Trong hàng chục không gian của các quốc gia được bố trí tại quảng trường Đoan Môn (di tích Hoàng thành Thăng Long) trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ II - năm 2026 từ ngày 1-4/10, Không gian Văn hóa Thăng Long - Hà Nội ở ngay lối ra vào chính và là một trong những không gian diễn ra các hoạt động thu hút nhất. Tại đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đem đến nhiều hoạt động trưng bày, trình diễn, trải nghiệm hấp dẫn. Riêng nhóm trình diễn di sản văn hóa phi vật thể, Thành phố Hà Nội tổ chức các hoạt động: Trình diễn hát trống quân (nghệ nhân thôn Phúc Lâm, xã Đại Xuyên), làm cốm (nghệ nhân phường Mễ Trì), giã giò chả Ước Lễ (xã Dân Hòa), tráng bánh cuốn (nghệ nhân bánh cuốn Thanh Trì, phường Vĩnh Hưng).
Điều gây bất ngờ với nhiều người là hoạt động trình diễn hát trống quân thu hút rất đông khán giả đến thưởng thức. Trống quân là một loại hình hát đối đáp, giao duyên nổi tiếng giữa một bên nam và một bên nữ, sử dụng nhạc cụ chính là một chiếc trống đóng vai trò giữ nhịp. Ngay khi các nghệ nhân xuất hiện trên sân khấu để “thách đối”, những tiếng vỗ tay giòn giã đã nổi lên cổ vũ. Rồi các nghệ nhân đưa công chúng về với không gian văn hóa của làng quê. Các nếp sinh hoạt, các hoạt động nghề nông, hay các con vật gắn bó với cuộc sống... đều được chuyển thể thành câu đố, câu hát cho đôi bên đối đáp. Trong cuộc “thi tài” ấy, nhiều bạn nhỏ được tham gia cùng các bậc tiền bối. Chứng kiến màn đối đáp thú vị đó, chị Nguyễn Thu Thủy (phố Nguyên Hồng, phường Giảng Võ, Hà Nội) cho biết: “Tôi cứ nghĩ nghệ thuật truyền thống chỉ có tuồng, chèo là chính. Hôm nay tôi biết thêm một loại hình nghệ thuật truyền thống rất độc đáo của Hà Nội. Tôi tin rằng mọi người đều cảm nhận sự hấp dẫn của loại hình nghệ thuật dân gian này nếu được giới thiệu và thưởng thức”.
Các nghệ nhân rất phấn khởi khi được giới thiệu nghệ thuật quê mình đến công chúng, trong đó có cả bạn bè quốc tế. Nghệ nhân Kiều Thị Mách chia sẻ: “Chúng tôi sinh ra, lớn lên ở vùng quê ngoại thành, giờ được chính quyền quan tâm đến công tác bảo tồn di sản, được đi giới thiệu với cộng đồng, ai cũng cố gắng hết mình để đem đến tiết mục tốt nhất”.
Mỗi tiết mục trình diễn, giới thiệu di sản lại đem đến sức hấp dẫn riêng. Màn trình diễn giã giò bằng tay của các nghệ nhân Ước Lễ cũng sôi động không kém. Nhiều người sau khi chứng kiến đã lên sân khấu làm thử và vui vẻ chia sẻ rằng không ngờ nghề giã giò xưa vất vả đến thế. Trưởng phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội) Phạm Thị Lan Anh cho biết: “Hà Nội có kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể hết sức phong phú. Do đó, chúng tôi đã lựa chọn kỹ càng để đem đến lễ hội những nét đặc sắc nhất. Với ẩm thực, chúng tôi chọn các món ẩm thực đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, hoặc đang được xây dựng hồ sơ di sản như: Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì, nghề làm giò chả Ước Lễ, nghề cốm Mễ Trì... để khách tham quan sau khi tìm hiểu, trải nghiệm thì có thể thưởng thức nét độc đáo của chính những di sản ấy”.
Không gian văn hóa Hà Nội còn thu hút bởi hoạt động giới thiệu nét đẹp các nghề đúc đồng, gốm sứ, thêu, đan cỏ tế, ướp trà, tò he... và khách tham quan được tham gia các workshop về các nghề thủ công truyền thống. Điều này khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút nhiều lứa tuổi, đối tượng khác nhau đến tìm hiểu, trải nghiệm, thưởng thức. Là đơn vị phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao tổ chức Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ II, ngoài không gian giới thiệu về Hà Nội tại Hoàng thành Thăng Long, Thành phố Hà Nội còn “ghi dấu” với công tác chuẩn bị địa điểm, tham gia Lễ hội đường phố với chủ đề Sắc màu năm châu..., góp phần quan trọng vào thành công của lễ hội.
Chia sẻ về ý nghĩa của lễ hội, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long nhấn mạnh: “Trong một thế giới ngày càng kết nối mạnh mẽ, văn hóa và nghệ thuật đưa con người đến gần nhau hơn mà không cần chung một ngôn ngữ, tạo nên sự đồng cảm mà không mất đi bản sắc. Mỗi dân tộc, mỗi nền văn hóa có một nét đẹp riêng. Chính sự khác biệt ấy khi được trân trọng và cởi mở sẽ làm cho bức tranh văn hóa của nhân loại thêm phong phú. Với vị thế là Thủ đô, Hà Nội sẽ tiếp tục là điểm đến của những cuộc gặp gỡ văn hóa, giao lưu nhân dân và kết nối bạn bè quốc tế”.