Trước biến động tăng cao của giá xăng, dầu trong những ngày qua, hàng loạt doanh nghiệp kinh doanh vận tải trên phạm vi cả nước đã bắt đầu điều chỉnh kê khai và áp dụng tăng giá cước, nhằm cân đối chi phí hoạt động.
Giá cước tăng phổ biến 15-30%
Theo đánh giá của Cục Đường bộ Việt Nam, trong cơ cấu giá thành vận tải ô-tô, nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 40-50%), việc giá xăng, dầu tăng liên tục trong thời gian ngắn làm phát sinh đột biến chi phí đầu vào trực tiếp cho các đơn vị kinh doanh vận tải.
Đến thời điểm hiện tại, Cục Đường bộ Việt Nam đã nhận được báo cáo nhanh của 23/34 Sở Xây dựng địa phương. Tổng hợp chung, tính đến ngày 11/3, giá cước, chi phí vận tải đường bộ trên phạm vi cả nước có nhiều biến động do giá xăng, dầu tăng cao, một số Sở Xây dựng đã ghi nhận trường hợp kê khai tăng giá vé.
Đại diện hãng xe Vân Đồn Xanh cho biết, việc giá xăng, dầu tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành và hoạt động của công ty. Để duy trì chất lượng dịch vụ và bảo đảm hoạt động ổn định trong thời gian tới, hãng đã điều chỉnh giá dịch vụ vận tải theo hướng tăng từ 11-16%, áp dụng từ ngày 8/3 cho toàn bộ dịch vụ vận tải của Vân Đồn Xanh Limousine.
Tương tự, hãng Hà Phương Sunrise chuyên vận chuyển khách hợp đồng tuyến du lịch Hà Nội-Yên Bái cũng cho biết, điều chỉnh tăng giá vé là điều nhà xe không mong muốn. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, để bảo đảm chất lượng dịch vụ cũng như duy trì hoạt động ổn định, mức giá mới tăng khoảng 13%, mức giá khoảng 230.000 đồng/người (thay vì 200.000 đồng/người như trước).
Bà Phan Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam cho biết, tại Thành phố Hồ Chí Minh đã có 13 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá trên 96 tuyến, với mức tăng từ 5-36%, tùy theo cự ly vận chuyển và loại hình phương tiện. Đơn cử, Việt Tân Phát điều chỉnh cước tại 33 tuyến, mức tăng từ 21,12% đến 30%; Toàn Thắng điều chỉnh 20 tuyến, mức tăng từ 17% đến 36%; Vận tải Kumho Samco Buslines điều chỉnh 12 tuyến, mức tăng từ 12% đến 19%; Du lịch vận tải Tiến Oanh điều chỉnh 10 tuyến, mức tăng từ 13% đến 18%; Vận tải Thảo Hồng điều chỉnh 7 tuyến, mức tăng từ 16,7% đến 30,4%...
Ngoài ra, một số đơn vị khác điều chỉnh giá trên số lượng tuyến ít hơn với mức tăng phổ biến từ 5-20%. Việc điều chỉnh giá vé của các doanh nghiệp được thực hiện theo quy định về kê khai giá và thông báo với Sở Xây dựng và các bến xe trước khi áp dụng, đồng thời niêm yết công khai giá vé để hành khách biết và lựa chọn.
Về hoạt động taxi, trên địa bàn thành phố, khoảng 1.700 xe taxi của Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam đã cập nhật điều chỉnh tăng 11-12% giá cước vận chuyển (tùy loại xe), các đơn vị taxi khác đang bình ổn giá và tiếp tục theo dõi đánh giá tình hình đi lại của hành khách.
Tại thành phố Hải Phòng, giá cước vận tải hàng hóa đường bộ đã tăng trung bình khoảng 24% (1,2 triệu đồng/100km), nhiều doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn do chưa thể đàm phán điều chỉnh giá cước với khách hàng, số xe ô-tô phải nằm bãi tăng cao. Một số đơn vị vẫn phải tiếp tục thực hiện các hợp đồng đã ký để giữ khách, chấp nhận việc kinh doanh thua lỗ do giá nhiên liệu tăng cao.
