Tạo động lực bứt phá cho du lịch số từ sandbox tài sản mã hóa

Ngày 16/10, tại thành phố Đà Nẵng đã diễn ra hội thảo “Sandbox tài sản mã hóa: Động lực tăng trưởng mới cho du lịch số Đà Nẵng” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Công ty cổ phần AlphaTrue Solutions, Tập đoàn Tether, Công ty cổ phần PayD, Công ty cổ phần Dịch vụ tài sản số Icetea Solution phối hợp tổ chức.

Đòn bẩy phát triển du lịch số Đà Nẵng

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi về từng khía cạnh và mối quan hệ giữa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tài sản mã hóa và động lực cho du lịch số Đà Nẵng.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, nêu vấn đề: “Một du khách nước ngoài đến Đà Nẵng, mang theo thói quen tài chính số của họ. Làm sao để họ chi tiêu ở đây thuận tiện và an toàn hơn, trong khi Nhà nước vẫn quản lý được dòng tiền và doanh nghiệp vẫn làm đúng pháp luật? Để trả lời câu hỏi ấy, công nghệ mới chỉ là một phần. Phần khó hơn nằm ở năng lực đổi mới của một địa phương”.

Số liệu thống kê 9 tháng năm 2026 của ngành du lịch Đà Nẵng cho thấy, các cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đã phục vụ khoảng 15,86 triệu lượt khách, tăng 26,4% so với cùng kỳ. Riêng khách quốc tế đạt 7,73 triệu lượt, tăng 28,7%. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt gần 53.000 tỷ đồng.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, đằng sau những con số trên là hàng triệu lần giao dịch ở khách sạn, nhà hàng, xe đưa đón, cửa hàng, điểm tham quan,... “Một vị khách quen trả tiền bằng điện thoại ở nước mình, sang đến Việt Nam có khi vẫn phải đi tìm chỗ đổi tiền, loay hoay chọn cách thanh toán cho phù hợp. Bất tiện nhỏ, nhưng nhân lên hàng triệu lần thì thành chi phí thật của cả ngành du lịch”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy nói.

Thực tế thời gian qua cho thấy, việc sử dụng tiền kỹ thuật số, tiền điện tử và các giải pháp thanh toán số không tiền mặt đang ngày càng mở rộng và phát triển mạnh mẽ trong ngành du lịch toàn cầu.

Tháng 8/2025, Thái Lan triển khai chương trình TouristDigiPay cho phép du khách nước ngoài chuyển đổi tài sản số sang đồng baht Thái để thanh toán điện tử. Tại thành phố Lugano (Thụy Sĩ), sáng kiến Plan ₿ do chính quyền thành phố hợp tác với Tether đã giúp hơn 400 cơ sở kinh doanh chấp nhận thanh toán bằng tài sản số.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, từ thực trạng trên, ngành du lịch với nhu cầu sẵn có đang hội tụ nhiều điều kiện để triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong việc chuyển đổi tài sản mã hóa, kết nối với dịch vụ tài chính và phục vụ hệ sinh thái du lịch.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cho rằng, Đà Nẵng đang có nhiều điều kiện thuận lợi về cơ sở pháp lý để triển khai các mô hình, hình thức mới một cách có kiểm soát.

Theo đó, Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 259/2025/QH15 đã cho phép thành phố thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

Cụ thể hóa cơ chế đặc thù mà Quốc hội dành cho thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng đã chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố trình Hội đồng nhân dân thành phố ban hành Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND, quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện và thủ tục thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới.

Ở tầm quốc gia, Luật Công nghiệp công nghệ số đã chính thức ghi nhận tài sản số, trong đó có tài sản mã hóa. Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ cho phép triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Khung pháp lý cho lĩnh vực này đang được hình thành từng bước, có lộ trình.

Nhìn chung, với nền tảng là một thành phố năng động, sáng tạo, việc Đà Nẵng triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với tài sản số, tài sản mã hóa kết hợp với lĩnh vực du lịch và thanh toán không tiền mặt là bước đi chiến lược và hợp thời, cho phép khai thác tiềm năng của ngành du lịch số Đà Nẵng, tạo tiền đề cho các mô hình phát triển mới.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, nếu công nghệ giúp rút ngắn thời gian, đưa chi phí về mức hợp lý và làm giao dịch minh bạch hơn, thì đó là việc đáng thử tại thành phố Đà Nẵng. Du khách được lợi trước, sau đó là các doanh nghiệp du lịch, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thêm cơ hội tiếp cận khách quốc tế.

