớ và cũng để tìm ra đứa con ruột của họ thì tựa như mò kim đáy bể.

Cậu sẽ hỏi tại sao tớ không tâm sự với cậu chuyện tày trời ấy? Vì tớ vẫn chưa dám đối diện với sự thật, vẫn cố vớt vát hy vọng có sự nhầm lẫn nào đó. Buổi tối hôm ấy, mẹ và dượng tổ chức sinh nhật cho tớ. Dượng là đối tác phía bên kia, một quyết định của ông ấy sẽ giúp công ty của bố tớ tránh khỏi nguy cơ phá sản. Mẹ và dượng còn ngỏ ý muốn đưa tớ sang bên kia sống cùng họ.

Tớ chạy ra cầu trong cơn cuồng loạn. Nhưng khi bám tay vào thành cầu, tớ bất chợt hồi tưởng lại những gì đã diễn ra. Và tớ đã phải trốn chạy, náu mình nơi cửa Phật để mong gột sạch những vô minh. Đêm hôm ấy, trời mưa rất to…

Tôi lặng người, xót xa, muốn nói một câu an ủi Kim nhưng lại im lặng. Cuộc đời ai chẳng từng có những khoảnh khắc vô minh, chính tôi từng có những lúc muốn buông xuôi vì nghĩ mình là gánh nặng của bố mẹ. Nhưng chúng ta vẫn ngồi đây như một cơ duyên hạnh ngộ để biết chỉ cần được sống đã là hạnh phúc. Những gì đã qua như một vết thương đã lành sẹo. Cậu cứ bước tiếp con đường đã chọn, cứ quay lưng về phía vô minh như cậu hằng tâm niệm, Kim nhé!

Tôi chợt nhớ tới chiếc dây chuyền có gắn viên đá đổi mầu của Kim và tưởng tượng nó đang ánh lên lấp lánh. Cũng giống như khoảng trời sau bão bao giờ cũng trong sáng lạ thường.

Có thể bạn quan tâm

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.