Nghệ thuật đánh thức không gian công cộng

Thời gian qua, nghệ thuật công cộng đang từng bước trở thành một phần hạ tầng văn hóa tại Hà Nội.

Một triển lãm độc đáo làm từ giấy dó truyền thống và vật liệu tái chế tại Vườn hoa Diên Hồng.
Một triển lãm độc đáo làm từ giấy dó truyền thống và vật liệu tái chế tại Vườn hoa Diên Hồng.

Không chỉ làm đẹp phố phường, những tác phẩm xuất hiện ở quảng trường, công viên, phố đi bộ… còn mở ra đối thoại giữa con người với lịch sử, thiên nhiên và cộng đồng chung quanh, góp phần tạo sức hút mới cho đời sống văn hóa-du lịch của Thủ đô.

Năm 2025, các hoạt động và tác phẩm nghệ thuật công cộng tại Hà Nội xuất hiện thường xuyên và ngày càng được nâng cao chất lượng, cho thấy một bước tiến đáng chú ý trong tư duy làm đẹp không gian đô thị bằng sáng tạo.

Vượt lên vai trò trang trí thuần túy, nghệ thuật công cộng góp phần kiến tạo thẩm mỹ cộng đồng và thêm động lực cho phát triển du lịch, dịch vụ.

Những ngày cuối tuần hay dịp lễ, Tết, tại các không gian công cộng ở Hà Nội, không khó để bắt gặp người dân và du khách dừng chân trước một tác phẩm nghệ thuật, chụp ảnh, trò chuyện, tương tác.

Có thể thấy rằng từ những buổi trình diễn ngoài trời cho tới các tác phẩm kết hợp đa hình thái, nghệ thuật đang len lỏi vào đời sống đô thị theo cách tự nhiên, gần gũi hơn bao giờ hết.

Theo nhiều kiến trúc sư, chuyên gia nghiên cứu văn hóa, với một thành phố hướng tới mục tiêu sáng tạo, những không gian nghệ thuật mở - nơi người dân có thể tiếp cận và thưởng thức nghệ thuật suốt bốn mùa, được coi là yếu tố không thể thiếu.

Dự án nghệ thuật công cộng “Chim líu chim lo, chim tỏ điều gì?” ra mắt cuối tháng 9/2025 tại công viên rừng Chương Dương (Hà Nội) và công viên Tao Đàn (Thành phố Hồ Chí Minh) là một thí dụ tiêu biểu cho sáng kiến làm giàu đẹp các điểm đến vốn ít được chú ý giữa lòng đô thị.

Tác phẩm được các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế thực hiện, có hình dáng một “nhà cây” đầy màu sắc kết hợp công nghệ AI cùng kho dữ liệu điểu học trực tuyến, tạo thành “trạm chim” mời gọi người tham quan lắng nghe ngôn ngữ của hàng trăm loài chim hiện diện trong hệ sinh thái khu vực.

Không gian nghệ thuật vì thế trở thành điểm dừng chân, nơi con người kết nối với thiên nhiên ngay giữa lòng thành phố.

Trước đó, tại vườn hoa Cổ Tân, tác phẩm nghệ thuật công cộng “Hồi sinh” của nhà thiết kế thời trang Tia-Thủy Nguyễn đã tạo nên nhiều cảm xúc cho công chúng. Nghệ sĩ và các cộng sự đã biến thân cây xà cừ trăm tuổi bị cơn bão số 3 (Yagi) năm 2024 quật đổ thành một tác phẩm quy mô lớn, sử dụng hơn 6 tấn kim loại, hoàn thiện sau hơn 6.000 giờ lao động.

Phần tán cây được tái hiện bằng hàng nghìn chiếc lá thép và hoa thạch anh, vừa gợi nhắc dáng vẻ tự nhiên, vừa chuyển tải thông điệp về tái sinh và khả năng hồi phục của thiên nhiên sau thiên tai.

Ngoài ra, tác phẩm “Kết đoàn” khánh thành cuối tháng 10 tại Vườn hoa 19-8 tiếp tục cho thấy xu hướng đưa nghệ thuật đến gần đời sống thường nhật thay vì giới hạn trong không gian bảo tàng hay phòng trưng bày.

Vườn hoa Diên Hồng với vị trí đắc địa bên phố đi bộ Hoàn Kiếm cũng là một địa điểm thường xuyên diễn ra các triển lãm nghệ thuật công cộng độc đáo, ấn tượng…

Những năm gần đây, Hà Nội chứng kiến sự ra đời của nhiều dự án nghệ thuật công cộng. Có thể kể đến Dự án nghệ thuật công cộng Phúc Tân do nhóm 16 nghệ sĩ tình nguyện thực hiện. Không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, dự án còn lồng ghép thông điệp bảo vệ môi trường, sử dụng vật liệu tái chế và khuyến khích sự tham gia của người dân địa phương.

Cầu đi bộ Trần Nhật Duật, kết nối dự án Phúc Tân với Trung tâm Văn hóa nghệ thuật 22 Hàng Buồm, cũng được “đánh thức” bằng các dàn đèn tạo hình nghệ thuật, trở thành điểm nhấn sinh động vào ban đêm.

Tại phố Phùng Hưng, những vòm cầu cũ được biến thành không gian bích họa, tái hiện ký ức Hà Nội xưa và đưa nghệ thuật đến gần hơn với cộng đồng.

Cùng với sự thay đổi về tư duy, hình thức nghệ thuật công cộng cũng ngày càng đa dạng. Nếu trước đây điêu khắc chiếm vị trí chủ đạo, thì nay nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật ánh sáng và công nghệ số ngày càng phổ biến. Các tác phẩm không chỉ là trưng bày tĩnh mà trở thành trải nghiệm gắn với không gian, thời gian, ánh sáng, âm thanh và thậm chí là yếu tố thời tiết.

Nghệ sĩ không còn là người sáng tạo đơn lẻ, mà đóng vai trò điều phối, mời gọi cộng đồng tham gia thông qua các workshop, từ khâu thiết kế đến thi công, qua đó tạo ý thức chung trong việc gìn giữ không gian sống.

Tuy nhiên, theo kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng (Hội Kiến trúc sư Việt Nam), với một thành phố 10 triệu dân như Hà Nội, số lượng không gian nghệ thuật công cộng hiện nay vẫn còn khiêm tốn.

Nhiều dự án mang tính sự kiện, tồn tại ngắn hạn, chưa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa hằng ngày của người dân. Bên cạnh đó, không ít tác phẩm sắp đặt bị xuống cấp sau một thời gian do thiếu cơ chế quản lý và nguồn kinh phí bảo trì ổn định.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải có chiến lược dài hạn, từ khâu quy hoạch, lựa chọn vật liệu bền vững đến việc tăng cường sự tham gia và sở hữu của cộng đồng. Khi người dân trở thành một phần của quá trình sáng tạo và bảo vệ tác phẩm, tuổi thọ thẩm mỹ của nghệ thuật công cộng sẽ được kéo dài.

Trong bối cảnh Hà Nội là thành viên của Mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO, việc phát triển các tổ hợp sáng tạo và không gian nghệ thuật công cộng được dự đoán sẽ tiếp tục khởi sắc trong năm 2026.

Với lực lượng kiến trúc sư, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo đông đảo, cùng những bước chuyển tích cực trong tư duy quản lý, nghệ thuật công cộng có cơ hội trở thành động lực cho kinh tế sáng tạo, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.