"Đà Nẵng có lợi thế về du lịch, về công nghệ, về nguồn nhân lực và tinh thần dám nghĩ, dám làm. Nhưng lợi thế lớn nhất lúc này, theo tôi là thành phố đang có trong tay những cơ chế đặc thù do Quốc hội trao cho và có cơ hội biến chúng thành kết quả cụ thể", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy nói.

Biến cơ chế thành lợi thế phát triển

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đều cho rằng, thử nghiệm có kiểm soát là cơ chế được nhiều quốc gia lựa chọn áp dụng nhằm tạo điều kiện cho việc triển khai các mô hình, hình thức mới.

Thông qua cơ chế này, doanh nghiệp công nghệ cùng các doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính, du lịch, bất động sản có được không gian phù hợp để phối hợp thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ mới trong phạm vi, thời gian xác định và dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, qua đó bảo đảm tính an toàn, minh bạch và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng Lê Sơn Phong, với vai trò cơ quan thường trực, Sở Khoa học và Công nghệ đã từng bước đưa cơ chế này thành một quy trình vận hành thực tế, khép kín từ tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, giám sát quá trình thử nghiệm, đánh giá kết quả đến tổng hợp dữ liệu làm căn cứ tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố quyết định việc mở rộng, điều chỉnh hoặc dừng mô hình.

Theo đó, đối với các giải pháp tài sản mã hóa, việc kiểm soát được thực hiện trên ba nguyên tắc. Thứ nhất là giới hạn về phạm vi, triển khai tại các địa điểm được cấp phép, gắn với hệ thống dịch vụ du lịch, lưu trú và thương mại trọng điểm của thành phố.

Thứ hai là kiểm soát chặt chẽ về tuân thủ, áp dụng định danh khách hàng điện tử (eKYC), tuân thủ quy tắc Travel Rule về phòng, chống rửa tiền; giới hạn hạn mức giao dịch cụ thể nhằm bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính và người sử dụng.

Thứ ba là gắn với nhu cầu thực tế của du khách, giúp du khách quốc tế chuyển đổi tài sản số hợp pháp sang đồng Việt Nam một cách nhanh chóng, minh bạch, giảm thiểu rủi ro tỷ giá và thủ tục phức tạp.

Trong số các giải pháp đã được Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phê duyệt thử nghiệm có kiểm soát, phần mềm Basal Pay của Công ty Cổ phần AlphaTrue Solutions là mô hình đầu tiên được cấp phép và cũng là mô hình có thời gian vận hành dài nhất.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng Lê Sơn Phong, những kết quả đạt được cho thấy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoàn toàn có thể được mở rộng từng bước, dựa trên hiệu quả thực tế và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp.

"Đây cũng là cơ sở để Sở tiếp tục tham mưu thành phố phê duyệt các mô hình tiếp theo, mở rộng phạm vi thử nghiệm sang stablecoin, tài chính du lịch và quyết toán xuyên biên giới. Từ một mô hình tiên phong, Đà Nẵng đã từng bước hình thành hệ sinh thái thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới", ông Lê Sơn Phong cho biết.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho rằng: "Giá trị của sandbox nằm ở khả năng dung hòa giữa tốc độ đổi mới và yêu cầu quản lý: công nghệ được phép đi vào thực tế trong một phạm vi, thời hạn và cơ chế giám sát xác định, từ đó tạo dữ liệu để hoàn thiện chính sách. Kết quả từ Đà Nẵng sẽ có ý nghĩa vượt ra ngoài ngành du lịch của thành phố. Đó có thể là một mô hình tham khảo cho cả nước trong phát triển công nghệ tài chính, kinh tế số và hoàn thiện thể chế".

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết: "Các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội dành cho Đà Nẵng và nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố về thử nghiệm có kiểm soát đã giúp cho Đà Nẵng giải bài toán khó, chuyển từ khuyến khích sang cho phép thử nghiệm thực tế trong phạm vi và thời gian xác định dưới sự giám sát chặt chẽ".