Iran tuyên bố chủ trương hạn chế thay vì đóng cửa Eo biển Hormuz

Iran, ngày 12/10, khẳng định chiến lược của Tehran tại Eo biển Hormuz là kiểm soát và hạn chế hoạt động hàng hải thay vì đóng cửa hoàn toàn tuyến đường biển chiến lược này, đồng thời nhấn mạnh quyền của nước Cộng hòa Hồi giáo trong việc điều tiết các hoạt động vận chuyển có thể đe dọa an ninh quốc gia.

Tàu thuyền trên eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tàu thuyền trên eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phát biểu tại một hội nghị nghiên cứu quốc phòng, ông Yahya Rahim Safavi, cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho biết, Tehran chủ trương quản lý hoạt động lưu thông qua Eo biển Hormuz, đặc biệt đối với những tàu thuyền vận chuyển trang thiết bị quân sự có khả năng đe dọa trực tiếp đến an ninh nước này.

Theo ông Safavi, khi tuyến đường biển này được sử dụng để vận chuyển các phương tiện quân sự đe dọa Iran, việc quản lý và hạn chế lưu thông không chỉ là quyền mà còn là nhiệm vụ chiến lược của các lực lượng vũ trang Iran.

Quan chức Iran cũng bác bỏ nhận định rằng việc phát triển các tuyến đường ống dẫn dầu và hành lang vận tải thay thế đã làm suy giảm vai trò của Eo biển Hormuz. Ông Safavi nhấn mạnh, hơn 20% lượng dầu mỏ và năng lượng lưu thông trên toàn cầu vẫn đi qua tuyến đường này, khiến Hormuz tiếp tục giữ vị trí đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc tế.

Theo ông Safavi, mặc dù một số quốc gia đã tìm cách đa dạng hóa các tuyến vận chuyển năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz, nhưng vai trò của eo biển này trong hệ thống cung ứng năng lượng toàn cầu vẫn mang tính cơ cấu và khó có thể thay thế hoàn toàn.

Tuyên bố trên cho thấy Iran tiếp tục coi việc kiểm soát hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz là một công cụ chiến lược trong chính sách an ninh và quốc phòng, đồng thời phát đi tín hiệu rằng Tehran ưu tiên áp dụng các biện pháp hạn chế có chọn lọc thay vì phong tỏa hoàn toàn tuyến vận tải năng lượng quan trọng này.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng ngày 12/10 tuyên bố đã tấn công một con tàu đang tìm cách đi qua Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy đóng vai trò then chốt đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong tuyên bố được đăng tải trên nền tảng tin tức Sepah News, Hải quân IRGC cho biết "một siêu tàu chở dầu đã bị trúng đạn tại Eo biển Hormuz và bốc cháy". Tuyên bố nêu rõ, con tàu đã tìm cách di chuyển qua khu vực này "bằng cách tắt thiết bị định vị" và "phớt lờ các cảnh báo từ Hải quân IRGC".

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tư lệnh Hải quân IRGC Ali Ozmaei cuối tuần qua đã cảnh báo rằng bất kỳ tàu nào tắt thiết bị định vị nhằm tránh bị phát hiện khi đi qua Eo biển Hormuz sẽ bị coi là "thù địch" và phải đối mặt với phản ứng "quyết liệt".

Trong bối cảnh trên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/10 cảnh báo nước này đang đứng trước bước ngoặt lịch sử đầy thách thức khi phải đồng thời đối mặt với nguy cơ chiến tranh và những khó khăn kinh tế ngày càng nghiêm trọng. Ông Pezeshkian nhấn mạnh, các vấn đề kinh tế hiện đặt ra thách thức lớn hơn cả những mối đe dọa quân sự.

Phát biểu tại một sự kiện quốc gia về chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng, Tổng thống Pezeshkian cho rằng cuộc khủng hoảng mà Iran đang đối mặt không thể giải quyết chỉ bằng súng đạn và tên lửa. Theo ông Pezeshkian, mặc dù các mối đe dọa quân sự vẫn hiện hữu, nhưng tình hình kinh tế do những mối đe dọa và xung đột gây ra còn nghiêm trọng hơn, đòi hỏi chính quyền phải tập trung giải quyết những khó khăn trong đời sống người dân.

Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh chính quyền có trách nhiệm trực tiếp trong việc tháo gỡ các vấn đề kinh tế và xã hội, thay vì chỉ tập trung ứng phó với những thách thức an ninh từ bên ngoài.

Tổng thống Pezeshkian cũng cho rằng những tuyên bố về tính ưu việt của hệ thống chính trị Iran cần được chứng minh bằng hiệu quả phục vụ người dân và khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của xã hội.

Phát biểu của Tổng thống Iran cho thấy những sức ép kinh tế và đời sống dân sinh đang trở thành mối quan tâm lớn của giới lãnh đạo nước này, bên cạnh yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh căng thẳng quân sự kéo dài.

Có thể bạn quan tâm

Eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Iran không hài lòng với phản hồi của Mỹ về điều kiện mở lại Eo biển Hormuz - Tehran kiên quyết bảo vệ công nghệ hạt nhân nội địa

Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Trung Đông, Iran ngày 11/10 tuyên bố phản hồi của Mỹ đối với 7 điều kiện mà Tehran đưa ra để mở lại Eo biển Hormuz là chưa thỏa đáng, đồng thời khẳng định tuyến hàng hải chiến lược này không thể được khai thông chừng nào các yêu cầu của nước Cộng hòa Hồi giáo chưa được đáp ứng.

Thiệt hại sau một cuộc không kích của các lực lượng Saudi Arabia xuống tỉnh Taiz, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ cân nhắc can dự quân sự tại Yemen

Ngày 11/10, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố sẽ đáp trả cứng rắn sau vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh một ngày trước đó khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương.

Các em nhỏ Palestine tại trại tị nạn ở Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trẻ em Gaza chịu hậu quả lâu dài sau ba năm xung đột

Ba năm sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023 do phong trào Hồi giáo Hamas dẫn đầu và cuộc xung đột sau đó tại Gaza, trẻ em tại vùng lãnh thổ này đang phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng về thể chất, tâm lý và điều kiện sống.

Người tị nạn Syria trở về nhà ở thành phố Ras al-Ain, ngày 10/8/2026. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Syria và Mỹ ưu tiên thúc đẩy sáng kiến xóa trại tị nạn

Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Trung Đông, Syria và Mỹ ngày 28/9 đã thảo luận về các biện pháp tăng cường quan hệ song phương và chuyển từ đối thoại sang hợp tác thực chất, có tính thể chế, trong đó, sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” (Syria Without Camps) được xác định là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Nhân viên của OCHA và Quỹ Nhân đạo dành cho Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng đến thăm một dự án tại Gaza nhằm thu gom rác thải và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn nước sạch cho người dân tị nạn. (Ảnh: Liên hợp quốc)

Trẻ em Gaza trở lại trường học, các nỗ lực cứu trợ tiếp tục được triển khai

Ngày 21/9, Văn phòng điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cho biết: Bất chấp tình trạng thiếu kinh phí và những hạn chế Israel áp dụng đối với việc đưa hàng hóa, thiết bị thiết yếu vào Gaza, các hoạt động cứu trợ tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng vẫn tiếp tục được triển khai.