Một số đơn vị vận tải khách theo tuyến cố định trên địa bàn buộc phải điều chỉnh tăng giá cước vận tải lên 15-30% để bù lỗ sau đợt tăng giá xăng dầu ngày 7/3 và dự kiến giá cước sẽ còn phải điều chỉnh thêm theo diễn biến của giá xăng dầu.
Đơn cử, tuyến Hải Phòng-Hà Nội tăng trung bình 15-16%; Hải Phòng-Thanh Hóa tăng trung bình 30%; Hải Phòng-Nghệ An, Hà Tĩnh tăng trung bình 14-19%; tuyến miền núi (Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Lào Cai,…) tăng trung bình 25-50%,…
Rà soát, ổn định thị trường vận tải
Tại các địa phương, vẫn có một số đơn vị vận tải đang cố gắng cầm cự, chờ diễn biến tiếp theo của thị trường xăng, dầu mới có quyết định tăng giá cước hay không. Các đơn vị khai thác tuyến đường dài dự kiến, nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng mạnh sẽ phải cắt giảm tần suất, tạm ngừng hoạt động một số phương tiện để duy trì chi phí. Các tỉnh như: Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Sơn La, Lạng Sơn, Cà Mau, Lai Châu, Lào Cai, Quảng Ninh, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Đồng Nai, doanh nghiệp vận tải kê khai điều chỉnh giá cước vận tải phổ biến tăng khoảng 10-50% tùy theo cự ly và loại hình xe.
Trong thời gian tới đây, cơ quan quản lý vận tải các địa phương sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình kê khai, niêm yết và thực hiện giá vé của các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về quản lý giá, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mức giá đã kê khai. “Trường hợp phát hiện mức điều chỉnh giá có dấu hiệu bất thường hoặc không phù hợp các yếu tố hình thành giá, Sở Xây dựng địa phương sẽ phối hợp các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra, rà soát các yếu tố chi phí cấu thành giá vé để kịp thời xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần ổn định thị trường vận tải hành khách và bảo vệ quyền lợi của người dân”, bà Phan Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam khẳng định.
Tuy nhiên, bà Hiền cũng dự báo, trường hợp chiến sự tại khu vực Trung Đông kéo dài, giá dầu thế giới có thể tăng lên hơn 100 USD/thùng, kéo theo các phụ phí vận chuyển, bảo hiểm… sẽ tác động trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động vận tải đường bộ trong nước và hoạt động vận tải đường bộ qua biên giới. Việc tăng giá xăng, dầu cũng tác động mạnh, làm hạn chế nhu cầu đi lại của người dân và tác động đáng kể đến thị trường vận tải đường bộ.
Trong bối cảnh hiện tại, để giảm thiểu những tác động từ diễn biến giá nhiên liệu có xu hướng gia tăng, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng, dầu để giảm giá xăng, dầu trong nước, giúp doanh nghiệp vận tải có lộ trình thích nghi. Bên cạnh đó, xem xét giảm phí cầu đường, phí sử dụng hạ tầng cảng biển đối với xe vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu trong giai đoạn giá xăng, dầu tăng cao.
Cục cũng kiến nghị các đơn vị chức năng tại các cửa khẩu quốc tế ưu tiên thông quan nhanh cho các mặt hàng thiết yếu, nguyên liệu sản xuất để giảm thời gian chờ đợi của xe tải. Các cơ quan quản lý tại địa phương cho phép doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giá cước vận tải dựa trên biến động giá xăng, dầu theo khung thỏa thuận trước với khách hàng để tránh đứt gãy hợp đồng.
Trong tương lai xa, các doanh nghiệp vận tải cần nghiên cứu, đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động vận tải. Đồng thời, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng thông qua cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quá trình vận tải và giảm tiêu hao nhiên liệu, khuyến khích doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng và logistics, lựa chọn các phương thức vận tải hiệu quả hơn để giảm phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu.
