Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và người có trách nhiệm liên quan đến doanh nghiệp, việc chuẩn bị một chuyến đi nước ngoài cần tính đến cả những nghĩa vụ thuế chưa hoàn tất. Khoản nợ quá hạn, thủ tục đăng ký thuế còn tồn đọng hoặc thông báo chưa được kiểm tra có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch xuất cảnh.

Điểm cần lưu ý là mỗi nhóm đối tượng có điều kiện áp dụng và yêu cầu xử lý khác nhau. Người nộp thuế cần biết mình thuộc trường hợp nào, phải nộp khoản tiền nào, hoàn thành thủ tục gì và theo dõi thông tin ở đâu.

Những mốc thời gian cần lưu ý

Đối với người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tức trạng thái 06, vấn đề cần xử lý là thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Để tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân thuộc diện áp dụng.

Nhóm này gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu hưởng lợi liên quan đến doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp cơ quan thuế đã thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Sau 90 ngày kể từ ngày thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nếu người nộp thuế chưa thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế thông báo về việc sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh. Sau 30 ngày kể từ thông báo này, nếu các thủ tục vẫn chưa được thực hiện, cơ quan thuế thông báo tạm hoãn xuất cảnh.

Như vậy, chuỗi thời gian gồm 90 ngày đầu và 30 ngày tiếp theo, tương ứng 120 ngày để người nộp thuế hoàn thành thủ tục trước khi cơ quan thuế thông báo tạm hoãn xuất cảnh. Với những trường hợp đã nhận thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, việc kiểm tra tình trạng mã số thuế và liên hệ cơ quan thuế cần được thực hiện sớm.

Ở nhóm đang hoạt động, tạm ngừng kinh doanh, chờ giải thể hoặc có trạng thái khác trạng thái 06, điều kiện về số tiền thuế nợ và thời gian quá hạn được xác định theo từng đối tượng.

Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp từ 120 ngày trở lên có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Đối với người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc diện áp dụng, ngưỡng được xác định theo khoản nợ của đơn vị: từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp từ 120 ngày trở lên.

Trước thời điểm ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế gửi thông báo đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế, đồng thời công khai trên website ngành thuế. Hết 30 ngày, nếu người nộp thuế chưa thực hiện nghĩa vụ để số tiền thuế nợ xuống dưới ngưỡng quy định, cơ quan thuế thông báo tạm hoãn xuất cảnh.

Đây là khoảng thời gian người nộp thuế cần kiểm tra khoản nợ và thực hiện nghĩa vụ tương ứng. Việc bỏ qua thông báo có thể khiến những khoản phải xử lý chỉ được phát hiện khi ngày xuất cảnh đã gần, trong khi một số trường hợp còn phải hoàn tất hồ sơ, thủ tục liên quan.

Người nước ngoài có tiền thuế nợ quá hạn mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cũng cần chủ động thực hiện nghĩa vụ theo quy định. Tương tự, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài cần hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế còn tồn đọng trước khi xuất cảnh.

Vì vậy, việc kiểm tra trước chuyến đi cần bao gồm cả số tiền thuế còn nợ và tình trạng đăng ký thuế. Đặc biệt, người đã tạm ngừng kinh doanh, đang chờ giải thể hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký cần xác định rõ những thủ tục còn phải thực hiện.

Xử lý đúng trường hợp để được hủy bỏ tạm hoãn

Với người nộp thuế ở trạng thái 06, việc xử lý để được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh gắn với hai hướng: đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Nếu đề nghị khôi phục, người nộp thuế phải thực hiện hồ sơ khôi phục mã số thuế và hoàn thành các hồ sơ, thủ tục theo quy định. Đồng thời, số thuế nợ còn phải nộp phải giảm xuống dưới 50 triệu đồng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh; dưới 500 triệu đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Người nộp thuế cần hoàn thành các thủ tục trong 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo. Nếu không hoàn thành, người nộp thuế thuộc đối tượng tạm hoãn xuất cảnh. Khi nhận thông báo, cần kiểm tra cụ thể những nội dung phải hoàn tất và thời hạn thực hiện để tránh tiếp tục để hồ sơ tồn đọng.

Nếu đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người nộp thuế phải thực hiện hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế và hoàn thành các hồ sơ, thủ tục liên quan theo quy định. Cơ quan thuế quản lý trực tiếp là nơi người nộp thuế cần liên hệ để được hướng dẫn những việc phải hoàn tất trong trường hợp cụ thể.

Đối với nhóm đang hoạt động, tạm ngừng kinh doanh, chờ giải thể hoặc có trạng thái khác trạng thái 06, người nộp thuế cần thực hiện nghĩa vụ nộp thuế để tổng số tiền thuế nợ còn phải nộp xuống dưới ngưỡng tương ứng. Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh phải đưa số nợ còn phải nộp xuống dưới 50 triệu đồng; doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phải đưa số nợ xuống dưới 500 triệu đồng.

Người nộp thuế có thể nộp tiền qua ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công của cơ quan thuế. Khi khoản nộp được ghi nhận và số nợ thuế còn phải nộp xuống dưới ngưỡng quy định, thời gian hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh có thể trong khoảng 3-5 phút.

Điều kiện cần chú ý ở đây là việc nộp tiền đã được ghi nhận và số nợ còn lại đáp ứng ngưỡng quy định. Với trường hợp còn phải khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người nộp thuế cần thực hiện đầy đủ các hồ sơ, thủ tục tương ứng.

Đối với người nước ngoài, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nộp thuế cần hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định. Việc nộp tiền có thể thực hiện qua eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công của cơ quan thuế theo hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp.

Tại toạ đàm chủ đề làm sạch mã số thuê được tổ chức gần đây, ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế, cũng nhấn mạnh việc kết nối dữ liệu điện tử với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ. Qua theo dõi, quá trình truyền nhận thông tin giữa các hệ thống “có thể hoàn tất trong khoảng 3-5 phút”, chuyển đến bộ phận quản lý xuất nhập cảnh tại cửa khẩu hàng không. Tuy nhiên, với những trường hợp có mã số thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, người nộp thuế cần sớm rà soát, liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn xử lý trước khi xuất cảnh.

Để hạn chế vướng mắc trước chuyến đi, người nộp thuế cần thường xuyên kiểm tra thông báo và tình trạng nghĩa vụ thuế trên tài khoản giao dịch thuế điện tử, nộp thuế đúng hạn, rà soát các khoản nợ. Cùng với đó, cần duy trì hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký và cập nhật thông tin đăng ký thuế khi có thay đổi.

Nếu không còn hoạt động kinh doanh, người nộp thuế cần chủ động thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định, phù hợp với trường hợp của mình. Khi nhận được thông báo, cần liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể.

Thông tin về các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh có thể tra cứu tại https://gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc. Các trường hợp sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh được tra cứu tại https://gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/se. Người nộp thuế cũng có thể tải ứng dụng eTax Mobile trên App Store hoặc CH Play để kiểm tra thông tin.

Các điều kiện và thủ tục nêu trên căn cứ Điều 28 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và các quy định tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Với từng trường hợp, người nộp thuế cần đối chiếu thông báo của cơ quan thuế và quy định hiện hành để xác định đúng những nghĩa vụ phải hoàn tất trước khi xuất cảnh.