Tại Hội nghị Chính phủ thường kỳ tháng 9 và hội nghị trực tuyến với các địa phương ngày 3/10, Sơn La được xếp vào nhóm địa phương cần lưu ý về tăng trưởng, đứng thứ 34/34 tỉnh, thành phố về kết quả tăng trưởng quý III và 9 tháng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm 2026 ở mức 8%, Sơn La cần đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 13,85% trong quý IV. Đây là thách thức rất lớn, nhất là khi khu vực xây dựng cần tăng khoảng 24,9%, khu vực dịch vụ khoảng 25,7%.
Đồng chí Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La, cho biết: Một trong những nguyên nhân chính khiến tăng trưởng chưa đạt kỳ vọng là cơ cấu kinh tế còn phụ thuộc lớn vào sản xuất và phân phối điện. Lĩnh vực này chiếm 18,04% GRDP và 64,94% giá trị tăng thêm của khu vực công nghiệp-xây dựng. Vì vậy, biến động thời tiết và điều kiện thủy văn tác động trực tiếp đến tăng trưởng chung của tỉnh.
Trong quý II, sản lượng điện giảm hơn 700 triệu kWh, tương ứng giảm 21%, khiến GRDP chỉ tăng 0,59%. Sang quý III, dù điều kiện thủy văn cải thiện, mức tăng của lĩnh vực điện vẫn chưa đạt kỳ vọng, trong khi nông nghiệp, công nghiệp chế biến và dịch vụ chưa tạo được mức tăng đủ lớn để bù đắp.
Hoạt động vận tải, lưu thông hàng hóa, thương mại và du lịch cũng chịu ảnh hưởng bởi việc Quốc lộ 6 phải cấm đường luân phiên để thi công sửa chữa các điểm sạt lở từ tháng 3 đến giữa tháng 10, bình quân khoảng 8 giờ mỗi ngày.
Đây là tuyến giao thông huyết mạch kết nối Sơn La với các địa phương, nên việc đi lại và vận chuyển hàng hóa bị gián đoạn đã tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút khách du lịch.
Một điểm nghẽn khác ảnh hưởng tới tăng trưởng GRDP của Sơn La là tiến độ triển khai, giải ngân vốn đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu. Đến ngày 30/9, Sơn La mới giải ngân được 3.968 tỷ đồng, bằng 50,4% kế hoạch vốn được giao. Công tác quản lý, cấp phép khai thác vật liệu còn hạn chế, dẫn đến khan hiếm và tăng giá vật liệu, ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Tại hội nghị bàn giải pháp thực hiện kịch bản tăng trưởng quý IV, đồng chí Hoàng Văn Nghiệm, Bí thư Tỉnh ủy Sơn La cũng thẳng thắn chỉ ra những nguyên nhân chủ quan: Công tác phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị có lúc chưa chủ động, nhịp nhàng; việc rà soát, cung cấp số liệu phục vụ đánh giá tăng trưởng chưa đầy đủ, kịp thời. Một số dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa triển khai, chưa tạo ra giá trị sản xuất mới; việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng còn chậm.
Tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy Sơn La được nhấn mạnh là “Không bàn lùi, chỉ bàn làm; không nói khó, chỉ tìm giải pháp”. Những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền cấp nào phải được cấp đó giải quyết, không đùn đẩy, né tránh; những vấn đề vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo, đề xuất phương án xử lý, không để thủ tục kéo dài làm mất cơ hội tăng trưởng.
Đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La, nhấn mạnh: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công, gắn giải ngân với khối lượng thực tế hoàn thành. Các chủ đầu tư phải xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng dự án, khẩn trương nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán, không để dồn khối lượng giải ngân vào cuối năm; kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án có tiến độ tốt và nhu cầu sử dụng vốn.
Tỉnh Sơn La đang tập trung đẩy nhanh các công trình trọng điểm, nhất là tuyến cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu, đoạn qua địa bàn Sơn La; hoàn thiện, quyết toán 13 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 13 xã biên giới.
Một trong những nội dung đang được các doanh nghiệp quan tâm và kiến nghị tỉnh Sơn La quan tâm chỉ đạo đó là tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, đấu thầu, cấp phép khai thác khoáng sản và cung ứng vật liệu xây dựng. Bởi thực tế giá vật liệu đang quá cao và khan hiếm vật liệu xây dựng thông thường…
Đồng chí Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La, thông tin thêm: Cùng với đầu tư công, Sơn La đã đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư sớm triển khai.
Trong 9 tháng năm 2026, Sơn La đã phê duyệt 42 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 91.000 tỷ đồng, gấp 7,4 lần cùng kỳ năm trước. Đây là nguồn lực quan trọng để mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm và đóng góp cho tăng trưởng, nhưng cần được chuyển hóa nhanh thành tiến độ thực hiện và giá trị kinh tế thực tế.
Trong quý IV, Sơn La phấn đấu khởi công 13 dự án với tổng vốn đầu tư 10.631 tỷ đồng, hoàn thành 10 dự án, với vốn thực hiện dự kiến khoảng 2.767 tỷ đồng. Theo đó, lãnh đạo tỉnh yêu cầu phân công cụ thể các đồng chí lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh và lãnh đạo sở, ngành trực tiếp theo dõi từng dự án; rà soát những dự án dự kiến khởi công trong quý I/2027 để vận động nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ, triển khai ngay trong quý IV nếu đủ điều kiện.
Bên cạnh tháo gỡ các điểm nghẽn trước mắt, Sơn La xác định cần giảm dần sự phụ thuộc vào sản xuất điện, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng nông nghiệp, công nghiệp chế biến, xây dựng, thương mại, dịch vụ và du lịch.
Đề xuất những giải pháp những tháng cuối năm, ông Đỗ Văn Trụ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, cho biết: Trong nông nghiệp, Sơn La tập trung sản xuất, thu hoạch, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu những sản phẩm có sản lượng, giá trị lớn.
Chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường. Các cơ sở chế biến nông sản được khuyến khích mở rộng quy mô, nâng công suất, tăng giá trị gia tăng thay vì chủ yếu tiêu thụ sản phẩm thô.
Đối với lĩnh vực công nghiệp, Sơn La phấn đấu bảo đảm phương án sản lượng điện cả năm, phát triển điện mặt trời mái nhà theo quy định và khai thác dư địa của công nghiệp chế biến.
Với thời gian còn lại của năm không nhiều, mục tiêu tăng trưởng 8% là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn đối với Sơn La. Tuy nhiên, Sơn La xác định phải khai thác tối đa dư địa, tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có khả năng đóng góp trực tiếp; tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc thuộc thẩm quyền và nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.
Quyết tâm của Sơn La không chỉ là tăng tốc trong những tháng cuối năm, mà còn tạo chuyển biến trong điều hành, nâng cao hiệu quả đầu tư và từng bước đa dạng hóa động lực phát triển, làm nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tiếp theo.
