Doanh nghiệp vận tải đối mặt “bão chi phí”

Giá tăng, nguồn cung khan hiếm

Nhiều đơn vị vận tải hành khách cho biết, những ngày qua, chi phí nhiên liệu cho mỗi chuyến xe tăng đáng kể, trong khi giá vé vẫn phải giữ ổn định. Trước áp lực chi phí đầu vào, các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh phương án khai thác, như giảm tần suất chạy, gộp chuyến hoặc cắt bớt dịch vụ trung chuyển để tiết kiệm chi phí. Trong bối cảnh này, không ít doanh nghiệp đang cân nhắc phương án điều chỉnh giá vé. Tuy nhiên, với các đơn vị vận tải quy mô lớn, việc tăng giá phải tuân thủ quy định quản lý giá nên chưa thể thực hiện ngay.

Trên trang Facebook cá nhân, ông Khúc Hữu Thanh Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng đã đăng thông tin tìm mua 100 m³ dầu diesel, cho thấy nỗi lo về nguồn cung nhiên liệu mà doanh nghiệp vận tải đang đối mặt. Theo ông Hải, nếu không bảo đảm được nguồn dầu, hoạt động vận tải sẽ buộc phải dừng lại. Thực tế, ngoài áp lực giá nhiên liệu tăng cao, điều khiến nhiều doanh nghiệp vận tải lo ngại hơn cả trong thời gian gần đây là nguy cơ nguồn cung bị hạn chế.

Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Mai Linh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam cũng cho biết: Không chỉ chi phí nhiên liệu tăng mạnh mà tại một số khu vực còn xảy ra tình trạng khan hàng, xe phải xếp hàng chờ mua nhiên liệu, thậm chí có doanh nghiệp phải đưa xe về bãi tạm ngừng hoạt động. Nếu tình trạng này kéo dài, nhiều doanh nghiệp vận tải buộc phải điều chỉnh giá cước để duy trì hoạt động. Khi chi phí vận tải tăng, giá hàng hóa và dịch vụ cũng sẽ tăng theo, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, chuỗi cung ứng và có thể gây áp lực lên lạm phát.

Trước diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, nhiều hãng tàu lớn đã tạm dừng khai thác các tuyến vận tải hàng hóa từ Việt Nam đi khu vực này và chưa nhận đặt chỗ mới. Ông Lê Đỗ Mười, Cục trưởng Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, với những tuyến phải thay đổi hải trình, đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, một số hãng tàu đã thông báo áp dụng thêm các loại phụ phí chiến tranh.

“Trong trường hợp các tàu dầu không thể hoạt động đến và đi từ khu vực Trung Đông, nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn có thể bị ảnh hưởng trực tiếp. Tuy vậy, các nhà máy lọc dầu thường có lượng dự trữ đủ cho khoảng 30-40 ngày hoạt động, tạo khoảng thời gian để nghiên cứu phương án chuyển hướng nhập khẩu từ các thị trường khác, dù quãng đường vận tải có thể dài hơn và chi phí tăng lên”, ông Lê Đỗ Mười cho biết.

Vận tải ngưng trệ nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo cao

Riêng với lĩnh vực hàng không, giá xăng dầu đã giáng cú đòn mạnh vào kế hoạch chuẩn bị phục vụ cao điểm nghỉ lễ 30/4-1/5 và du lịch hè. Những ngày qua, do gián đoạn nguồn cung dầu thô qua eo biển Hormuz (Iran), giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tại Singapore đã tăng mạnh, từ 83,32 USD/thùng lên 231,42 USD/thùng vào đầu tháng 3, tức tăng khoảng 160% và dự báo vẫn duy trì ở mức cao. Hiệp hội Vận tải Hàng không quốc tế (IATA) cho biết, giá Jet A-1 tăng có thể khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng thêm 50-60%, thậm chí trên 70% nếu vượt ngưỡng 200 USD/thùng.

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Hàng không Việt Nam cho biết, giá nhiên liệu tăng cao khiến nhiều đường bay không còn hiệu quả kinh tế, thậm chí rơi vào tình trạng càng khai thác càng thua lỗ. Không chỉ các hãng hàng không, hoạt động của các cảng hàng không và đơn vị cung cấp dịch vụ mặt đất cũng chịu nhiều áp lực khi nguy cơ sụt giảm số chuyến bay gia tăng, trong khi chi phí nhiên liệu diesel cho vận hành phương tiện, thiết bị tại cảng hàng không tăng mạnh.

Trong văn bản gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam đã kiến nghị các giải pháp hỗ trợ ngành hàng không, trong đó, đáng chú ý là đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026 và bổ sung nhiên liệu hàng không vào danh mục hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng.

Từ kinh nghiệm của một số nước châu Á như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia…, ông Nguyễn Công Hùng cũng đề xuất khi giá nhiên liệu tăng đột biến, Nhà nước sử dụng quỹ bình ổn hoặc cơ chế trợ giá có mục tiêu trong ngắn hạn để giảm sốc cho thị trường, đồng thời bảo đảm nguồn cung ổn định. “Việc điều hành linh hoạt theo biên độ sẽ giúp ổn định thị trường nhiên liệu, giữ chi phí vận tải ở mức hợp lý và hạn chế tác động dây chuyền đến giá cả hàng hóa và an sinh xã hội”, ông Nguyễn Công Hùng nhấn mạnh.