Với kết quả ban đầu, nhà máy tiếp tục triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo nhằm đạt mục tiêu vận hành 100% công suất trong tháng 4, sẵn sàng cung ứng tối đa ethanol để phối trộn xăng sinh học E10.
Thua lỗ kéo dài
Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất nằm trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) do Công ty cổ phần nhiên liệu sinh học dầu khí miền trung (BSR-BF) quản lý và vận hành.
Với nguồn vốn đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng, công suất thiết kế 100 triệu lít/năm, sử dụng nguyên liệu chính là sắn lát khô, nhà máy được kỳ vọng khi đi vào hoạt động sẽ tạo ra nguồn nhiên liệu sinh học giá rẻ làm nguyên liệu chế biến xăng, tiến tới thay thế một phần xăng, giảm bớt lượng khí thải CO2 của động cơ ra môi trường, góp phần tăng thu nhập cho người nông dân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, sau hơn một năm đi vào vận hành, do đầu ra sản phẩm gặp nhiều khó khăn, thua lỗ kéo dài, tháng 4/2015, nhà máy phải tạm ngừng hoạt động. Vì vậy, thời điểm này, Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất nằm trong danh sách 12 dự án yếu kém của ngành công thương được Chính phủ chỉ đạo xử lý.
Thực hiện Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 29/9/2017 của Chính phủ về đề án xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành công thương, BSR-BF đã khởi động vận hành lại nhà máy.
Cụ thể, BSR-BF triển khai công tác bảo dưỡng, sửa chữa, ký hợp đồng gia công với đối tác và đã vận hành lại nhà máy trong hai đợt (tháng 10/2018 và tháng 4/2019).
Tuy nhiên, do giá nguyên liệu cao, cùng với thị trường tiêu thụ E100 trong nước thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, dẫn đến đối tác gia công bị thua lỗ, nhà máy tiếp tục ngừng hoạt động và rơi vào trạng thái “đắp chiếu” suốt nhiều năm qua, gây lãng phí vốn, tài sản của Nhà nước.
Đánh thức nhà máy
Giám đốc BSR-BF Phạm Văn Vượng cho biết, với quyết tâm đưa nhà máy hoạt động trở lại, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư, tháng 8/2025, BSR-BF ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với các đối tác tiến hành bảo dưỡng sửa chữa nhà máy.
Nhờ nỗ lực huy động toàn bộ nguồn lực khẩn trương bảo dưỡng, sửa chữa, tháng 2/2026, nhà máy đã tái hoạt động và xuất lô hàng đầu tiên với khối lượng hơn 462m3 ethanol (E100) thành phẩm cho Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn triển khai chương trình phối trộn xăng E10 theo chỉ đạo của Chính phủ.
“Sau khi vận hành ổn định ở mức bình quân 75% công suất, công ty tiếp tục rà soát, tối ưu hóa các hạng mục kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà máy, quyết tâm vận hành 100% công suất thiết kế trong tháng 4 này, với sản lượng sản xuất mỗi ngày 330m3 ethanol E100. Qua đó, công ty bảo đảm nguồn sản phẩm E100 để phối trộn xăng sinh học, góp phần thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng sinh học và gia tăng nguồn cung xăng dầu, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia’’, ông Phạm Văn Vượng khẳng định.
Đối với nguồn nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất sản phẩm E100, Giám đốc BSR-BF cho biết thêm, nhà máy đang sử dụng sắn lát sẵn có trong nước, nhất là ở khu vực miền trung-Tây Nguyên có nhiều lợi thế về chi phí và khả năng cung ứng; xây dựng kế hoạch nhập khẩu nguyên liệu sắn từ Lào và ngô cao sản từ các nước như Mỹ, Brazil để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho nhà máy hoạt động lâu dài.
BSR-BF cũng đang triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo nhằm tăng doanh thu, tối ưu vận hành. Công ty thay thế enzyme và men vi sinh có hiệu suất cao hơn nhằm giúp rút ngắn thời gian lên men, tăng hiệu suất chuyển hóa; cải tiến trong hệ thống tách, chưng cất để gia tăng sản lượng; đẩy mạnh tận dụng tối đa phụ phẩm, trong đó, chuyển 100% nước thải sau khi chưng cất thô và 100% bã sắn sau ép thành các sản phẩm mới có giá trị cao hơn; gia tăng chỉ số thu hồi CO2 lên 200% theo công suất các công đoạn trước và tăng chất lượng sản phẩm (CO2 thực phẩm); đăng ký tín chỉ carbon cho toàn bộ dây chuyền sản xuất.
Để phục vụ hoạt động phối trộn xăng sinh học, BSR-BF phối hợp cùng Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn nâng cấp và bảo dưỡng, cải tiến hệ thống tuyến đường ống vận chuyển sản phẩm E100 từ Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất sang cảng xuất sản phẩm và khu vực phối trộn của Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Sau khi hoàn thiện, ethanol được xuất trực tiếp qua đường ống, giúp giảm chi phí logistics và tăng tính chủ động trong cung ứng.
Theo ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần lọc hóa dầu Bình Sơn (đơn vị chủ quản và cổ đông chiến lược Công ty BSR-BF), thời gian qua, việc đưa Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất tái hoạt động để sản xuất E100 luôn được Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) quan tâm chỉ đạo sát sao. Nhờ đó, nhà máy đã được đánh thức.
Đáng chú ý, việc tiến tới vận hành 100% công suất sẽ đáp ứng lộ trình pha chế sản phẩm xăng E10 bắt đầu từ ngày 1/6 tới. Riêng Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn đặt mục tiêu tháng 5 tới sẽ sản xuất và cung ứng ra thị trường các sản phẩm E10, vượt lộ trình của Chính phủ đề ra.
Cùng với việc tái khởi động đạt kết quả đáng khuyến khích, BSR-BF đưa ra định hướng kế hoạch sản xuất, kinh doanh: giai đoạn một (từ năm 2026-2030) tập trung phục hồi hoạt động sản xuất và thực hiện các giải pháp đổi mới sáng tạo để cải tiến kỹ thuật công nghệ nâng cao năng suất, hiệu suất, tối đa công suất khả dụng, tối ưu cơ cấu sản phẩm, đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh; giai đoạn hai vận hành chủ động, tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo nâng cao hiệu quả, tái cơ cấu nợ, chủ động vốn lưu động, tối đa lợi nhuận để hoàn thành nghĩa vụ trả nợ, đẩy mạnh tăng trưởng bền vững.
